30 Ocak 2015 Cuma

Bilimden Ayrılanı Kurt Kapar

TCMB, geçen hafta yaptığı Para Politikası Kurulu toplantısında yüzde 8,25 olan politika faizini yüzde 7,75’e düşürme kararı aldı. Piyasanın yarısı böyle bir indirimi bekliyor diğer yarısı ise TCMB’nin bu ay da bekleyip Şubat ayında bir faiz indirimine gideceğini tahmin ediyordu. Ne var ki enflasyonun ilk dört ayda matematiksel olarak düşeceği tahmin edildiği için Ocak ayında bir faiz indirimi beklemeyenler bile bu kararı normal karşıladı.

28 Ocak 2015 Çarşamba

Enflasyon Matematiksel Olarak Düşecek

Türk toplumunun ekonomide en fazla takıldığı konulardan birisi faizin neden mi sonuç mu olduğu meselesidir. Buradan defalarca yazdım. Ama tabii okuyan var okumayan, konuya bilimsel olarak yaklaşan var, inadım inat tuttuğum tarafa göre bakarım diyen var. Ben yine de bir kez daha anlatayım ve niçin enflasyonun ilk 4 ayda düşeceğini açıklamaya çalışayım.

27 Ocak 2015 Salı

Yunanistan, Türkiye ve Tsipras

Aşağıdaki tabloda Yunanistan ile Türkiye’nin Euro’dan ve 2001 Türkiye krizinden önceki durumu (2000), küresel krizden önceki durumu (2008) ve bugünkü durumunu (2014) karşılaştırmalı olarak özetle sunuyorum.

24 Ocak 2015 Cumartesi

Ekonominin Yeni Patronları

Merkez Bankalarının Haftası
Geçtiğimiz hafta merkez bankalarının haftasıydı. Brezilya MB politika faizini yüzde 11,25’den 11,75’e yükseltti. İsviçre MB CHF’in Euro ile 1,20 dolayında oluşturduğu bağı kaldırdığını ilan etti. TCMB, politika faizini yüzde 8,25’den 7,75’e düşürdü ve Euro zorunlu karşılık ve TCMB’deki Euro hesapların bazılarına binde 2 komisyon uygulamaya başladı. ECB parasal genişlemeyi 1 trilyon Euro'nun üzerine çıkardı.   

İlk paragraftan pek çok soru ve yanıt çıkar.
Diğer merkez bankaları faiz indirirken Brezilya MB, niçin faiz artırdı? Enflasyonu yüzde 6’lar dolayındayken faizi niçin enflasyonun iki katına yükseltmek ihtiyacı duydu? Çünkü Brezilya’nın cari açığı ve risk primi (CDS) giderek büyüyor ve sonuçta dış finansman çekmekte zorlanıyor.  

22 Ocak 2015 Perşembe

Avrupa Merkez Bankası Ne Yaptı?

Tahvil alımları ve parasal genişleme
Küresel krize girdiğimizden beri krizden en önce ve en fazla etkilenen iki ekonomi olan ABD ve İngiltere, peş peşe önlemler aldılar. Alınan önlemler ağırlığı para politikasına ve dolayısıyla merkez bankalarının hamlelerine veren yaklaşımlara dayanıyordu. İçinde faiz indirimleri, parasal genişleme ve doğrudan banka destekleri olan paketler yürürlüğe soktular. Bunlardan bazıları quantitative easing ya da operation twist gibi eksantrik adlarla anılsalar da aslında bildiğimiz para basmanın değişik versiyonlarından ibaretti. Bunların tek farkı, özel kesimin ya da Hazinenin sattığı tahvilleri alıp onların karşılığında para verilmesiydi. Aslında bu yapılan, normalde yasak olan merkez bankasının hazineye doğrudan para vermesinin dolaylı bir yolla aşılmasıydı (hile-i şeriye.) Fed’in ve İngiltere Merkez Bankası’nın (BOE) uyguladığı bu tahvil alım programları şu ana kadar başarılı oldu. ABD ekonomisi krizden çıkmaya başladı, Fed, tahvil alım programını sonlandırdı. İngiltere de krizden çıkma yolunda önemli adımlar attı, fakat BOE, tahvil alımına halen aynı şekilde devam ediyor.

20 Ocak 2015 Salı

İçine Düştüğümüz Tuzak

Twitter’da okumuştum, kim yazmıştı hatırlamıyorum, şöyle bir şeydi: “İçinde biz olmasak burası bayağı eğlenceli bir yer.” Eğlence bir yana sosyolojik açıdan gerçekten bulunmaz bir laboratuar Türkiye. Ama ne yazık ki o laboratuarın içinde biz varız.

18 Ocak 2015 Pazar

TCMB Politika Faizini İndirmeli

Reel faizin sıfır olması gerektiği söylemiyle başlayan tartışma, 2014 Ocak ayında kurların başını alıp gitmesiyle durulur gibi oldu. TCMB, Ocak 2014’de yüzde 4,5’tan yüzde 10’a yükselttiği politika faizini, geçen bir yıllık sürede yüzde 8,25’e indirdi. Bazı hükümet yetkililerinin TCMB’nin politika faizini eski düzeyine indirmesi gerektiği yolundaki söylemleri ise devam edip gitti.  

TCMB’nın politika faizi de denilen haftalık repo faizi, bankalara ödünç para verirken uyguladığı iki önemli faizden birisi. Bir diğeri gecelik fonlamaya uyguladığı faiz. TCMB’nin gecelik fonlama faizi borç almakta uyguladığı yüzde 7,50 ve borç vermekte uyguladığı yüzde 11,25 oranındaki faizler arasında belirleniyor. Alt ve üst limitler arasında oluşan banda ‘faiz koridoru’ deniyor. TCMB Ocak ayında bankalara ortalama yüzde 8,40 dolayında bir faizle ödünç para kullandırmış bulunuyor. TCMB’nin faiz oranlarını düşürmesiyle bankaların TCMB’den daha düşük faizle fon elde edecekleri, bunun sonucunda mevduat faizlerini ve dolayısıyla kredi faizlerini düşürecekleri tahmin ediliyor. Bu mantık kurgusuna göre kredi faizleri düşünce tüketim, üretim ve özellikle de yatırım için kredi kullanımı artacak ve dolayısıyla ekonomi canlanacak, büyüme de artacak.

16 Ocak 2015 Cuma

İsviçre Merkez Bankası Ne Yaptı?

İsviçre Merkez Bankası (İsviçre MB), İsviçre Frangı (CHF) için uyguladığı 1 Euro = 1,20 CHF tamponunu (bir çeşit sabit kur uygulaması) kaldırdığını, CHF’i Euro karşısında serbest bıraktığını açıklayınca piyasalar alt üst oldu. Bu işin perde arkasına bir bakalım. Aşağıdaki grafik 2005 yılından bu yana Euro/CHF paritesini ortaya koyuyor (Kaynak: ECB.)

15 Ocak 2015 Perşembe

2014 Bütçe Sonuçlarına İlişkin Düşünceler

İlk bakışta son derecede başarılı görünen 2014 bütçe sonuçlarını biraz irdeleyelim. Önce konuyla ilgili göstergeleri bir tablo halinde sıralayayım:

İlgili Göstergeler
%
2013 Büyümesi
4,1
2014 Büyümesi
2,5 – 3,0
2014 Enflasyonu
8,17
2014’de Özel Tüketim Artışı
-0,9

2013 büyümesi gelir ve kurumlar vergisi açısından, diğerleri ise bu iki vergi dışındaki diğer gelirler ve bütün giderler açısından önemli.

14 Ocak 2015 Çarşamba

Talep Enflasyonu mu Var Maliyet Enflasyonu mu?

Enflasyon nedir?
Bir ekonomide fiyatlar genel düzeyinin sürekli olarak artması haline enflasyon diyoruz. Bu tanımdaki iki noktaya dikkat çekmek istiyorum: (1) Tek tek fiyatlar değil genel olarak fiyatların düzeyi artmış olacak. Birkaç malın fiyatının artması enflasyon değildir. (2) Artışın sürekli olması gerekecek. Bir defa görülen fiyat artışına enflasyon demiyoruz.  

Bir ekonomide enflasyonun kökeninin bilinmesi enflasyonla ilgili soruları doğru yanıtlamak için gereklidir. Enflasyon iki kökenden beslenebilir: (1) Talep kökenli enflasyon, (2) Arz (maliyet) kökenli enflasyon.

13 Ocak 2015 Salı

Önümüzdeki Üç Ayda Neler Olacak?

Birkaç ay önce geleceğe farklı bakıyorduk şimdi farklı bakıyoruz. Bakışımızdaki bu hızlı değişimin en önemli nedenlerini şöylece sıralamak mümkün: (1) Petrol fiyatlarının hızlı düşüşü. (2) Fed’in faiz artırımı beklentisinin ileriye doğru kaymaya başlaması. (3) Avrupa Merkez Bankası’nın parasal gevşemeyi devlet tahvillerine de yayarak genişletme eğiliminde olması.  

11 Ocak 2015 Pazar

İdeal Çocuk Sayısı

Birdenbire kendimizi en az üç çocuk yapın tavsiyesiyle başlayan bir tartışmanın içinde buluverdik. Araya o kadar çok şey girdi ki kafamda evirip çevirdiğim soruları bugüne kadar yazıya dökemedim.

Ben bu soruları yanıtlayamıyorum: Ne olacak üç çocuk yapınca? Daha önce 2 çocuk yaptık da ne oldu? İçlerinden dünya çapında kaç kişi çıkardık? Çıkardıklarımıza ne kadar saygı duyduk? Kimini vatan haini kimini din düşmanı yaparak toplumdan dışlamadık mı? Ne olacak yani üç çocuk yapınca? Üçüncü çocuk şair olunca dışlamayacak mıyız? Ya da bilim adamı olmak isteyince deli gözüyle bakmayacak mıyız? Büyüklerinin sözlerinin dışına çıkıp sorgulamaya başlayınca yakalayıp hapse atmayacak mıyız? Ne değişecek yani üçüncü çocukta?

9 Ocak 2015 Cuma

Ekonomide Tahminler Niçin Tutmaz?

Burada, daha önceki iki yazımda, 2014 tahminlerimi, tutmayanların tutmama gerekçelerini anlattıktan sonra 2015 tahminlerimi paylaştım. Tahminlerimin tutmayanlarıyla ilgili eleştiriler aldım. Düzeyli ve yapıcı her türlü eleştiriye olduğu gibi bu konudaki eleştiriye de saygı duyarım. Ben tahmin yaparken genellikle varsayımlarımı sıralarım. O yönde de eleştiriler oldu. Varsayımlar sıralamanın ileride tahminlerin tutmaması durumu için önceden alınan önlemler olduğu gibi bir kanaat hasıl oldu. Tahminlerin tutmamasının eleştirilmesini anlayabiliyorum ama varsayımlar sıralamanın eleştirilmesini pek doğru bir yaklaşım olarak görmüyorum. O nedenle üçüncü kez benzer bir konuda yazı yazma gereği duydum.

8 Ocak 2015 Perşembe

Ekodiyalog Öncesi Bir Kez Daha Tahminler

9 Ocak Cuma 2015 günü saat 11’de Servet Yıldırım’la birlikte CNBCe televizyonunda her sabah yaptığımız ‘11’de Ekonomi’ programında bu kez Ekodiyalog Özel programı yapacağız. Her yılın ilk ayında bu programı yapmayı adet edindik. Bu kez de programda Servet Yıldırım ve benimle birlikte Asaf Savaş Akat, Deniz Gökçe ve Taner Berksoy olacak. Programda 2014 yılının genel değerlendirmesini yapacağız, yılın ekonomik olaylarını, sorunlarını ele alıp tartışacağız. 2014 yılı için yaptığımız tahminlerin tutup tutmadığına bakacağız. Ardından 2015 yılına ilişkin tahminlerimizi ortaya koyacağız.

Ben genellikle bu programdan önce tahminlerimi tamamlamış ve blogum aracılığıyla açıklamış oluyorum. Bu kez de öyle yapıp 31 Aralık 2014’de bu konuda ayrıntılı bir yazı yazdım.

7 Ocak 2015 Çarşamba

Yüksek Rezerv İllüzyonu

Önce ROK’suz ve ROKlu zorunlu karşılık sisteminin nasıl çalıştığını anlatalım
Zorunlu karşılık, ROK ve döviz rezervinin tanımları ve açıklamaları yazının altındaki ekte verilmiştir.

Merkez Bankası (TCMB), bankaların, 1 yıla kadar vadeli TL mevduat hesabı için ayırması gereken zorunlu karşılık oranını yüzde 11,5, 1 yıla kadar vadeli yabancı para mevduat hesabı için ayırması gereken zorunlu karşılık oranını yüzde 13 olarak belirledi. TCMB’nin, TL zorunlu karşılıkların bir bölümünü yabancı para ile yatırmak isteyen bankalar için saptadığı yeni ROK katsayıları da ikinci seçenek başlığı altındaki tablonun 3. sütununda gösterildiği gibidir.

Anlatımı basitleştirebilmek için Türkiye’de tek bir banka (X Bankası) olduğunu ve bu bankaya 1 ay vadeli 100.000 TL ve 1 ay vadeli 50.000 USD mevduat yatırıldığını varsayalım.

X Bankası’nın zorunlu karşılıklarını hesaplamak ve yatırmak konusunda önünde iki seçenek vardır:

5 Ocak 2015 Pazartesi

Türkiye Ekonomisinin Özeti: 2002 - 2014

Türkiye ekonomisinin 2002 - 2014 arasındaki görünümünü iki tablo ile yorumsuz olarak ortaya koyalım.

2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
Enflasyon
29,8
18,4
9,3
7,7
9,6
8,4
10,1
Faiz
63,9
46,4
24,8
16,1
18,0
18,4
19,2
Büyüme
6,2
5,3
9,4
8,4
6,9
4,7
0,7
İşsizlik
10,8
11,0
10,8
10,6
10,2
10,3
11,0
Bütçe Dengesi/GSYH
-11,2
-8,8
-5,4
-1,5
-0,5
-1,6
-1,8
Cari Denge /GSYH
-0,3
-2,5
-3,7
-4,5
-6,0
-5,8
-5,4
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Enflasyon
6,5
6,4
10,5
6,2
7,4
8,2
Gerçek
Faiz
11,7
8,5
8,7
6,4
10,1
8,0
Gerçek
Büyüme
-4,7
9,2
8,8
2,2
4,0
3,0
Tahmin
İşsizlik
14,0
11,9
9,8
9,2
10,0
10,5
Tahmin
Bütçe Dengesi/GSYH
-5,5
-3,6
-1,3
-2,2
-1,2
-1,0
Tahmin
Cari Denge/GSYH
-2,0
-6,2
-9,7
-6,1
-7,4
-5,6
Tahmin

4 Ocak 2015 Pazar

TCMB Tatil Günü Niçin Karar Aldı?

Önce temel bilgiler: Zorunlu karşılıklar, rezervler ve ROK
Günümüz finans sisteminde bankaların topladıkları mevduat ve diğer kaynaklardan belirli bir miktarını zorunlu olarak merkez bankasına yatırmaları gerekiyor. Yatırılan bu tutara zorunlu karşılık deniyor. Bir bankanın zor duruma düşmesi halinde merkez bankası, bu bankadan aldığı zorunlu karşılıkları serbest bırakarak zor durumdan çıkmasına yardım ediyor. Zorunlu karşılık oranlarını belirleme yetkisi merkez bankalarına ait bulunuyor.

Merkez bankaları bir yandan ileride doğabilecek sıkıntılı durumda bankalara yardım edebilmek için onların mevduat ve diğer kaynaklarından zorunlu karşılık alırken bir yandan da ülke ekonomisinin karşılaşabileceği döviz sıkıntılarını karşılamak için döviz (ve altın) rezervi bulunduruyor. Birkaç ülke dışındaki ülkelerin parası rezerv para niteliği taşımıyor. Yani uluslararası işlemlerde alış veriş birimi olarak kullanılamıyor. Örneğin Türkiye, uluslararası ödemelerini, bazı sınırlı istisnalar dışında, TL ile yapamıyor. Türkiye’ye mal satanlar ödemenin TL ile yapılmasını kabul etmiyor ve karşılığında Dolar ya Euro talep ediyorlar. Bir ekonomide sıkıntılı bir durum ortaya çıkmışsa o ülkede parası olan yabancılar paralarını alıp gitmek isteyebilirler. Bu gibi durumlarda döviz talebi tavan yapacağı için döviz yokluğu yaşanabilir. İşte bu aşamada rezervler devreye giriyor ve döviz paniğini önleyerek krizin daha da ileri aşamalara ulaşmasını önlüyor. Merkez bankalarının döviz (ve/veya altın) rezervi bulundurma ihtiyacı buradan doğuyor.

Türkiye’de zorunlu karşılıklar, 2011 yılı sonuna kadar hangi para cinsinden mevduat veya kaynak toplanmışsa o para cinsinden karşılık yatırılması yöntemiyle uygulandı. Yani TL ile toplanan mevduat için zorunlu karşılık TL, Dolarla toplanan mevduat veya kaynak için zorunlu karşılık Dolar ile yatırılıyordu. TCMB, 2011 yılı sonunda bu yönteme bir alternatif getirerek TL ile toplanan mevduat ve kaynağın belirli bir bölümü için (bu bölüme rezerv opsiyon katsayısı - ROK adında bir katsayı uygulanarak TL karşılığı hesaplanıyor) zorunlu karşılığın dövizle (Dolar veya Euro) veya altınla da yatırılabilmesi olanağını tanıdı. Buna rezerv opsiyon mekanizması (ROM) adı veriliyor (ROM ve ROK’un ayrıntıları aşağıda meraklısı için ayrıntılar bölümünde yer alıyor.) Böylece bankalar dışarıdan daha uygun maliyetle buldukları dövizlerle TL zorunlu karşılıkların bir bölümünü yatırıp serbest TL kaynak sahibi olma olanağına kavuştular.  

TCMB’yi tatil gününde zorunlu karşılıkları artırmaya götüren gelişmeler
ABD ekonomisinden gelen iyileşme haberleri son dönemde Doları diğer paralar karşısında güçlendiriyordu. Geçen hafta Avrupa Merkez Bankası Başkanı Draghi’nin Euro Bölgesinin deflasyona gidebileceği yolunda verdiği karamsar mesajlar Euro’ya değer kaybettirirken Doları daha da güçlendirdi. Bu çerçevede Dolar kurunda son günlerde ortaya çıkan yükselişin devam etmesi ve Dolar TL paritesinin haftayı 2,34’ün üzerinde kapatması bu artışın süreceği izlenimini yarattı.

Dışarıdan kaynaklanan bu gelişmelere ek olarak içeride iki önemli gelişme söz konusu oluyor: (1) Son dönemde TCMB’nin döviz rezervlerinde düşüş yaşanıyor. Bunun nedeni bankaların TL zorunlu karşılıklar için TCMB’ne ROM mekanizmasını kullanarak yatırdıkları yabancı paraları çekerek TL karşılıklarını yatırmaları. Bunun da nedeni bankaların dövize duydukları ihtiyaç. Aralık 2014’de bu şekilde TCMB’den çekilen miktar yaklaşık 5 milyar dolar. (2) Bankalar, kısa vadeli dış borçlanmayı artırmaya devam ediyorlar. Fitch, Türk bankalarına, 2008’den bu yana kısa vadeli dış borçlanmayı 3 kat artırdıklarını ve bunun önemli bir döviz riski yarattığı uyarısında bulundu.

TCMB’nin zorunlu karşılıkları artırma kararı
Bu saydığımız nedenlerle TCMB, alışılmadık bir şekilde Cumartesi günü, yabancı para zorunlu karşılıklarını artırdı ve rezerv opsiyon katsayılarını değiştirdi (yeni zorunlu karşılık oranlarını ve ROK katsayılarını aşağıda meraklısı için ayrıntılar başlığında bulabilirsiniz.)

TCMB, bu düzenlemelerin gerekçesi olarak, kararda şu ifadeye yer veriyor: ‘Küresel piyasalardaki son gelişmeler dikkate alınarak finansal istikrarı desteklemek amacıyla bankaların ve finansman şirketlerinin yabancı para cinsinden yükümlülüklerinin zorunlu karşılık oranları, çekirdek dışı yükümlülüklerde vadelerin uzamasını teşvik edici yönde aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.’ Demek ki TCMB, küresel piyasalardaki gelişmelerin yaratabileceği sıkıntıyı önemsiyor ve yabancı para cinsinden yükümlülüklerin vadesinin kısalığından endişe duyuyor. Yani bu anlamda Fitch’in uyarısıyla aynı paralelde düşünüyor. Öte yandan ROM’dan geri dönen bankaların son dönemde TCMB’den çektikleri dövizlerin rezervleri azaltmasından endişe duyuyor. Ve bir yandan çekilen rezervleri yerine koymak bir yandan bankaların dövizle borçlanma vadelerini uzatmak (ya da en azından kısa vadeye yönelmelerini önlemek) amacıyla bu önlemleri almış bulunuyor.  

TCMB’nin bu kararının sonuçları
TCMB’nin kararında yabancı para zorunlu karşılık oranlarında yapılan bu artışlarla TCMB’nin döviz rezervlerinde yaklaşık 3,2 milyar Dolar tutarında artış meydana geleceği vurgulanıyor. Buna karşılık TCMB, ROK katsayılarında yaptığı düzenlemeyle bankalara 2,4 milyar dolar iade yapacak. Bu durumda net olarak bankalardan 800 milyon dolar aktarmış olacak. Böylece bankalara döviz yönünde 1 milyar dolardan daha az bir yük bindirerek asıl hedefi olan rezervleri iadeye konu olmaktan çıkarma hedefini gerçekleştirmiş olacak.

ROK uygulamasıyla TL zorunlu karşılıkların yerine yabancı para alınması bir anlamda ödünç rezerv yaratılmasına yol açıyor. TCMB, şimdi bunu zorunlu karşılıkları artırarak gidermeye çalışıyor. (Bu konudaki eleştirimi Ödünç Rezerv Olur mu? Başlığı altında bu blogta yayınlamıştım: http://www.mahfiegilmez.com/2013/04/odunc-rezerv-olur-mu.html.) 

Meraklısı için ayrıntılar:  
Rezerv opsiyon mekanizması ve rezerv opsiyon katsayısı (ROK)
TCMB, bankaların TL olarak yatırmak zorunda oldukları zorunlu karşılıkların bir bölümünü (bugün itibariyle % 60’ına kadarki bölümünü) döviz ya da altın cinsinden yatırmalarına izin veriyor. Bu, bankalar için bir zorunluluk değil bir opsiyon yani bir alternatif. Bu uygulamaya rezerv opsiyon mekanizması deniyor. Örneğin bir ay vadeli 100 TL mevduat alan bir banka bu paranın karşılığında TCMB’ye isterse (100 x 0,13 =) 13 TL ya da isterse bunun 5,2 TL’lik bölümünü TL ve kalan 7,8 TL’lik bölümünü USD veya Euro olarak yatırabiliyor. Bu kalan 7,8 TL’lik (ya da yüzde 60’lık) bölüm için TCMB, bankalara yukarıda değindiğimiz alternatifi kullanma hakkını veriyor. Bu uygulamayı seçen bankalar yatıracakları döviz tutarını hesaplarken Rezerv Opsiyon Katsayısını (ROK) uyguluyorlar.

TCMB’nin Cumartesi günü yaptığı düzenleme sonucunda yabancı para için yeni zorunlu karşılık oranları ve eski oranlarla karşılaştırması:

Yabancı Para Mevduat/Katılım Fonu Dışı Yükümlülükler
Mevcut Oranlar (%)
Yeni Oranlar (%)
1 yıla kadar  (1 yıl dâhil) vadeli
13
18
2 yıla kadar (2 yıl dâhil)  vadeli
11
13
3 yıla kadar (3 yıl dâhil)  vadeli
11
8
5 yıla kadar (5 yıl dâhil)  vadeli
6
7
5 yıldan uzun vadeli
6
6

TCMB’nin Cumartesi günü yaptığı düzenleme sonucunda yeni ROK katsayıları ve eski katsayılarla karşılaştırması:


Döviz Tesis İmkânı Dilimleri (%)
Mevcut ROK
Yeni ROK
0-30
1,4
1,20
30-35
1,5
1,50
35-40
1,8
1,90
40-45
2,6
2,30
45-50
2,9
2,70
50-55
3,1
3,10
55-56
3,2
3,30
56-57
3,50
57-58
3,70
58-59
3,90
59-60
4,10

2 Ocak 2015 Cuma

2014'de Yaşadığımız Ekonomi ve Finans Gelişmeleri

Aşağıdaki tablo 2014 yılının bir anlamda ekonomik ve finansal kronolojisini veriyor. Ben böyle bir tabloyu günlük olarak tutuyorum ve sizinle burada paylaşıyorum. Ayıca bu gelişmelerin grafik haline getirilmiş görünümlerini de tablonun altında bulabilirsiniz.

Yılın ekonomi ve finans açısından en önemli olayları şöyle sıralanabilir: (1) ABD ekonomisinde beklenenden daha iyi bir toparlanmanın ortaya çıkması. (2) Petrol fiyatının yılsonuna doğru 60 USD/Varil’in altına gelmiş olması. (3) Rusya’nın batma noktasına gelmesi, (4) Çin’de yaşanan ivme kaybı. (5) Gelişmekte olan ekonomilerde yaşanan piyasa dalgalanmaları. Türkiye açısından yılın önemli ekonomi ve finans olayları da sanırım şöyle sıralanabilir: (1) Merkez Bankası’nın politika faizini yüzde 4,5’tan yüzde 10’a artırmak zorunda kalması. (2) Cari açığın yüzde 6’nın altına gerilemesi. (3) Yüzde 5’lik enflasyon hedefine karşılık enflasyonun yüzde 9 dolayında gerçekleşmesi. (4) Büyümenin üst üste üçüncü yılda da potansiyel büyüme oranının altında kalması. (5) Yaşanan olumsuzluklara karşın bütçe açığının yüzde 1 dolayında çıkması.

Bundan sonrasını tablo ve grafiklerden izleyebilirsiniz.

Tarih
BIST 100
USD
EURO
Sepet Kur
Gösterge  Faiz
TCMB Pol. Faizi
Olay
2 Ocak
66.986
2,18
2,98
2,58
10,24
4,50
3 Ocak
65.967
2,17
2,96
2,57
10,17
4,50
2013 TÜFE, beklentilerin üzerinde % 7,4 ile kapandı
10 Ocak
67.912
2,18
2,96
2,57
9,86
4,50
ABD Tarım dışı istihdamı beklenenin çok altında arttı
13 Ocak
68.062
2,18
2,97
2,57
9,86
4,50
14 Ocak
68.073
2,19
3,00
2,60
9,86
4,50
Kasım ayı cari açığı beklenenin altında geldi
21 Ocak
66.319
2,25
3,04
2,64
10,19
4,50
TCMB PPK EPS günlerinde faizi % 9 uygulama kararı aldı
27 Ocak
64.569
2,35
3,21
2,78
10,70
4,50
28 Ocak
63.544
2,27
3,10
2,68
11,06
4,50
TCMB politika faizini yüzde 4,5’ten yüzde 10’a artırdı
29 Ocak
62.089
2,23
3,04
2,63
10,74
10,00
Fed tahvil alımını 10 milyar daha azaltma kararı aldı
7 Şubat
64.614
2,22
3,01
2,62
10,60
10,00
S&P Türkiye'nin notunu BB + Negatife çevirdi
19 Şubat
63.382
2,19
3,01
2,60
10,88
10,00
20 Şubat
63.109
2,21
3,03
2,62
10,88
10,00
Başbakana ilişkin ses kayıtları ortaya çıkmaya başladı
5 Mart
63.445
2,21
3,04
2,62
11,19
10,00
Kırım Rusya'ya katılma yolunda ilerliyor
10 Mart
62.732
2,22
3,08
2,65
11,41
10,00
Gezi olaylarında yaralanan Berkin Elvan öldü
12 Mart
63.259
2,25
3,12
2,69
11,53
10,00
Berkin Elvan'ın cenazesi ve sonrasında olaylar çıktı
14 Mart
63.279
2,24
3,10
2,67
11,38
10,00
Bakanlar hakkındaki fezleke ortaya çıktı
17 Mart
64.198
2,23
3,09
2,66
11,27
10,00
Kırım Rusya'ya katılma kararı aldı
18 Mart
65.574
2,23
3,10
2,66
11,23
10,00
Batı,  Kırım'ın Rusya'ya katılmasını tanımıyor
20 Mart
65.261
2,24
3,09
2,67
11,41
10,00
Twitter'a giriş yasaklandı
25 Mart
64.696
2,24
3,09
2,66
11,44
10,00
TCMB Zorunlu Karşılıklara faiz verebileceğini açıkladı
26 Mart
67.731
2,22
3,06
2,64
11,10
10,00
Konda, AKP için % 46 oy tahmini açıkladı
28 Mart
69.117
2,19
3,01
2,60
10,79
10,00
Yellen ABD ekonomisinin destek ihtiyacının sürdüğünü söyledi
31 Mart
69.736
2,16
2,98
2,57
10,69
10,00
AKP yerel seçimde % 44 oy aldı
1 Nisan
70.857
2,15
2,97
2,56
10,57
10,00
Rusya, Kırım'dan sonra Donetsk'i de referanduma sokacak
2 Nisan
70.648
2,14
2,94
2,54
10,52
10,00
Yabancı fonlar Rusya'yı terk ediyor
7 Nisan
72.489
2,12
2,91
2,52
10,41
10,00
MB Başkanı faizi indirmek için erken olduğunu söyledi
11 Nisan
72.736
2,12
2,95
2,53
9,94
10,00
Moody's Türkiye notunu  Baa3 Negatife çevirdi
24 Nisan
72.391
2,14
2,96
2,55
9,73
10,00
TCMB faizleri değiştirmedi
5 Mayıs
74.761
2,10
2,91
2,51
9,48
10,00
Manşet enflasyon % 9,38
6 Mayıs
75.190
2,10
2,92
2,51
9,30
10,00
7 Mayıs
74.967
2,10
2,92
2,51
9,24
10,00
Rusya, Ukrayna'daki referandurumu erteledi
13 Mayıs
75.776
2,07
2,85
2,46
9,15
10,00
Soma'da büyük maden kazası çok sayıda ölü
22 Mayıs
78.043
2,10
2,87
2,48
8,68
10,00
TCMB politika faizini % 9,5'e indirdi
26 Mayıs
78.603
2,09
2,85
2,47
8,68
9,50
Başbakan TCMB'nin faiz indirimini yetersiz buldu
27 Mayıs
77.533
2,10
2,87
2,48
8,64
9,50
Başbakan TCMB'yi eleştirdi
3 Haziran
78.818
2,11
2,87
2,49
8,51
9,50
Başbakan TCMB’yi eleştirdi
5 Haziran
79.803
2,11
2,87
2,49
8,28
9,50
AMB Faizleri indirdi, parasal genişleme paketi açıkladı
11 Haziran
79.021
2,10
2,84
2,47
8,45
9,50
IŞİD tarafından Musul Konsolosu ve çalışanları kaçırıldı
18 Haziran
78.093
2,15
2,91
2,53
8,58
9,50
Fed tahvil alımını 10 milyar daha azaltma kararı aldı
19 Haziran
79.057
2,13
2,90
2,52
8,42
9,50
Obama Irak'a müdahale edilebileceğini söyledi
24 Haziran
78.986
2,14
2,91
2,52
8,36
9,50
TCMB politika faizini % 8,75'e indirdi
30 Haziran
78.489
2,13
2,90
2,51
8,15
8,75
1 Temmuz
77.107
2,12
2,91
2,51
8,23
8,75
Erdoğan'ın Cumhurbaşkanlığı adaylığı açıklandı
11 Temmuz
79.364
2,13
2,89
2,51
8,28
8,75
Cari açık 12 aylık bazda 52,6 milyar USDye geriledi
16 Temmuz
82.271
2,13
2,88
2,50
8,15
8,75
İsrail, Gazze'ye kara harekatı başlattı
31 Temmuz
82.157
2,14
2,86
2,50
8,35
8,25
Arjantin iflas etti, Rusya'ya ambargo artırıldı
1 Ağustos
82.094
2,15
2,88
2,51
8,77
8,25
ABD II.Ç büyüme oranı yüzde 4 geldi
4 Ağustos
81.893
2,14
2,87
2,50
9,32
8,25
Enflasyon beklentilerin tersine artış gösterdi
6 Ağustos
79.432
2,17
2,89
2,53
9,47
8,25
Rusya, Ukrayna sınırına asker yığıyor
8 Ağustos
79.199
2,17
2,91
2,54
9,36
8,25
II. Çeyrek sanayi büyümesi düşük çıktı (% 3,1)
11 Ağustos
77.271
2,15
2,88
2,52
9,34
8,25
Erdoğan ilk turda CB seçildi
12 Ağustos
77.827
2,17
2,89
2,53
9,51
8,25
Abdullah Gül, AKP'ye genel başkan olamıyor
14 Ağustos
77.570
2,16
2,89
2,52
9,25
8,25
Cari açıktaki düşüş hız kesti
15 Ağustos
76.692
2,16
2,89
2,53
9,36
8,25
Moody's siyasal istikrarsızlığa dikkat çeken bir Türkiye notu yayınladı
26 Ağustos
80.754
2,17
2,87
2,52
9,07
8,25
Babacan'ın devam edeceği beklentisi arttı
27 Ağustos
80.467
2,16
2,85
2,51
9,04
8,25
Davutoğlu AKP Genel Başkanı seçildi
28 Ağustos
80.838
2,17
2,86
2,51
9,11
8,25
Davutoğlu, Başbakanlığa getirildi
29 Ağustos
80.313
2,16
2,85
2,51
9,07
8,25
Davutoğlu kabineyi açıkladı. Babacan yerini koruyor
1 Eylül
80.825
2,16
2,84
2,50
9,04
8,25
Babacan ve Şimşek yerinde
4 Eylül
82.226
2,16
2,84
2,50
9,04
8,25
Draghi faizleri indirdi VDMK alım programı başlatacak
8 Eylül
82.200
2,17
2,81
2,49
8,90
8,25
Fed'in faiz arttırımını erken yapacağı beklentisi yayıldı
11 Eylül
78.966
2,20
2,84
2,52
8,99
8,25
İngiltere MB Nisan 2015'de faiz artırımına gidebileceğini açıkladı
23 Eylül
76.669
2,24
2,88
2,56
9,28
8,25
Türkiye IŞİD'e karşı operasyonda yer alacak
30 Eylül
74.938
2,28
2,88
2,58
9,98
8,25
Suriye Tezkeresi TBMM'de görüşülüyor
2 Ekim
73.858
2,28
2,88
2,58
9,70
8,25
Suriye Tezkeresi TBMM de kabul edildi
8 Ekim
72.944
2,29
2,90
2,60
9,78
8,25
Türkiye'de PKK saldırılar yaptı, 22 ölü, 6 ilde sokağa çıkma yasağı
9 Ekim
75.208
2,26
2,89
2,57
9,60
8,25
Fed,  faiz artışının zaman alacağı izlenimi verdi
15 Ekim
74.856
2,27
2,88
2,58
9,10
8,25
ABD'den faizle ilgili karışık mesajlar geliyor
16 Ekim
74.639
2,28
2,91
2,60
9,23
8,25
ABD 10 yıllık tahvil faizleri hızlı düşüşler yaşadı
23 Ekim
79.495
2,25
2,84
2,54
8,69
8,25
TCMB faizlerde ve diğer araçlarda değişiklik yapmadı
30 Ekim
79.899
2,22
2,80
2,51
8,66
8,25
Fed, tahvil alım programını sonlandırdı.
3 Kasım
80.028
2,23
2,79
2,51
8,66
8,25
Brent petrolün fiyatı 65 USD/Varil düzeyine indi
6 Kasım
77.510
2,24
2,81
2,52
8,52
8,25
Hükümet yapısal dönüşüm paketini açıkladı
13 Kasım
80.876
2,25
2,80
2,53
8,25
8,25
Cari açık düşmeye devam ediyor
17 Kasım
80.500
2,23
2,79
2,51
8,08
8,25
İşsizlik Ağustos'ta çift haneye yükseldi
19 Kasım
81.284
2,23
2,80
2,52
8,07
8,25
TCMB, faizleri değiştirmedi
21 Kasım
83.282
2,23
2,77
2,50
7,99
8,25
S&P Türkiye'nin notunu ve görünümü değiştirmedi
27 Kasım
84.689
2,22
2,77
2,49
7,69
8,25
OPEC petrol üretim kotalarında kısıntıya gitmedi
1 Aralık
86.147
2,22
2,77
2,50
7,40
8,25
İsviçre halkı, MB'nin altın stokunu artırmasını reddetti
5 Aralık
85.240
2,24
2,77
2,50
7,78
8,25
Moody's not açıklamadı, ABD tarım dışı istihdamı iyi geldi
10 Aralık
84.126
2,26
2,80
2,53
7,98
8,25
III. Ç Büyüme % 1,7, MB 2015 para politikasını açıkladı
11 Aralık
84.718
2,26
2,82
2,54
8,16
8,25
Yılsonunda  döviz talebi artınca  TL değer kaybetti
17 Aralık
80.221
2,37
2,95
2,66
8,72
8,25
Fed faiz konusunda sabırlı olunacağı mesajı verdi
23 Aralık
84.488
2,32
2,84
2,58
8,12
8,25
ABD III Ç büyümesi % 3,9'dan % 5'e revize edildi
26 Aralık
84.947
2,32
2,84
2,58
7,88
8,25
Brent petrolün fiyatı 60 USD/Varilin altına indi
31 Aralık
85.721
2,33
2,83
2,58
8,02
8,25
Brent petrol 58 USD/Varil, Altın 1183 USD/Ons




Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...