31 Ocak 2017 Salı

Faiz ve Kur İlişkisi

Merkez Bankası ilk on günde sessizce izlediği TL’nin yabancı paralar karşısındaki durumuna 10 Ocak’tan başlayarak müdahale etmeye başladı. Bu müdahale önce TL likiditeyi sıkılaştırmak, döviz zorunlu karşılıklarını düşürmek ve haftalık repo ihalelerini iptal etmek şeklinde ortaya çıktı. Haftalık repo ihalesini iptal etmek bir anlamda faiz artırımı sinyaliydi çünü bu ihaleler iptal edilince bankalar ister istemez daha yüksek faizli gecelik borç verme faiziyle borçlanmaya yöneldiler. Merkez Bankası bu önlemlerle TL’nin değer kaybını önleyemeyince bu ke bankaları geç likidite penceresinden borçlanmaya yönlendirerek faizi belli etmeden biraz daha artırmaya gitti. Bunlara ek olarak döviz swapı yapılmasına öncülük edecek adımlar attı. Bütün bu hamleler TL’nin değer kaybını önleyemeyince 24 Ocak günü yapılan toplantıda gecelik borç verme faizini yüzde 8,50’den 9,25’e ve geç likidite penceresinden borçlanmanın faizini de yüzde 10,00’dan 11,00’e yükseltme kararını aldı.

Merkez Bankası’nın bankaları fonlamakta kullandığı ortalama faiz yılın ilk gününde yüzde 8,28 idi, dün akşam itibariyle yüzde 10,35 olarak gerçekleşmiş bulunuyor. Yani Merkez Bankası yılbaşından bu yana aldığı birçok önlemin yanı sıra ortalama faizini de 2,07 puan artırmış oldu.

Bütün bu hamlelerin sonunda USD/TL kuruna ne oldu? Önce Merkez Bankası’nın çeşitli faizlerinde nasıl bir değişiklik olduğuna bakalım. Aşağıdaki grafikte USD/TL kuru (kırmızı) ile Merkez Bankası ortalama faizi (OFM) (lacivert) arasındaki ilişki yer alıyor.


Grafikten görüleceği gibi Merkez Bankası’nın sessiz kaldığı dönemde (ilk dikey çizgiye kadarki bölüm) USD / TL kuru hızla yükselmiş bulunuyor. Merkez Bankası’nın önlem almaya başlaması ve bu önlemleri artırmasıyla birlikte USD/TL kurundaki hızlı çıkışın durulmaya yöneldiğini görebiliyoruz (birinci ve ikinci dikey çizgiler arası). 24 Ocaktaki faiz artırımı kararı sonrasında USD/TL kurunun düşüşe geçişini de grafik ortaya koyuyor (üçüncü dikey çizgiden sonrası).  

Sonuçta Merkez Bankası faizi artırmama illüzyonuyla uğraşmak yerine faizi açıkça artırsaydı bugünkü gibi 2,07 puanlık değil 1,5 puanlık bir faiz artışıyla USD/TL kuru daha düşük bir düzeyde olacaktı.

Faiz fobisinin maliyeti faiz lobisinin maliyetinden yüksektir. 

298 yorum:

  1. Son cümle efsane olmus. yaziniz icin tesekkurler

    YanıtlaSil
  2. Hocam neden haftalık repo faiz oranını 9-10 civarına yükselterek her hafta ihale açmıyor da, geç likidite üzerinden bankalara borç veriyor?...Nedeni tamamen siyasal baskı mı?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Politika faizini artırınca sanki faizi artırmış da ötekilerle oynarsa artırmamış gibi bir algı oluşmuş. Dünya MB larının faizleri karşılaştırılırken bizimkinde politika faizi olarak % 8 görünüyor. Ona bakınca bizimki faizi artırmamış görünüyor.

      Sil
  3. Milyarlarca tl'lik para donen, tum dunyada herkesin takip ettigi bir piyasada MB'nin aldigi faiz kararlarini 'gizli', 'ortulu', 'iluzyon' diye nitelemek komik olmuyor mu? Siyasetciler cocuk, MB de cocuk kandiriyor.

    Yapilan ne gizli ne ortulu, ne de MB'nin eli kolu bagli. MB mesaji net veriyor: O faiz inecek! Turkiye'de faizle para kazanmak isteyenler varsa, baska kapiya, zibille ulke var. Yabancilar anladi bence de, bizim yerli ekonomistler daha anlayamadi.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet MB mesajı veriyor o faiz inecek. Ama bir de bakıyoruz ki o faiz artmış. Hem de 2 puandan fazla. Bence ekonomistler net biçimde anlamış da siz anlayamamışsınız. Bir daha okuyun.

      Sil
    2. Sayın Hocam, faiz artırımı kararından "O faiz inecek!" mesajı alan birine bir daha okumasını önermeniz, ben de çok iyimser biri olduğunuz izlenimini oluşturdu. Sabırlar diliyorum. Saygılarımla...

      Sil
    3. Maalesef durum parlak değil. Zira dolar endeksi. 23 Ocaktan beri Dolar endeksi %1 aşağı gelmesine rağmen dolar/TL %1 yukarda.. Faiz artırımı+dolar endeksindeki gerilemeye rağmen durum hiç parlak değil.

      Kimse kendini kandırmasın. DXY 103.5 ten 99.5 a gelmiş Yaklaşık %4.. Tekrar 103 seviyelerine gittiğinde Dolar/TL yine 3,93 leri görürkü bu da faiz artışı gecikmeden dolayı hiçbir işe yaramamış demektir.

      Sorun yapısal:(((

      Sil
    4. Politika faizi neden var? Piyasalara mesaj vermek icin var degil mi? MB diyor ki ben faizi dusuk tutacagim, yani faiz derken reel faizden bahsediyoruz.

      Bu durumda reel sektor(bankalar da dahil) alacagi mesaj ne olmalidir? Dusuk kur kurlarda baski yapar, o yuzden dovizle borclanmayalim. Ya da odeme konusunde ek tedbirler alalim.

      Baska ne mesaj almasi lazim? Kurlar yukseldigi icin ithal ikame eden mallara yatirim yaparsam para kazanirim. Yeni insaatlara baslayabilirim, istihdami arttirabilirim.

      MB tabi ki durum geregi, ya da su anda oldugu gibi manipilasyonalara karsi tedbir alacaktir. Bundan dolayi yaptigi seyleri 'iste faizi arttirdi' diye anlamak ancak yaptigi hareketin terisini istiyorsaniz olur. Kullanilmayan normal bir vatandasin faizlerin artmasini istemesini aklim ermiyor.

      MB net bir mesaj veriyor, ben reel faizleri dusuk tutacagim. Herkes tedbirini alsin. Almayan da aglamasin, hele oyle eskisi gibi 'biz batililari arkasina almis sermayedarlariz, biz ne dersek o olur, bildigimizi okuruz' demesin. Onlar eskiden di.

      Sil
    5. 22:31 Faize ideolojik yaklaşılmaz,bunu öğren!

      Sil
    6. O faiz inecek diyen ve mb faizleri dusuk tutacak diyen arkadaslar, mb faizi 0 yapsin, tutan mi var? Belki makarna icin rusyadan vs ithal edilen bugdayin parasini odeme zamani gelince jetonlariniz duser makarna fiyati neden artiyor dersiniz, belki de demez karnim ac ama kafam rahat guclu ulke diye kendinizi kandirirsiniz..

      Sil
    7. Faiz elbette ideolojik düşünülmemeli, ancak bilinçsiz halkımı bu algı kandırmacası ile yönlendirenler çok uzağımızda değiller!!

      Sil
    8. O faiz inecek demek, o kur yukselecek demektir bu da o enflasyon artacak anlamina gelir, ki bu da sonunda o dar ve sabit gelirli vatandas surunmeye
      devam edecek, o issiz vatandas issizlige alisacak demektir. Dikkat edin de vatandas secimde "o hukumet gidecek" veya onumuzdeki referadumda "o yeni
      anayasa cope gidecek" demesin. Madem ideoloji yapiyorsunuz sonuclarini da
      dusunun ama imam hatip egitimiyle ancak buraya kadar oluyor tabi.

      Sil
  4. Neden çekildi peki bunca çile? Neden korkuyor Merkez Bankası?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Uzun adam'dan korkuyor. Birazicik diklense vatan haini diye damgalanmak var. Hatta daha otesinde FETO'den damgalanip gorevden alinmak ve hapse girmek bile var. Olmadi mi bunlar daha once Turkiyede?

      Sil
  5. yani hocam şunu diyebilirmiyiz siyasi iktidardan çekinmeden görevini apmış olsaydı yani faizi daha önce arttırmış olsaydı şimdi kur bu seviyelerde olmayacaktı

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet bu grafikten de görülebiliyor.

      Sil
    2. Iyi de Hocam, MB de ve Hükümet kanadinda bunu görecek bir Ekonomist yok mu.? Tamam MB Siyasetin etkisinde. Pekiyi siyasetin icindeki Ekonomistler bunu göremiyor mu.? ya da görüyorlar da korktuklari baska bir sey mi var.?

      Sil
  6. Sadece MB yoluyla ve sadece fiyat istikrarıyla ekonomi düzelmez ama gündem olanlar en çok bu ikisi, kolay anlaşılır veya kolay kazandırdığından mı lobicilerin spekülatif aracılığıyla kullanmalarından mı bilmiyorum fakat makro ekonomide ki diğer dinamikleri de denklemin içine koymadan ekonominin düzelmesinin olanağı yok MBnın etkisi gündem olduğu kadar etkili olmayacaktır.
    Yazılarınız harika teşekkür ederim paylaştıklarınız, öğrettikleriniz için

    YanıtlaSil
  7. Hocam, merkezin para politikası araçlarının kullanımını piyasadaki gelişmelerin hızına uygun ve şartların gerektirdiği kadar korkmadan kullanması ideal olan değil midir? Son dönemde sanki ayak sürüyen,geç cevap veren ve bilerek belirsizlik yaratan bir merkez bankası izlenimi var bende. Bu sizce de böyle mi? Böyleyse bir merkez bankasının belirsizliği beslemesi doğru mudur?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İzleniminiz bence doğru. Göründüğü kadarıyla MB rahat hareket yeteneğine sahip değil.

      Sil
  8. gokhan yavuz31 Ocak 2017 22:57

    Nüfus ile ekonomi arasında nasıl bir ilişki var? benim gördüğüm az nüfuslu ülkeler her açıdan daha gelişmiş , ama bizim ülkemizde nüfusun özellikle daha fazla artılması isteniyor bu saçma değil mi?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet bu da bizim gibi ülkelerin bir türlü tam olarak anlayamadığı bir konu.

      Sil
    2. hocam yaşlı nufüs artıyor diye 3 çocuk yapın da genç nufus artsın diyor cumhurbaşkanı. yanlış mı anlamışım.

      Sil
    3. Nicelik değil nitelik...

      Sil
    4. Sacma felan degil. Bu konuda yapilmis istemediginiz kadar bilimsel arastirma var. Ulkenin sosyo-ekonomik durumuna nufus artip azaliyor. Kendi kendine dengeye geliyor. 'Demographic Transition Model' diye aratirsaniz sorunuzun cevabini bulursunuz.

      Sil
  9. Hocam halka açık üniversitenizde yine şahane bir ders. Teşekkürler. Kalbinize selam :)

    YanıtlaSil
  10. hocam bu gidisle hem mevduat faizleri hem de dolar kuru yukari seyredecek diyebilir miyiz?

    YanıtlaSil
  11. Hocam teşekkür ederim yazınız için. Hocam sizce Merkez bankası neden proaktif kararlar alamıyor?

    YanıtlaSil
  12. Hocam belli etmeden faiz artışından bahsediyoruz, aslında bu kısmı anlıyorum. Fakat bir taraftan da mb sitesinde sürekli olarak fonlama faizini artırdığını, sıkılaştırmaya gittiğini vurguluyor, basit-anlaşılır grafiklerle açıklıyor. Belli etmemek gibi bi derdi varmış gibi gözükmüyor

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Politika faiziyle sorunu var. Ben ona biliyorsunuz politikacı faizi diyorum. Herkes ona bakıyor.

      Sil
  13. mevduat cephesinde henüz bir şey yok,umarım bu artış mevduata da yansır

    YanıtlaSil
  14. hocam keske edx,coursera tarzi bir e ogrenim sitesine temel duzeyden ileri duzeye ekonomi ve finans dersleri hazirlasaniz.bizde surekli faydalansak belki bazi makam sahipleri de acar bakar ozaman da hepimize faydasi dokunur.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sağolun ama bu bile inanılmaz zamanımı alıyor.

      Sil
  15. Son cümle başlı başına bi ders niteliğinde analizinize sağlık hocam.

    YanıtlaSil
  16. Hocam MBGBVF 8 değil 8.5 olarak yazılmalıydı.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Fark ettim ve düzelttim. Teşekkür ederim.

      Sil
  17. hocam 1.5 puan yeter demişsiniz ne zaman mudahale etseydi 1.5 puan faiz artışı yeterliydi görduğum kadarıyla eğer ilk yukselıs trendiyken mudahale etse 0.5 puan bıle gerı durdururdu.yada benmi yanlıs dusunuyorum

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. 0,5 puanın etkisi yetmeyebilirdi. Çünkü o dönemde bir yandan iç siyaset iyice tansiyonu yükseltmişti bir yandan Dolar Endeksi yükseliyordu.

      Sil
  18. Özdeyiş değerinde bir cümle:"Faiz fobisinin maliyeti faiz lobisinin maliyetinden yüksektir."

    YanıtlaSil
  19. Hocam peki faiz artışı kuru nasıl baskılıyor ,buradaki durumu açıklarmısınız

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Reel faiz sıfır olunca yüzde 8,5 enflasyon olan bir ülkede insanlar tasarruflarını TL olarak tutmak yerine dövize çeviriyor. Yabancılar da yüzde 13 veren Brezilya gibi ülkeler varken oraları tercih ediyor. Eskiden yüzde 8 faizle Türkiyeyi tercih ediyorlardı ama o zaman risklerimiz bu kadar yüksek değildi (kredi notumuz yüksekti.) Faizi artırınca yerli tasarruf sahini TL de kalmayı, yabancı yatırımcı da öteki ülkelere gitmek yerine buraya gelmeyi tercih ediyor. O zaman dövize talep düşüyor, yabancılar yeni döviz getiriyor, döviz bollaşıyor ve kur düşüyor.

      Sil
    2. Peki neden doviz yerine altin almiyorlar?

      Sil
    3. Adsiz 10:53, altin gokten zembille inmiyor, onu da dolarla ithal ediyoruz.

      Sil
  20. Her konuda Amerikayı yeniden keşfetmeye çalışıp,aklın yolunu değil egomuzu dinleyip,kafamızı duvara vurmak zorundayız galiba Hocam.

    YanıtlaSil
  21. hocam merkez bankasi 8 puanlik faiz arttirsa dolar 1.75lere iner mi

    YanıtlaSil
  22. Mahfi hocam yazınız için tekrar teşekkürler. MB nın yapmadıklarını yılbaşından itibaren almışsınız. Eylül'e kadar gitmek gerekmez mi? Bir de geçici rezerv nedir açıklayabilir misiniz? Gün be gün artan negatif geçici rezerv rakamı ne anlama geliyor?

    Teşekkür ederim. Saygılarımla

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Gerekebilir ama o dönemlerle ilgili de yazmıştım o nedenle bunu yılbaşından başlattım.
      Geçici rezerv piyasanın açılışındaki durumu ifade eder.

      Sil
  23. Hocam peki merkez bankası bu sekilde önlem almayı daha ne kadar sürdürecek? bu tarz anlık ve geçici önlemlerle daha ne kadar doların yukarı gidişatını engelleyebilir? M.B sının bu sekilde kur politikası yürütmesi açık faiz artırımına gitmemesi spekülatörlere ortam hazırlamıyor mu? Spekülasyonla ugraşmayan alın terini birikimini mevduatda tutan vatandaş cezalandırılmıyor mu? Spekülatörlere vatanhayini deyip sonra spekülasyona ortam hazırlamak nasıl bir çelişkidir? Son olarak hocam altındaki güçlü duruş doların geri çekilmesine ragmen devam ediyor bunun sebebi güvenli liman anlayışımıdır sadece?

    Tesekkürler iyi çalışmalar.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ne yazık ki bu soruların yanıtını ben de bilmiyorum.

      Sil
    2. evet parasını TL de tutan vatandaş cezalandırılıyor. Çok açık. bu paralarla fonlananalar ve Bankalar kar rekoru kırıyor.

      Sil
  24. Hocam gecelik borç verme faizini yüzde 8,00 değil 8,50 den 9,25 e çıkarmadı mı?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yanlış girmişim, Düzelttim, sağolun.

      Sil
  25. Hocam merhaba, öncelikle yazılarınızla bizi aydınlattığınız için teşekkür ederim.

    Grafiğe bakıldığı zaman politika uygulandığında genelde ters yönlü ama bazende doğru yönlü ve yatay olarak ilişki olduğu görülüyor. Faiz oranlarının USD/TL kurunu açıklama oranı tahmininize göre nedir.

    Teşekkür ederim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim.
      Faizin kur ile ilişkisi bazı dönemlerde güçlü bazı dönemlerde daha zayıftır. Örneğim 2017 nin ilk ayında bu ilişkiyi güçlü kılan en önemli iki nedenden birisi bizdeki başkanlık meselesi diğeri de Dolar Endeksinin güç kazanmasıydı. Bu gibi durumları görüp faizi ona göre artırmak gerekir. İşler değişince tekrar düşürmek o kadar da zor değil.

      Sil
  26. Hocam son günlerde dolarda yaşanan düşüşe bakarak dolar 3.50 seviyesini görür diyabilir miyiz?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bunlara bakarak diyemeyiz ama başka güçlü nedenler oluşursa neden olmasın?

      Sil
  27. Faiz fobisi korkusu > faiz lobisi korkusu mu yani hocam ?

    YanıtlaSil
  28. Dolar 4 değil isterse 14 lira olsun, benim dolarla işim yok.Bimde herşey var

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Dolar 14 lira olursa BİM'de her şey olmaz.

      Sil
    2. Evet BİM de herşey var. Pazartesi - Salı arası fiyatlar en az %10 zamlanmış. Daha senenin başı.

      Ama enflasyon %8 değilmi:))

      Size tavsiyem. bim den yaptığınız alışveriş fişlerini saklayın. ,
      Hatta 1 kg şeker, 1 kg çay, 1 kg, peynir, 5 kg yoğurt, 1 kg et, ,30 luk yumurta, 1 kg deterjan dan oluşan bir sepetiniz olsun. Ayda bir aynı sepeti alın. Sene sonunda fiyatları karşılaştırın.

      Sil
    3. Adsiz 09:57, zaten zamlari senenin basinda yapiyorlar, eskidendi o her ay zam yapma donemi. Enflasyon artik o kadar yuksek degil. Takip edin fiyatlari bir sene boyunca ayni kalinca ikna olursunuz herhalde enflasyona. :))))

      Sil
    4. Samanin bile ithal edildigi bir ulkede millette akil tutulmasi yasaniyor. Hocam BIM`deki ayrani sikayet ettim, icine ne katiyorlarsa cok kafa yapiyor heralde.

      Sil
  29. Hocam faiz-kur-enflasyon iliskisini her ay yazar oldunuz...umarim bir gün anlamamakta israr edenlerde anlar
    Durmak yok yola devam:D
    Saygilarla

    YanıtlaSil
  30. Sanırım artık hiç kimse MB'yi ciddiye almıyor ve MB eli kolu bağlı bekliyor Hocam...Bundan sonra 600 baz puan arttırsa bile birkaç güne kadar kuru tutamazlar maalesef..Size kuru sormayacağım hocam.Biliyorum ki cevaplamıyacaksınız.Peki sevgili hocam enflasyonu şubat-mart aylarında nerede görüyorsunuz hocam:):)??Sevgi ve saygılarımla muhterem hocam...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Enflasyon çift hanelere çıkacak gibi görünüyor. Ocak ayı kritik. Eğer bu ayda enflasyon artmışsa yüzde 11'i yakında görebiliriz. Çünkü geçen yılın Ocak ayında aylık enflasyon 1,82 idi. 1,82 çıkıp da yerine daha yüksek bir sayı girerse iş ciddi demektir. Ve buy kur artışıyla da muhtemelen öyle olacak gibi.

      Sil
    2. Ben ekleyeyim, Enflasyon cift haneye cikmasi artik kesin gibi. Mesele enflasyonun Cift haneye cikmasi degil senin yasadigin enflasyon karsisinda verdigin tepki yani faizin onemli. para politikan onemli

      Enflasyon cift haneye ciktiginda muhtemelen referandum oncesi faizleri arttirmayacaklar boyle bir durumda senin mevcut negatif reel faizin daha da yukselecek TL daha kirilgan yapiya burunecek. E zaten tum kredi kuruluslarindan kotu not almissin kimse parasini ulkemize gondermiyor.
      Olacak olan kurda cok yakinda en erken subat basinda en gec martta bir dalgalnma bekliyorum. Nasil kasimda ve ocakta dalgalanma olduysa boyle bir dalgalanmayi bekliyorum hatta refrranduma kadar iki tane boyle bir dalgalanma olabilir. Turkiye de yuksek enflasyon donemine girilmistir zaten issizlik de yuksek bunu absorbe etmek icin Hukumet bu nedenle merkez bankasi ile birlikte %15e kadar enflasyonu goz ardi edebilir.

      Sil
  31. Hocam öncelikle saygilar. sizi eko diyakog programından beri takip ediyorum ilk kez böyle bir platformda yazma ihtiyacı hissettim mevcut konjonktür de kur Savaşlarının yasandigi bir ortamda merkez bankası binevi kulağı direkt tutmuyor fakat yolu karmaşık bir şekilde uzatmiyomu sanki 90 lara döndük gibi yad usd dussede düşmesede bu kadar konuşulan bi ortamda yükselse niye yükseldi düşse niye düştü güç bir müdahale olmadan dengesini bulamaz mi bu kadar müdahale sonucunda insanlar tüm birikimini döviz cinsinden tutmayacakmi biraz genel oldu ne düşünürsünüz bu konuda..

    YanıtlaSil
  32. Bir inat uğruna durduk yerde hem para hem zaman kaybettik ülke olarak, bu faiz arttırımı doların 3 tl'yi geçtiği ilk zamanlarda yapılsaydı daha farklı olurdu durumumuz sanki, yani ne oldu eninde sonunda bu işin böyle olması, böyle yürümesi gerektiği anlaşıldı bu kadar geç kalınması gerekiyormuydu faiz arttırımı için? Durduk yerde bu ego tatmini neden olur anlamıyorum ki, ülkenin ekonomisi, geleceği, bekaası bir kişinin sahşi hırslarından, egolarından daha mı değersiz? İki kişinin birbiri arasında yaptığı sokak kavgasına döndü bu iş yahu, yok sen yendin hayır ben yendim derken ekonomisiyle, kültürüyle, kazanımlarıyla ülkemiz gidiyor elden farkındamıyız! Siyasetçilerin, bürokratların, devlet adamlarının öncelikli amacı şahsi hırslarından sıyrılarak, ülkenin geleceğini düşünmek ve buna göre aksiyon almak değil midir? Bir Türk vatandaşı olarak üzülüyorum, canım yanıyor bu halimizi gördükçe.

    Mahfi hocam Ekonomide Analiz kitabınızı okudum, ekonomik verileri safsatalardan, şehir efsanelerinden arındırarak, analitik bir düşünceyle nasıl okumamız, yorumlamamız gerektiğini çok güzel anlatmışsınız. Emeğinize sağlık. Kitabınızın son sayfalarında ekstrapolasyon, korelasyon, regresyon, granger testi gibi matematiksel tekniklerden bahsetmişsiniz, bu teknikleri detaylı olarak anlatan kaynak tavsiyesi rica ediyorum, özellikle tümevarım tarzında, küçük verileri kullanarak bütünü modelleyebileceğimiz bir kaynak. Teşekkürler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet ne yazık ki söylediklerinizde haklısınız.
      Kitabımla ilgi değerlendirmenize ayrıca teşekkür ederim. Beğendiğinize sevindim. Kitabın son bölümünde sözünü ettiğim teknikleri bulabileceğiniz bir link yazayım size.
      http://yalta.etu.edu.tr/files/ekonometri1-kitap-surumu-(s2,0).pdf

      Sil
    2. Teşekkür ederim hocam link için.

      Sil
  33. Ekonomi iyi olursa faizler kendiliğinden düşer, faiz neden değil sonuçtur, politik emirle faiz düşürülmez gibi söylemler var ben bunlara katılıyorum ve sizinde az çok böyle düşündüğünüzü biliyorum fakat buna göre; Abd ekonomisi iyileşme sürecinde olmasına rağmen neden fed faiz artırıyor veya ekonomisi kötüyken faizleri nasıl 0 puana çekebildi ? Abd yapınca oluyor biz yapınca olmuyor mu ? Gelişmiş ülke vs Gelişmemiş ülke farkı mı ? Bunu öğrenmek istiyorum. Yanıtlarsanız çok sevinirim. Şimdiden Teşekkürler Hocam

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Az çok değil tamamen öyle düşünüyorum.
      ABD iyileşme sürecinde olduğu için Fed faiz artırıyor. Çünkü sıfır faiz normal bir durum değil. Reel faiz enflasyonun üzerinde olmalı ki insanlar tasarruf etsin. Fed, ileride enflasyonun yüzde 2 düzeyine çıkacağını tahmin ediyor ve yavaş yavaş faizi artırıyor ki enflasyon azmadan önleyebilsin.
      ABD ekonomisi krize girince insanlar para harcamaz oldu. Enflasyon sıfırlara indi. Bu durumda faizle para alıp para harcama tamamen durdu. Öyle olunca faizleri düşürdüler ki insanlar faizsiz veya çok düşük faizle borçlanıp para harcamaya devam etsinler ve ekonomi tamamen durmasın.
      Bizde enflasyon hiç bir zaman yüzde 6'nın altına inmedi ki faizleri o düzeylere indirelim.
      Düşünün şimdi bizde faiz sıfır olsa ne olur? Enflasyon yüzde 8,5 olduğu için insanların tasarruf edip bu tasarruflarını bankalara yatırmaları için deli olması gerekir. Herkes faizi bırakır anaparasını korunmak için döviz alır. Yabancılar gelir mi? Adamın deli olması lazım. Sıfır faiz veren riski son derecede yüksek bişr ülkeye para getirmesi için.

      Sil
    2. son derece açıklayıcı çok teşekkür ederim hocam faiz-enflasyon ilişkisini hesaba katmamışım anlaşılan şimdi öğrenmiş oldum. Bu arada ben siyaset bilimi öğrencisiyim ve neo-liberal vs neo- marksist kuramları karşılaştırarak ekonomik küreselleşmenin olumlu-olumsuz sonuçları ile ilgili yüksek lisans tezi yazıyorum siz acaba ekonomik küreselleşmeye inanıyor musunuz ve bana yardımcı olabilecek yani açıklayıcı bir kitap veya bir akademik çalışma önerirseniz çok sevinirim çünkü ekonomi-politik birbiriyle çok bağlantılı ve ekonomi bilgim bir iltisatçı kadar olmadığı için işin içinden çıkamıyorum bir türlü.

      Sil
  34. Baskanlik referandumunda hayir cikarsa baskanlik gelmezse ulkeyi terk edecem. Tum kariyerimi sonlandirip gidecem.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Niye ?Hayatını ve yaşamını belirleyecek,yönlendirecek,dikte edecek birisinemi ihtiyacın var?İSRA suresi 13 ''Biz insanların kaderini kendi gayretlerine bağladık''der.

      Sil
    2. Hangi ülkeye gideceksiniz?

      Sil
    3. geçmiş olsun kardeşim,bir an evvel sağlığına kavuşmanı dilerim

      Sil
    4. Evrensel insan..Lütfen gitme...Seninle müşterek gelecek insana umut veriyor..Harika insan...Bilimi.. aklı...bireyi esas almış tam yurttaş.

      Sil
    5. Hemen simdi git, ama yeni zelanda'ya gitme, orasi Turkiye'ye koyun ihrac ediyor bir bakarsin kendini Turkiye'ye geri gonderilmis bulursun.

      Sil
  35. Hocam Trump'ın sürekli doların fazla değerli olduğunu söylemesinin nedeni ne ?.
    Trump ekonomik kalkınmayı para basarak yapabilir mi ?
    Enflasyon olacağını bile bile böyle bir hamle yaparsa bu durum dünya ekonomisini nasıl etkiler ?
    Yoksa Çin ve Avrupaya paranız çok değersiz derken kastettiği başka bir şey mi var ?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Başta Çin olmak üzere bazı ülkelerin kendi paralarını değersiz tutarak ihracata bu yolla destek vermeleri ABD ithalatını artırıyor, ihracatını düşürüyor. Trump bu rahatsızlığı dile getiriyor.

      Sil
  36. hocam günaydin öncelikle yazilariniz ve cevaplariniz icin tesekkur ediyorum .
    trump in musluman 6 ulke ve vatandaslarina karsi tutumu 90 gun sonunda uzamasi hatta belki ulkelere turkiyenin de eklenmesi durumuna ihtimal verir misiniz verirseniz bu da ekonomik olarak nasil etkileniriz? acaba ulke olarak icimize kapanmamiz bizi -dusuk bi ihtimal de olsa- uzun vadede mutlu edebilir mi yoksa , tam tersi ekonomik olarak agir bir darbe daha mi olur , tesekkurler tekrar hocam iyi gunler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim.
      Hayır, bu dediğiniz ihtimal içerisinde bir durum değil.

      Sil
  37. üstad son cümle genel özet olmuş kaleminize sağlık

    YanıtlaSil
  38. Hocam anlamadığım bir konu var bizim paramız değer kaybetti ama ihracat yaptığımız ülkelerde kriz var ihracat o yüzden çok artmıyor kabul ediyorum bunu.KUR arttığı için bizim gibi ithalata bağlı ülkeler için o ithal ettiğimiz malların talep esnekliği düşük oluyor o yüzden vazgeçemeyiz nasıl oluyor da dış ticaret açığı düşüyor ?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Dışticaret açığı düşüyor çünkü ihracatımızda düşüş ithalatımızdaki düşüşten daha fazla. Büyümemiz düştükçe ithalatımız da ihracattakinden daha hızlı düşüyor ve dışticaret açığı kapanıyor.
      Öte yandan son 3 ayda ihracatımızda artış başladı. Avrupa'da toparlanma söz konusu.

      Sil
  39. hocam sizce enflasyon ne kadar olmalı ?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Gelişmiş ekonomilerde % 2, gelişmekte olan ülkelerde % 4 dolayında.

      Sil
  40. Hocam merhaba,

    2016 yılında yapılan faiz indirimlerinin yangına benzin dökmek olduğunu düşünüyorum. Dövizin yükselişine parelel olarak yapılacak faiz artışlarıyla kurun bu derece değerlenmesinin önüne geçilebilirdi. Tek parametreye odaklanıldı ve denge bozuldu. Aynı fikirde misiniz?

    Teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Haklısınız. Bu hamleler MB'nin gidişatı okuyamadığını ortaya koyan çok hatalı adımlar olmuş.

      Sil
  41. Hocam Trump ve Türkiye'ye etkileri yazısı için henüz erken mi?

    YanıtlaSil
  42. Mahfi Hocam merhaba. (anlayana) Hap gibi ve çok net bir yazı. Birçok arkadaş gibi ben de son cümleyi çok beğendim, günün sözü olarak grubumuzla paylaşacağım.
    Bir sorum olacak. Fitch'in ve S&P'nin not düşürdüğü bir süreçte, borsadaki yükselişi dolar/tl kurunun nispeten dar bir aralıkta sabitlenmesine bağlayabilir miyiz? Demek istediğim, faiz çok oynakken yabancı yatırımcı borsada aldığı hisse TL bazında değer kazansa dahi, çıkmak istediğinde dolara çevirirken zarar edebileceğini öngördüğünden, bu riski almaya değmez diyor ve farklı bir yatırım aracını tercih ediyor olabilir miydi?
    Diğer bir seçenek de Başkanlık sistemi konusunun çok gündeme getirilmemesi olabilir tabii ama ona diyecek çok şey olsa da yapacak bir şey yok:(
    teşekkürler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim.
      Borsa benim çok bildiğim bir alan değil. Ama sanırım USD bazında çok ucuz kaldığı için yabancıyı çekiyor.

      Sil
  43. Hocam merhaba,

    Erinç Yeldan Hocamızın aşağıdaki yorumuna teknik açıdan katılmamak mümkün mü sizce?

    Teşekkürler,

    "...AKP’nin iktidara geldiği 2003 başını referans alırsak, doların reel fiyatını o günden bugüne koruyacak olan güncel piyasa kuru ne olmalıdır? Cevap: 2003’ten bu yana Türkiye’de birikimli toplam enflasyon yüzde 292; ABD’de ise yüzde 132 olmuş. Dolayısıyla, doların satın alma gücünü koruyacak olan fiyatı dengesi 3.72 TL’yi veriyor: 1.68 x (292 / 132) = 3.72..." (1.2.2017 tarihli Cumhuriyet Gazetesi köşe yazısından)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sanki Reel Efektif Kur endeksi de benzer bir kuru gösteriyor.

      Sil
    2. Sıcak para girişinin hızlandığı 2003'ten sonra Kemal Derviş hükümeti uyarmış ve kurun bu kadar düşmesine izin vermeyin bu reel sektöre zarar verir demişti. Tabiki kimse dinlememiş ve yıllarca ekonominin tüm dengeleri ve borçlanması düşük kur üzerinden oldu. Belki de bugün normal seviyesinde olan kur bizi batırıyor.

      Sil
  44. Hocam siz sabahları kaçta uyaniyorsunuz Saat 5:30 da yorumlara cevap vermişsinizde o yüzden soruyorum:))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bazen 5'de uyanır kalkarım, bazen de 8'de.

      Sil
  45. Hocam, iyi günler. S&P 4 büyük bankanın not görünümünü negatif'e çevirmiş. Bu arada 240 ay vade, 0,79 faiz ile ev satış kampanyası başladı, katılan 9 banka arasında bu 4 banka da var. Enflasyonun çift haneli rakamlara gittiği bir ortamda bu bankalar nasıl kâr ediyorlar? Devlet bu kampanyaya katılan bankalara bir şekilde sübvansiyon mu uyguluyor? Kısacası "Nasıl oluyor da oluyor?" Yoksa Biz %5 peşinatı alalım, gerisi Allah kerim diye mi düşünüyorlar?

    Saygılar....

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Faiz dusuk oldugunda bankalar kar ediyor, faiz yuksek oldugunda degil.

      Sil
    2. Tam olarak bilmiyorum. Hesaplarını incelemek gerekir.

      Sil
    3. Adsız 12:33

      Vadeli mevduata % 8-11 arası faiz verip para toplayan bir banka enflasyonun giderek arttığı, dolayısı ile de mevduata vereceği faizin zorunlu olarak artacağı bir ortamda 0,79 faizle 240 ay vadeli kredi verince nasıl kâr ediyor, anlatabilirseniz sevinirim.

      Mahfi hocam, cevabınıza teşekkürler.

      Sil
    4. bu konudaki söylenti bankaların karlı vermesi gereken değer %1 ve kampanya oranı 0,79 ise aradaki farkı müteahhitten tahsil ettiği yönünde.

      Sil
  46. Hocam yazınız için teşekkürler.
    Son zamanlarda trump bazı ülkelerin paralarının aşırı değersiz olduğundan ve bu yüzden kazanç sağladıklarını söylüyor. İlk önce cin için sonrada almanya için söyledi. Sizce dolarda devalüasyona gitme ihtimali var mi?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Zaten bu demeçleri sonrasında Dolar değer kaybına başladı.

      Sil
  47. Hocam birbirine bağlı 2 sorum var.
    1-Eğer MB politika faizini 1 ocak 2017de 9.50 gibi bir şey yapsaydı $'ın değeri örtülü olarak faizin 9.50'deyken değeri olan 3.75TL'dan veya daha bile aşağısından konsolide olabilir miydi?
    2/A-MB fonlama faizi 10.35 demişsiniz demek ki yükselmeye devam ediyor. Üstelik dolar endeksi düşerken. (99.17 olmuş) Allah korusun ama endeks tersine dönerse birgün fonlama faizi şimdiki ivmesinden (yaklaşık her gün %0.04 artış var) daha fazla bir ivmeyle artmaz mı? O zaman yakında %11 lere yaklaşırız değil mi?
    2/B-Sizce eğer fonlama faizi 11 leri zorlamaya başlarsa ilk önce herhalde günlük likidite miktarını 5 milyara çekerek son dönemece girilir. Ama arkasından ne olur? Diyelim 11 faizde yetmemeye başladı. Dolar yükselmeye devam etti. Tekrar Geç Likidite faiziyle oynanabilir ve 12ye çıkarabilirler mi? Boyle bir şeyin sonuçları ne olur?
    3- Eğer 1.ci sorunun cevabı ''evet eğer politika faizi yılın ilk gününde 9.50 yapılsaydı dolar kuru çoktan daha sakin bir durumda kalırdı' ise benim cebimden enflasyon olarak çıkan extra özkaynağım aslında benden resmen ve gözüme baka baka çalınmış olmuyor mu?
    Saygılar,
    İsmet

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. 1- Benim tahminim olurdu şeklinde.
      2/A - Aynen öyle. ŞLu aralar USD endeksi yardım ediyor.
      2/B - Sanırım piyasada ciddi likidite sorunları ortaya çıkmaya başlar. O da reel sektörü zorlar (zaten zorda).
      3. Aynen.

      Sil
    2. Size teşekkür etmek istiyorum. Blogunuzu sanırım 1.5 ay önce keşfettim. O tarihte faiz koridorunun ne olduğunu dahi bilmiyordum. Geç Likiditenin adını duymamıştım. Konuşulanları hiçmi hiç anlamıyordum, arapça gibi geliyordu. Şu an sadece sizi burdan okuyarak ufak tefek yorum yapabiliyorum. Basit ekonomi kitabınızıda okuyacağım inşallah. Ben mühendisim bu kadar anlamak ve yorumlamak bana yeterli. Bunun için size teşekkür ediyorum. Saygılar.

      Sil
  48. Sayın hocam yazınız için teşekkürler, son cümle de süper olmuş :)
    Ben kurun artışı ya da azalışının tam olarak sadece merkezle ilintili olduğunu düşünmüyorum. Kur bu seviyelerdeyse eğer, içinde siyasi ortamın, başkanlık sürecinin, ohalin de büyük faktörü var bence. Bu ortam yumuşarsa -ki umudum yok- kur kendi kendine merkez bir şey yapmadan zaten düşer diye düşünüyorum.
    Bunun yanında bir konuda tavsiyenizi rica edeceğim.Sermaye piyasası araçlarına çok merak salmaya başladım ama nacizane bir mühendis olarak işin bilimini bilmek istiyorum. Yani örnek vermek gerekirse bir şirketin piyasa değeri nasıl ölçülüyor, hisse senetleri fiyatları nasıl belirleniyor, temel, teknik analiz nedir, şirket satın almaları nasıl gerçekleşiyor değerlemeler nasıl oluşuyor vb. gibi. Bunları öğreten bir yüksek lisans programı var mı acaba? Bir aracı kuruma gittim İzmir'de bunları sorduğumda bizde forex eğitimi var sadece şimdi trend o hadi hesap açalım size işlem yapalım dediler :)) Türkiye'de bilgiye ulaşmak zor mu hocam bu kadar , yoksa işi gücü bırakıp piyasa profesyonellerin yanında staj mı yapmak gerek ? Yardımlarınızı rica ederim. Saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim.
      Görüşünüzde haklısınız. Faiz işin bir yanı sadece.
      Ben borsa ve forex işlerinin uzmanı değilim. Ama dediğiniz gibi bunların dersleri, kitapları var. Bence bu konuda birer kitap alıp okuyun ve eğer o zaman sizi sararsa ders meselesini düşünün.

      Sil
  49. Hocam, Döviz kurundaki artışın İthalata bağlı üretime getirdiği maliyet artışı zamanında yapılması gereken 1-2 puanlık faiz artışından daha fazla oldu diyebilir miyiz?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sanırım diyebiliriz. Çünkü kime maliyetleriniz açısından kur mu önemli faiz mi diye sorsak kur diyor.

      Sil
  50. Hocam Trump ve ekonomi kurmaylarının diğer ülke para birimlerini ticaret savaşı gayesiyle haddinden fazla düşük tuttuğu yönündeki açıklamalar dolar endeksinin seyrinin ABD yönetimince aşağı çekilmeye çalışılacağının emaresi midir? FED'in bizim MB'den daha bağımsız olduğu arka planında konu hakkındaki görüşlerinizi alabilir miyim?

    Saygılarımla

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Öyle görünüyor.
      Fed'in ne yapabileceğini açıkçası ben de merak ediyorum. Ciddi sorunlar da doğabilir.

      Sil
  51. Hocam yeni kitaptan haber varmı? İçeriği ne olacak...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yeni kitabım ağırlıklı olarak Yeni Türkiye'nin Değerlendirilmesi üzerine bir kitap olacak. Çalışıyorum bakalım yıl bitmeden yetişecek mi?

      Sil
  52. Hocam ekonomi bilimini bu kadar anlaşılır bir şekilde aktarabilmek önemli bir meziyet. Tebrik ederim.
    Ben kurun epeyce dalgalandığı şu dönemde olan biteni daha sağlıklı anlayabilmek adına 11 Şubat 2014 tarihli "Sıcak Para" yazınızın okunmasına ciddi fayda görüyorum.
    Saygılarımla.

    YanıtlaSil
  53. hakikaten hocam (Politika Faizi = Politikacı Faizi) olmuş.
    Bundan sonra yazım değişmeli:
    "Politika(cı) Faizi" olarak yazılmalı.

    YanıtlaSil
  54. Mahfi bey, Brezilya da faiz %13, enflasyon %6 civarı. Son baktığıma göre de dolar Real karşısında seyrek bir grafik izliyor. Sizce de sayın Brezilya biraz fazla abartmamış mı?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Brezilya'nın başka sorunları var. Faizi şok bir düzeyde tutarak bazı düzeltmeler yapmaya çalışıyorlar.

      Sil
  55. ben ekonomist degilim ancak bir vatandaş olarak son günlerdeki gelişmeler nedeniyle finans yorumu yapanları tv lerden dinledim biraz internetten okudum ve tabi sitenizi keşfettim Sayın Hocam..okudukça ufkum açılıyor.öncelikle teşekkür ediyorum emekleriniz için..para işlerinden bugune kadar pek anlamayan biri olarak kabaca tesbitim şudur...para işleri acımasız..çok paran varsa parayı gezdirip dolandırıp çok para kazanabilmek mümkün..küresel dünya denilen düzen; güçlü olanın zayıfın elinden parası bir şekilde almak..piyasa,forex,borsa,target,parite,gibi bir çok kavramı enstrumanı icad etmişler. bunları usulune göre kullanıp parayı götürüyorlar.bu girizgahtan sonra demem o ki yeterli miktarda sıcak paran varsa al-sat al-sat ...parayı götür...örneğin yüklü miktarla dövizle gir tl ye çevir sonraya borsaya gir borsayı şişir ordan sat bu arada yüksek döviz girdisi var aman borsa yükseliyor diye dövizden çıkış borsaya geciş sebebiyle düşen kurdan yeniden döviz al ve çık..en kolay para kazanma ...peki bu döngü nasıl engellenir Mb ve Devletler buna karşı nasıl önlem alabilir..bana göre en basit önlem faiz seviyesi değilmidir..ne de olsa faiz belli bir zaman aralığında spekulasyonu önlemez mi..vatandaş rüzgarda kalırsa soguk algınlığına yakalanır.uzun süre rüzgara maruz kalırsa zatürre olur Sayın Hocam...benim düz mantığım böyle diyor..ukalalık olmasın bu işin ilmini yapanlar daha iyi bilirler tabiki..varmıdır buna tedbir..nasıl olmalı ki vatandaşın cebindeki para buharlaşmasın..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim.
      Bu işi küresel sistem içinde ve sermaye hareketlerini kısıtlamadan zarar görmeden yapabilmenin tek yolu ekonomiyi güçlü ve risksiz tutabilmektir.

      Sil
  56. Mahfi Bey ,
    Yüksel risk pratikte sıcak paranın ülkeye gelişini neden nasıl engeller?
    Risk yüksek olunca yatırımcı ne düşünür de vazgeçer?
    Risk düzeyi yüksek ülkelerde faizdeki sıcak paraya el koyulma riski mi vardır?
    Yanıtlarınız için şimdiden teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Risk yüksek olunca yatırımcı parasının batacağını ya da geri alamayacağını düşünerek gelmekten vazgeçer ya da çok yüksek kazanç ister.
      Bu tür el koyma ihtimali teorik olarak vardır ama bunu yapan bir ülke bir daha kolay kolay borç bulamayacağını bildiği için bu işe girişmez.

      Sil
  57. Hocam merhaba;size bir sorum olacak saçma olabilir ama yanıtlarsanız sevinirim.? Hükümetimiz dolar bozdurup Tl almamızı söylüyor bu durumda dolar azalıyor yani doların daha fazla artması gerekmez mi yoksa ben mi yanlış düşünüyorum.Bide insanların zararını kim karşılayacak şu an insanlar dolar satmasaydı daha fazla parası olacaktı hani rasyonellik? Yani sadece bizim dolar satmamızla mı kur azalacak ?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Adsiz 12:06, kuru arttiran tek sebep vardir o da insanlarin daha ucuza doviz bulamamasi.

      Oncelikle sunu soyleyelim, Hukumet 'dolari bozdurup TL alin' demedi. Hukumet degil, CB 'dolari bozdurun, alacaksaniz altin alin' dedi. Insallah yeni anayasa ile bu kafa karisikliginiz da giderilir, Hukumet ve CB birlesir.

      Ulke icinde zaten ihtiyactan daha fazla doviz mevcut. Ancak dovizini satmak isteyen olmayinca doviz bulunmuyor, insanlar daha yuksek fiyattan doviz satmaya (doviz ile tl degistirmeye) razi oluyor. Elinde doviz bulunduranlar da, dovizin yukselecegini dusundukce, orada burada bunun cigirtkanligi yapildikca ellerindeki dovizi satmak istemiyor. Elinde doviz bulunduranin, doviz bir isine yaramiyor aslinda cunku onu kullanmiyor, ancak gene de satmiyor. Fakat dovize asil ihtiyac duyanlar ise doviz bulamiyor. Bu da dis ticaretle ugrasanlarin isini zora sokuyor, dengesizlige sebep oluyor.

      O yuzden CB diyor ki, doviz ile ne isin var, 'yatirim' diye dusunuyorsan bile git altin al koy bekle, dovizle asil isi olanlar (ihtalatcilar, doviz borcu olanlar) varsin dovizi kullansin.

      Kimse doviz satti diye zarar etmez. Zarar oyle bir sey degil. O vakit 'doviz artacak' diye milletin doviz almasina sebep olanlarin da doviz borcu olanlari zarara soktugunu dusunebilirsiniz.

      Sil
    2. Dolar bozdurup TL alınca Dolar talebi düşer ve dolayısıyla ucuzlar.
      İnsanların rasyonel davranması kapitalist sistemin temel kabulüdür.

      Sil
    3. Adsız 12:54, İnsanlar neden döviz alıyorlar alım güçlerini korumak için. Geçmişte yedikleri kazıklardan ders aldıkları için. Döviz değil altın aldıklarını varsayalım. altını ithal ediyoruz değilmi? Neyle ithal ediyoruz. Dolarla.
      al sana yine döviz talebi...

      Sorunlar yapısal ve günübirlik çözümlerle sadece öteler ve sorunları büyütürsünüz.

      Hastalığı reddederek iyileşemezsiniz. Önce kabul edip sonra doğru tedavi yöntemleri uygulanacak.

      Doktorlara ve tıp bilimine küfrederek iyileşilmez.

      Sil
  58. Hocam. Politika faiziyle ikinci piyasadaki faiz oranları nasıl etkileniyor? İkinci piyasadaki faiz oranı para arziyla alakalı değil mı? MB. Para arziyla ikincil piyasadaki faiz oranlarını politika faiziylede ikinci piyasadaki faiz tabanını belirliyor diyebilirsiniz?

    YanıtlaSil
  59. Kur artinca ihracat artmiyor diyordunuz, Aralikta da, Ocakta da cift haneli artti.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Böyle bir şey demedim. Tam tersine kur artınca normal koşullarda ihracat artar. Ama eğer kriz durumu varsa ve bizim mal sattığımız ülkeler krizde ise o zaman kur artsa da bizim ihracatımız artmaz çünkü alıcıların durum alımı artırmaya elverişli değildir dedim. Son bir kaç ayda gerek AB de toparlanma gerekse komşulardaki toparlanma bizim sattığımız malları daha fazla almalarına o da ihracatımızın artmasına neden oldu.

      Sil
  60. Mb hukumetten korkuyor ama Su durumda faizi yukseltmekten baska caremiz yok. Artan faiz,paranin yurt disina gitmesine mani olur. Kayit disi kalmasini engeller. Boylece kur duser. Iktisat kitaplari boyle yazar.Faizi de lobisini de sevmem ama ekonomi boyle.
    Beklentiler de muhim tabi.

    YanıtlaSil
  61. Bence faiz artirsaydi kurda ters tepki vererek artardi (ters tepki) , merkez bankasi zaten panik icinde demistiniz, panik icinde olmasi farkli birsey bunu piyasa ya faiz atirirarak gostermis olacakti ve ters tepki yapacakti cunku hakim oldugu ekonomi kirilgan yani cari fazlaligi olan bir ekonomi olarak okunmuyor piyasa tarafindan

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Asıl ters tepki şimdi oldu. Bakın USD endeksi gerilediği halde bizde kur gerilemiyor.

      Sil
    2. Hocam bizim kuvvetler ayrılığına dayalı tam demokrasiye, bilimsel eğitime, serbest girişimi destekleyen planlı ekonomiye ve 2002-2008 dönemindeki açılımların devamına ihtiyacımız var. Başka birşey ne dövizin artışını durdurur ne de ekonomiyi canlandırır.
      Sizce?

      Sil
  62. Hocam sizce trump'ın koltuğa oturması ve fitch'in not düşürmesiyle. Dolar TL tavana ulaştı mı? Yükseliş hikayesi bitti mi? Yoksa halen dolar yükselişi için FED faiz artışı sebebiyle bir hikaye var mı?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu biraz Fed'e biraz da bizim ne yapacağımıza bağlı bir durum.

      Sil
  63. Merhabalar Mahfi Hocam
    Ekonomi hakkında pek bilgim yok olan bilgilerimi de aşağıda paylaştım. Yanlışımın olduğu yerleri düzeltirseniz sevinirim. Zira ekonomik sebeplerden ötürü önümü göremiyorum. Tüm planlarım askıda kaldı ve kafayı yemek üzereyim. Yurtdışına gitme ihtimalim yüksek belki söylemleriniz bu ihtimali artırır diye sizden biraz nasihat birazda gerçekleri yüzüme vurmanızı diliyorum.
    Malumunuz ülke olarak 450 milyar civarında kamu + özel borcu görünüyor ve her ay 4-5 milyar dolar ek olarak biniyor. ithalat-ihracat dengesini oluşturabilecek bir sanayimiz yok maalesef. İthal etmeden ihraç edemiyoruz. Bu borcu kapatabilmemiz için ihracatımızın ithalattan döviz bazında yüksek olmalı ki (bu ülkemiz için hiçte kolay bir iş değil) borcu kapatabilelim. Ülkeye her yıl dış ticaret fazlası olarak 5 milyar dolar fazla versek bile 7,5 yılda borcu ancak temizleyebiliriz. (borç faizleri hesaba dahil edilmedi. ) Ve artan kur maalesef kücülmemize neden olacaktır, çünkü alım gücümüz azalıyor. Bu alım gücünün azalması ekonomiyi sekteye uğratacak ve küçülmemize sebep olacaktır. Bu da istihdamın azalmasına işsizliğin fırlamasına sebebiyet verecektir. İşte bu noktada çalıştığım kurum da (inşaat sektörü) ağır bir darbe alacaktır. Ve muhtemelen işsiz kalacağım ve herhangi bir birikimim yok maalesef.
    Öğrenmek istediğim ülke olarak bu ekonomik darboğazdan kurtulabilecek miyiz ? Herhangi bir ışık görüyor musunuz ?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Murat, isik filan yok arkadasim, eger yurt disina gidebiliyorsan hemen git hic durma. Ayrica tamamen iktisadi acidan yazmissin (ki yazdiklarin dogru) ama siyasi ve jeopolitk durumu goz ardi etmissin. Baskanlik referandumu ve Suriye'deki Kurt koridoru olusturma cabalari onumuzdeki aylarda durumu allak bullak edecek yani gidisat daha da kotu olacak. Sana bir ipucu vereyim, anlayan anlar. Ozerk bir Kurt devleti kurulmasi istense, tek bir kisinin kolunu bukmek mi kolay yoksa parlemento'nun, bagimsiz yarginin ve guclu bir ordunun mu? Gidisatin nereye ve nicin oldugunu anlamissindir sanirim. Kac kurtul bir an once.

      Sil
    2. Her zaman umut vardır. Sonuçta bu ülke geçmişinde nerelerden geçip buraya geldi. Bunlar da geçer. Ama çizdiğiniz çerçeve sizin yurt dışında olmanızı haklı gösterecek bir çerçeve. Düşünceniz bu ise yurt dışına gidin, orada biraz farklı deneyimler edinin, sonra tekrar gelşirşiniz.

      Sil
  64. Hocam, tecrübeli bir mühendis olarak ben olaylara biraz daha yapısal bakılması gerektiğini, reel ekonomi ve finansal faaliyetlerin bir denge üzerinde hareket ettiğini düşünüyorum.
    Türkiye tarihinde ve diğer gelişmekte olan ülke tarihlerinde defalarca görülen belirli bir süre yabancı sermaye için çeşitli sebeplerle çekici hale gelen/getirilen ekonomiler genelde bu süreçte aşırı tüketim ve rekabet gücünü artırıcı yatırımlar yerine mevcut artan geçici tüketime uygun kapasite artırıcı yatırımlar yapmayı tercih ettikleri için(daha kolay para kazanma imkanı verdiğinden dolayı) süreç sonunda daha önce kendiliğinden gelen sermayeyi aynı şekilde çekme gayretlerinin genelde başarısız olduğunu düşünüyorum.
    Zira yabancı sermaye için çekici koşullar, yabancı sermaye girişinin pozitif ivmede olduğu dönemde çok olumlu iken girişin devam ettiği fakat ivmenin yataya (0) döndüğü koşullarda hızla olumsuzlaşıyor. Sıfır ivme koşulları ardından yabancı sermaye girişi devam ettiği fakat ivmenin negatife döndüğü dönem başlıyor (şu an içinde bulunduğumuz dönem) ardından ekonominin kendi öz kaynaklarıyla baş başa kaldığı net sermaye girişinin sıfıra yaklaştığı dönem başlıyor ki! Yakın geçmişte bu dönemden sorunsuz çıkan Güney Kore ve kısmen bazı uzak doğu ülkeleri dışında başka örnek yok gibi.

    Saygılarımla,

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Dedikleriniz doğru ama bir tane örnek (Kore) olsa bile örnek var demektir. O zaman onun nasıl yaptığını incelemek gerekiyor.

      Sil
  65. Hocam kalkınmanın önemli göstergelerinden biri gini katsayısıdır. ABDde kişi başı milli gelir 40bin civarında olsa da ginisi Türkiye kadar. Şimdi ABD gelişmiş,zengin bir ülke olmakla beraber kalkınmış bir ülke değildir, değil mi?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Gelir dağılımı eşitliği çok önemli bir konu ve dediğiniz gibi gelişmişliğin de önemli göstergelerinden birisi. Ama sadece ona bakarak ABD'nin veya Gini katsayısı yüksek bir ülkenin gelişmiş ya da kalkınmış olup olmadığına karar veremeyiz.

      Sil
  66. Hocam merhaba. Yazılarınızı düzenli olarak takip ediyorum. Örneklerle kolay ekonomi kitabınızı da okudum. Sizin anlatma şeklinizi beğendiğim için diğer kitaplarınızı da okumak istiyorum. Hangisinden başlamamı tavsiye edersiniz acaba hocam? Teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kolay Ekonomi, Makro Ekonomi, Mikro Ekonomi, Maliye, Hazine (Ercan Kumcu ile birlikte yazildi)

      Sil
    2. Hazine'yi ben yalnız yazdım. Ercan Kumcu ile ortak yazdığım kitap Ekonomi Politikası.
      Sıralama iyi, ekonomi bilgisine göre mikro ile makro yer değiştirebilir. Ekonomi bilgisi iyiyse mikro öne alınabilir.

      Sil
  67. ABD sanayisi güçlü bir devlet ürettiklerini dışarı satabilmesi için doların makul seviyelerde olması gerekiyor. Zira aşırı değerli bir dolar ile ihracat yapamaz hale gelir. Bu da satış yapamayan bir sanayinin durması anlamı taşıyor ve bu nedenle istihdam azalıyor. Bu da ekonomisinin zarar görmesine sebep oluyor. Bundan kurtulabilmek için gelişmekte olan piyasalara faizleri sıfırlayarak dolar akışı sağlayıp doların değerini düşürüp tekrar mal satabileceği kıvama getiriyor.
    Burada muhtemelen doların düşüşünü sağlayan şeyin para basmaktan geçtiğini söyleyeceksiniz ki öyle ! Daha önce piyasada bulunan 100 x miktarda dolar varken şimdi 125x yaparak %25 doların değerini düşürdüğüdür. Ki dolar endeksi de bize bunu gösteriyor. (130 seviyelerinden 100 lere kadar indi) Ama gelişmekte olan piyasalar maalesef gelişemeden fed dolarları geri çağırmaya başladı ve bu geri dönüş gelişmekte olan piyasaları derin bir buhrana sürükleyecek gibi görünüyor en azından ülkemiz için durum bunu gösteriyor. Sistem düzelmeden sisteme çomak sokuluyor bunun faturası daha ağır olmaz mı ? Dünya genel bir buhrana mı sürükleniyor ? Kafam da deli sorular sordukça sorasım geliyor. Bir ara bir çay ısmarlarsanız sevinirim hocam. Yazarak olmuyor bu işler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sanırım bu küresel sistem fazla yaşamayacak. Trump'ın gelişiyle birlikte bu konudaki görüşlerim daha netleşti.

      Sil
  68. hocam, fitch 2017 için 2,4 büyüme öngörmüş ancak bu kanaatimce iyimser beklenti olmuştur. ayrıca merkezin enflasyon beklentisi hem bu yıl hem de gelecek yıl için bence rasyonel değildir. ben büyümede daha zayıf performans ve enflasyonda özellikle seneye çift haneli rakamları görebileceğimizi düşünüyorum. ne düşünüyorsunuz hocam bu konularda?. saygılar....

    YanıtlaSil
  69. Hocam APİ'nin ne olduğunu biliyorum ama şimdiye kadar televizyonlarda MB APİ yaptı gibisinden bir haber duymadım. Haftalık ve gecelik borç alıp verme bir APİ'dir. Peki MBnin en sık yaptığı APİ hangisidir?
    Özellikle piyasaya gecelik ve haftalık borç vermek için piyasadan para topluyor. Bunun için ne tür bir APİ satışı yapıyor?
    İyi çalışmalar.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. APİ, bu tür günlük, haftalık borç verme alma işlemlerinin daha düzensizidir. Mesela piyasada likidite fazlalığı varsa MB APİ yoluyla para çeker, likidite açığı varsa APİ yoluyla piyasaya para verir.

      Sil
  70. Genel olarak görüşünüz nedir hocam,
    USD endeksi aşağı yönlü ve Trump'ın arzusu da bu yönde sanki. O zaman FED Mart'da neden faiz artışı yapsın? Üstelik marda faiz artışı için FED'in 2017 ilk çeyrek verilerini görmeside gerekmez mi? O tarihde hepsini görmüş olamaz. Yani hem veri eksikliği hem Trump etkisi ile Mart'ı pas geçebilir mi? Ama piyasa FED artış yapabilir mi yapmazmı konuşmaları ile şubat ortasından itibaren dolar kurunu yukarı itmeye başlarlar mı? Buna ilave olarak nisanda muhtemel referandum belirsizliği içerde doları yukarı itmeye gene şubat sonlarına doğru başlayabilir. Yani dışarda FED içerde referandum belirsizlik etkileri olmasa şu anki fonlama faizi ile doların artmadan bu seviyelerde gitmesi gerekir diye düşünüyorum. Dolayısı ile bu etkileri çıkana kadar 1 ay kadar kur 3.75-3.80 aralığında dalgalanıp duracaktır herhalde. Ne dersiniz? Sonuç olarak dolar endeksi tersine dönmezse ve iç/dış siyasi gelişmelerin piyasaya psikolojik etkileri olmazsa doların yıl sonuna kadar bile bu seviyeden gitmesi gerekmez mi? Acaba MB'da buna güvenerek mi yıl sonu tahminini 3.86 yaptı?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben en baştan da söylediğim gibi bu yıl tahmin açıklamıyorum. Ama Trump'ın etkisiyle Dolar epey bir iniş çıkış yaşayabilir.

      Sil
  71. Hocam yabancılar hisse senedi veya hazine tahvilimizi aldığında bu dış borç stokunda mı gözükür iç borç mu?

    YanıtlaSil
  72. Hocam saygılar, MB sı politika faizini yükseltmemesi şu anlama da gelebilir mi?
    TL de ki baskının siyasal(dış)bir baskı olduğunu ekonomimizin bu kadar TL mize değer kaybetbesine sebep olacak bir görünümde olmadığı, "illüzyona " illüzyonla cevap vermeye çalıştıkları gerçeği olabilir mi?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Biraz zorlama bir analiz olur diye düşünüyorum.

      Sil
  73. Hocam 2001 krizi sonrası bankalar battığında mevduat sahiplerine TMSF ödeme yaptı mı?
    Ödeyemediyse ilerde devlet bu mağdurlara ödemeler yaptı mı yoksa olduğu gibi kaldı mı?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bildiğim kadarıyla mevduat sahiplerine ödeme yapıldı. Off shore mudilerine ödeme yapılmamıştı ama sonunda onlara da yapıldı mı hatırlayamadım.

      Sil
  74. Hocam son olarak banka battığında TMSF nasıl ödeme yapıyor hak sahiplerine? TCMB para basıyor ondan mı borçlanıyor?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Miktara bağlı. Miktar çok yüksekse Hazine'den alıyor.

      Sil
  75. Hocam,
    Kredi ile konut almak için hesaplama araçları var mı? Yani alacağım konutun tahmini kira getirisini tabloya girerek (yani tahmini enflasyon oranlarınıda manuel girmek suretiyle) ve banka faizlerini de koyup, kaç sene sonra kira banka kredi taksitini kendi kendine ödemeye başlar gibisinden analizler yapabileceğim bir hesaplama metodu önerebilir misiniz? Bigparada bir tablo buldum ama enflasyon oranını %8 sabit tutup hesaplıyor. Buda kira tahmini getirinde yanlış sonuç çıkarıyor.
    Teşekkürler

    YanıtlaSil
  76. Hukumetin, çocuk bakan anneanneye maas yeni evlenen genclere ceyiz hesabi gibi projelerini nasil buluyorsunuz.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Devletin asıl işi gençlere iş bulmak, çocuklara da kreş açmak olmalı.

      Sil
  77. Hocam merhaba. Doğalgazı Türkiye'de sadece BOTAŞ mı ithal ediyor? BOTAŞ devlet kurumu (KİT) bu doğalgaz ithalleri bütçe açığı olarak gösteriliyor değil mi?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. BOTAŞ ithal ediyor. Hayır KİT'ler bütçeye dahil değil.

      Sil
  78. Sizce Türkiye'deki en önemli kurum hangisi?

    YanıtlaSil
  79. Hocam TCMB'nin politikasında şöyle bir tutarsızlık yok mu? TCMB fonlanma maliyetini zaten artırıyor. Politika faizini artırsa piyasaya verilen faiz yine yükselecek. Yani örtülü faiz artışı ile politika faizi artışı arasında piyasaların maliyeti açısından bir fark yok. Madem faizi artırıyorlar yabancı yatırımcının baktığı politika faizini artırsınlar. Böyle yapmayınca piyasadaki faizler zaten yükseliyor ama yabancı yatırımcı ciddiye almıyor. Yani faizi indirseler bile bu bile daha tutarlı bir davranış. Yanlış bir hamle ama çelişkisi yok. Siz ne düşünüyorsunuz?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kesinlikle aynı kanıdayım, güzel özet.

      Sil
  80. Mahfi hocam, yorumlarınızı ilgiyle takip ediyor, çok öğretici ve faydalı buluyorum. Son günlerdeki gelişmelerden benim anlayamadığım bir konu var. Faizler 2puan yükselir, dolar kuru rekorlar kırarken, ben istanbul borsasını düşmesini beklerdim. Ancak o da bu yıl içinde nerdeyse dolar kuru kadar arttı. Bu bağnlatıyı çözemedim. Sebebi ne olabilir?

    Teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Dolar kuru yükseldikçe hisse senetleri Dolar cinsinden ucuz ve dolayısıyla çekici hale geldi.

      Sil
  81. Hocam, "Sonuçta Merkez Bankası faizi artırmama illüzyonuyla uğraşmak yerine faizi açıkça artırsaydı bugünkü gibi 2,07 puanlık değil 1,5 puanlık bir faiz artışıyla USD/TL kuru daha düşük bir düzeyde olacaktı." bu yargıya nasıl ulaştınız?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Grafiğe bakarsanız siz de aynı yargıya ulaşırsınız diye düşünüyorum.

      Sil
  82. Sayın Eğilmez,

    Yukarıda biri size bu örtülü müdahalelerin daha ne kadar sürebileceğini yani politika faizi haricinde farklı müdahalelerle bu işin sonucunun nereye varabileceğini sormuş ve siz de ben de bilmiyorum demişsiniz. Şimdi düşünüyorum da sizin gibi tecrübeli bir ekonomistin bile bunu bilmiyor olması, aklıma Merkez Bankası'nın da bunu bilmediğini getiriyor ve görünen o ki ülke üstünde bir kumar oynanmış oluyor.

    Kısaca sormak istediğim; Merkez Bankası siyasi baskı ne olursa olsun ülke üstünde sonucu çok vahim sonuçlar da doğurabilecek müdahalelerle gerçekten bilerek bir şeyler mi yapıyor sizce? Yoksa kısa vadeli olarak kuru böyle baskılayarak görelim bakalım ne olacak uzun vadede diyerek mi hareket ediyor? Çünkü eğer bu kararlar sonucunda ekonomi ilerleyen dönemlerde daha büyük yaralar alırsa bunun sorumluluğunu üstlenecek birileri olacak mı? Merkez Bankası gerçekten politik baskı yüzünden sonucunu kestiremediği bir işe girmeye hakkı var mı? Bunu çok merak ediyorum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ne yazık ki bunlar benim de kendime sorduğum ve yanıt veremediğim sorular. Aslında bir blog daha yapıp adını "Kendime Sorular" koysam iyi olur.

      Sil
  83. Merhaba Mahfi Bey
    MB doların çokda değer kaybetmesini istemiyor gibi bir durum seziyorum, her ne kadar baskı olduğu söylensede ihracata yönelik çalışmaya yönlendirdiğini düşünüyorum, siz ne dersiniz?

    Bende tekstille uğraşan birisi olarak yaşadığım, kur yükselince hammadde aldığım fabrika ihracata ağırlık veriyor fiyat artışları da birlikte geliyor, maliyeti fazla artmazken karlılık için fiyatı artırıyor. Ülkemiz açısından bu ikilem nasıl aşılabilir?

    YanıtlaSil
  84. Mahfi Hocam ,

    Bloomberg Ht deki arkadaşlar çok objektif ve temiz değerlendirmeler yapıyorlar.İşe gidip geldiğim süre boyunca onları dinleyerek hem trafikde kaybolan vakti değerlendirmeye hem de gündemden uzak kalmamaya çalışıyorum. Sizin de radyo programı yapma durumunuz söz konusu olabilir mi?

    YanıtlaSil
  85. Sayın Eğilmez; Ders niteliğindeki çalışmalarınız için sizi yürekten kutluyorum.

    YanıtlaSil
  86. Hocam ulusların düşüşü kitabını okuyorum tavsiyeniz üstüne.Kitapta bahsi geçen hususlarda üniversitesitelerimizde akademik bir tebliğ hiç yapılmış mı.yapılmışsa şayet ülkemiz için bir modelleme mevcutmu.Saygılar

    YanıtlaSil
  87. Tüm yorumlar ve görüşler güzel hepsine birden saygı duyuyorum ama eksiğimiz üretim ekonomisi olmadığımız için ekonomik krizi TCMB nin hamleleri ile çözme fantezisine kapılıyoruz. Saygılarımla

    YanıtlaSil

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...