KENDİME YAZILAR

Türkiye’de enflasyonun kalıcı olmasının nedeni teknik bir yetersizlik değil; büyümeden ve onun yarattığı sanal refahtan vazgeçemeyen bilinçli bir siyasal tercihtir. Enflasyon, bir aydan diğerine fiyatlar genel düzeyindeki artış eğilimidir. En çok kullanılan endeks tüketici fiyatlarına dayalı TÜFE’dir. Bu endeksin ortaya koyduğu enflasyona manşet enflasyon deniyor. Büyüme; bir ekonominin bir çeyrekten sonrakine reel olarak (enflasyondan arındırılmış fiyatlarla) ne kadar büyüdüğünü ortaya koyan bir göstergedir. Türkiye, yaklaşık yarım yüzyıldır, dönemsel sapmalar dışında, enflasyonla ve onun beslediği tüketim artışıyla büyüyen bir ekonomik modeli bilinçli olarak uyguluyor. Bunun belki en uzun süreli istisnası 2008 – 2016 arası dönemdir.     Aşağıdaki grafik enflasyonla büyüme ilişkisini ortaya koyuyor (grafik; TÜİK’in enflasyon ve büyüme verileri kullanılarak tarafımızdan hazırlandı. Veriler arasında uyum sağlayabilmek için TÜİK’in aylık TÜFE endeks değişimlerinin üçer a...

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) önceden ilan ettiği gibi 2026 başından itibaren Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ölçümünde baz yılı, kapsam ve ağırlıkları değiştirdi. TÜFE’de yapılan değişiklikler sadece teknik bir güncelleme değil, ölçülen enflasyonun düzeyini ve kamuoyunun algısını doğrudan etkileyecek değişiklikler. Bu değişikliklerin neler olduğunu ek 1’de ayrıntılı olarak veriyoruz. Aşağıdaki tabloda TÜFE’nin kapsamı yer alıyor (kaynak: TÜİK, TÜFE Metodoloji Dokümanı): Endeksten çıkarılan ürünler arasında bazıları oldukça dikkat çekici görünüyor. Mesela bitki ve meyve çayı, kakao, diş çekme ücreti, otopark ücreti, bilgisayar ekipmanları (fare vb.), spor müsabakalarına giriş ücretleri, tıraş malzemeleri bunlar arasında ilk dikkat çekenler. Diyelim ki insanlar artık eskisi gibi diş çektirmiyor onun yerini dişlerini kaplatıyorlar ama kakaonun artık kullanılmadığı, erkeklerin tıraş olmayı bıraktıkları ya da spor müsabakalarına eskisi gibi gidilmediği söylenebilir mi? Tam tersine bunlar ...

Altının yükselişi kısmen manipülasyon olsa da altında reel gerekçeler var. Trump'ın kararlarının hepsi risk artırıcı kararlar. Dolayısıyla riskler, belirsizlikler artınca güvenli liman görülen altına ve diğer değerli metallere hücum oldu. Fakat bu hücumla fiyatlar o kadar kısa zamanda o kadar hızlı yükseldi ki bu da normal değildi ve en ufak bir bahaneyle kâr realizasyonu yapılacağı belliydi. O da Warsh'ın aday gösterilmesi oldu. Oysa bu hamle bu kadar düşüşe neden olacak kadar önemli bir hamle değil. Ama dediğim gibi bahane arayan ortam bunu buldu ve kârları realize etme zamanı geldiğini düşünerek satışa geçti. Pek çok kişi de bu gelişmeyle paniğe kapılıp satışa geçtiler. Yükseliş de bir sürü psikolojisiydi düşüş de. Altın fiyatının (USD/Ons) son 20 gündeki gelişimini gösteren grafik (03.02.2026 saat 12.30) aslında her şeyin özeti gibi. Önce Trump’ın yarattığı risklere İran meselesi de eklenince panik halinde altına hücum yaşanıyor (1 ile gösterilen bölge) ve yaklaşık iki haft...