30 Ocak 2012 Pazartesi

Türkiye'de Kamu Kesimi Borcu

Bir ülkede kamu kesiminin borç stoku denildiği zaman, o ülkenin kamu kesiminde yer alan KİT’ler dışındaki birimlerin iç ve dış borçlarının toplam miktarı anlaşılır. Kamu kesimi borç yükü ise, kamu kesimi borç stokunun o dönemdeki GSYH’ye oranı demektir. TCMB’nın dış borçları kamu kesimi içinde sayılmamaktadır.

Genel olarak borç stoku ve borç yükü kavramlarına yalnızca borçların anapara yükümlülükleri dahil edilir. Bir başka deyişle, faizler bu iki kavrama da dahil edilmez. Bunun temel nedeni borçlanma faizlerinin bütçeye gider yazılması ilkesidir. Örneğin Türkiye’de 1985 yılından itibaren borçlanma anapara hasılat ve ödemeleri bütçenin dışına çıkarılmış olmasına karşın, bu borçlara ilişkin faiz ödemeleri, yukarıdaki genel kabul çerçevesinde, bütçeye gider yazılmaktadır.  

Buraya kadar sözünü ettiğimiz stok, brüt kamu borç stokudur. Kamu kesiminin bir de alacakları vardır bunları brüt borç stokundan düştüğümüzde karşımıza kamu kesiminin net borç stoku çıkar.

Kamu kesimi brüt borç stoku = Kamu kesimi brüt iç borç stoku + kamu kesimi brüt dış borç stoku

Kamu kesimi net borç stoku = Kamu kesimi brüt borç stoku – kamu kesimi varlık ve alacakları mevcudu

            Türkiye’nin 2011 yılının III. çeyreği itibariyle mevcut verileri şöyledir:
            Kamu kesimi iç borç stoku: 383 milyar TL
            Kamu kesimi dış borç stoku: 157 milyar TL
            Kamu kesimi varlık ve alacakları toplamı: 247 milyar TL

Bu verileri yukarıdaki denklemlerde yerine koyalım.
            Kamu kesimi brüt borç stoku = 383 + 157 = 540 milyar TL
            Kamu kesimi net borç stoku = 540 – 247 = 293 milyar TL.

            2011 yılı için tahmin edilen GSYH miktarı olan 1.215 milyar TL'yi esas alırsak borç yükü hesaplarını şöyle yapabiliriz: 

            Kamu kesimi brüt borç yükü = (540  / 1.215) x 100  = % 44
            Kamu kesimi net borç yükü = (293 / 1.215) x 100 = % 24

Avrupa Birliğinde kullanılan yöntemle uyumlu karşılaştırmalar yapılabilmesi için AB tanımlı genel yönetim nominal borç stoku ve borç yükü de hesaplanmaktadır. Bu hesaplamaya göre de kamu kesimi borç stoku 531 milyar TL ve borç yükü % 41 bulunmaktadır.

Euro bölgesine girebilmekte ölçü olarak kabul edilen Maastricht kamu borç yükü kriterinin tavanı % 60’dır. Türkiye’nin AB tanımlı kamu borç yükü oranı yukarıda değindiğimiz gibi yüzde 41’dir. Euro bölgesi üyesi bazı ekonomilerde bu oran sırasıyla şöyledir: Yunanistan % 157, Belçika % 100, İtalya % 129, İrlanda % 120, Portekiz % 111, Fransa % 97, Almanya % 87.

4 yorum:

  1. Yazının devami var mı acaba ? mesala 5 yıl önceki durum gibi.

    YanıtlaSil
  2. Yoluk tavuk tadında kenarın bir dilberini türlü kapatıcı "fon"döten, röfle, postişle, yatrımcılara AAA plus dilber diye pazarlayan kredi derecelendirme kuruluşları; Türkiye'ye yabancı para cinsinden yatırım yapılabilir notu verseler ne olur vermeseler ne olur..Yabancı Para cinsinden paraların karşılığı var mı acaba.Ödenemeyecek krediler kullandırıp sanki paraları varmış gibi insanlara ev aldır..sonra o suni taleple yükselen emlağa dayalı bonolardan vurgun yap..Sanal kaldıraçlı türev hesaplarda milyarlarca dolar gerçek olmayan kazançlar türesin..Sonra;krizi bahane edip, bu kalpazanlığı legalize etmek için para basan yabancı para cinsinden çetelerin bastıkları para cinsinden notumuz artmıyo diye de bozulalım..Yok Yaw!.. aslında tam tersi bakmak gerekmiyo mu? adam sahte parasıyla gelip buradan şirketler alacak..Buna engel olmak laazım...Yani şu fitch S&P falan notumuzu artırmasın bir, biz de elimizdeki hisseleri yabancı kalpazanlara satmayalım zaaaten ..bu da iki...Türk Lİrası cinsinden temettülerimizi alıp yunanistan'da tatil yapalım bu da üç.. kanımca:)

    YanıtlaSil
  3. Tam da, "Bütçe Dersi" dersi adındaki yazınızı okuduktan sonra bu konuyu soracaktım. Zaten yazmışsınız. Tamamlayıcı olmuş.

    Bu bilgi ve verileri çok faydalı buluyorum. Teşekkürler.

    ---------------

    Küçük bir önerim olacak;
    Yazılarınız sayısı arttıkça, bir biriyle ilgili olma ihtimali olan yazılar ortaya çıkıyor sanki. Bu metinleri, her yeni yazınızın altına, "ilgili yazılar" adı altında bir bağlantıyla gösterme şansınız var mı?

    YanıtlaSil
  4. Hocam bu "Kamu kesimi varlık ve alacakları" başlığı altında neler var? 200 milyar TL üstü miktar çok ciddi bir rakam, bu rakamı nasıl tespit ettiklerini merak ettim doğrusu. Burada varlıklar ne alacaklar ne? Varlıklar başlığı altında mesela kamuya ait yol, baraj, fabrika vs şeylere bir değer biçilip onlar mı hesaba katılıyor? Eğer böyle birşey yapılıyorsa bu politikacıların suistimaline çok açık olur; borcu düşük göstermek için varlıkların değerini olduğundan fazla gösterebilirler.

    YanıtlaSil

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...