Özetle 2011

Gelişmiş ekonomilerde işler iyi gitmedi. ABD’de yılın son çeyreğinde biraz toparlanma işaretleri ortaya çıkmış olsa da iki kez uygulanan mali gevşeme paketleriyle trilyonlarca dolar harcansa da toparlanma umulduğu kadar güçlü ve hızlı olmadı. Euro Bölgesi 2011 yılında tam bir karabasan yaşadı. Yunanistan’la başlayan ekonomik çöküş, İtalya başta olmak üzere Avrupa ülkelerini sarstı. Bu sarsıntılar ekonomiyle sınırlı kalmayıp siyasete de yansıdı. İngiltere, Euro Bölgesinin bir parçası olmayacağını net bir biçimde ortaya koydu. Özetle 2011 yılı Avrupa için tam anlamıyla bir “Annus Horibilis” (korku yılı) oldu.  

2011 yılı yükselen piyasa ekonomileri açısından olağan bir yıl olarak tarihte yerini alacak. Çin, yine rekor büyüme ve ihracat gerçekleştirdi. Çin’le birlikte durumu iyiye giden iki ülke Brezilya ve Hindistan’dı. Yükselen piyasa ekonomileri 2011’de parlak bir görünüm çizmeye ve gelecek için umut vermeye devam ettiler. Gelişmiş dünyada yaşanan bütün olumsuzluklara karşın bu ekonomiler olumlu bir görünüm sergilemeyi başardılar.    

Türkiye beklentilerin aksine 2011 yılında da hızlı büyüdü. İlk 9 ayda yüzde 9,6 büyüme söz konusu. Yıllık ortalama ise yüzde 8 - 9 arasında bekleniyor. 2010 yılı Ekim ayında açıklanan OVP’de 2011 yılı için yapılan büyüme tahmini yüzde 4,5 idi. OVP’de Cari açık yüzde 5,4 tahmin edilmişti. Yüzde 10 dolayında gerçekleşecek. OVP’de enflasyon yüzde 5,3 tahmin edilmişti, yüzde 10,5 olarak gerçekleşti.

Maliye politikası son derecede sıkı bir duruş sergiledi. Yılın 11 ayında bütçe 500 milyon TL’ye yakın fazla verdi. Para politikası faiz dışındaki politika araçlarını tercih ettiyse de Hazine kâğıtlarının ikinci eldeki faizinin yüzde 11’lere, mevduat faizlerinin yüzde 12’lere çıkmasını engelleyemedi. Para politikası uygulaması, temel uygulama alanı olarak belirlediği enflasyon denetimi alanında hedeften yüzde 100 oranında sapmayla sonuçlandı.

Yıla 1,55 parite ile başlayan Dolar kuru yılı 1,89, yıla 2,47 pariteyle başlayan Euro kuru yılı 2,47 ile tamamladı. Dolar + Euro sepeti yılbaşında 1,81 iken yılsonunda 2,18 oldu. Yani TL, kur sepetine karşı yüzde 20 değer kaybetti.

Yılbaşında varili 89 dolar olan Amerikan light petrolü yılı 99 dolar/varil fiyatıyla tamamladı yani yaklaşık yüzde 11 pahalılanmış oldu.

Yıla 66.005 düzeyiyle başlayan İMKB 100 endeksi yılı 51.266 düzeyiyle tamamlayarak yatırımcısına yüzde 22 dolayında kaybettirdi.

En çok kazandıran yatırım aracı altın oldu. Altın Türkiye’de, bir yandan altının uluslar arası fiyatından bir yandan da dolardan etkilendiği için, yüzde 34 kazandırdı. Ne var ki fiyatın yükseldiği yerde altın alanlar kaybettiler.

2012 yılına gelişmiş dünya tedirginliğin ağır bastığı umutlarla, gelişmekte olan ekonomiler ise gelişmişleri gözleyerek girdi. Dünya ile karşılaştırıldığında iyi bir yıl geçiren Türkiye bu avantajını kullanarak yapısal reformlara girişmek yerine bunları bir kez daha erteleyerek yeni yıla adım attı.