21 Nisan 2012 Cumartesi

Avrupa Batar mı?


Yunanistan batar mı? Euro’dan çıkar mı? İspanya sallanır mı? İtalya bu durumdan çıkabilir mi? gibi sorularla boğuşurken birden kendimizi Euro bölgesi dağılır mı sorusuna yanıt ararken buluverdik.

Euro bölgesinin asıl sıkıntısı yüksek miktardaki kamu kesimi borçları, yüksek miktardaki bütçe açıkları ve bunların finansman sorunlarından kaynaklanıyor. Aşağıdaki tabloda Euro bölgesinin başlıca ekonomilerinin brüt kamu kesimi borç stoklarının ve 2012 yılındaki finansman ihtiyaçlarının GSYH’larına oranlarını sunuyorum (Oranlar için IMF, Fiscal Monitor, April 2012.
http://www.imf.org/external/pubs/ft/fm/2012/01/pdf/fm1201.pdf)    


Ülke
Brüt Borç Stoku / GSYH (%)
2012’deki Finansman İhtiyacı / GSYH (%)
Almanya
78,9
8,9
Fransa
89,0
18,2
İtalya
123,4
28,7
İspanya
79,0
20,9
Hollanda
70,1
14,9
Belçika
99,1
19,3
Portekiz
112,4
26,7
İrlanda
113,1
15,3
Yunanistan
153,2
IMF ve AB denetiminde
Türkiye
36,0
7,5


Almanya’yı bir kenara bırakırsak Euro bölgesinin önde gelen bütün ekonomilerinin hem borç yükü olarak hem de finansman bulma açısından ciddi sıkıntı içinde olduğunu görürüz. Örneğin İtalya, 2012 yılında GSYH’sının yüzde 30’una yakın bir miktarda finansman bularak vadesi gelen borçlarını ödemek ve bütçe açığını kapatmak zorunda. Bu borçların büyük bölümü vadesi gelen tahvillerin yenileriyle değiştirilmesi yoluyla yapılıyor olsa da yeni tahvillerin faizlerinin eskilerine göre arttığını ve yeni bir yük getirdiğini dikkate almak gerek. 

Bu ekonomilerin finansman ihtiyacını aslında geçmişte hep birbirlerinden karşıladıklarının unutulmaması gerekir. Örneğin İspanyol Hazinesi borçlandığında, çıkardığı tahvilleri kendi yurttaşları, bankaları ve kurumları dışında örneğin Almanlar, Fransızlar, İtalyanlar alıyordu. Oysa şimdi Almanya hariç o ekonomiler de aynı şekilde borçlanmak durumundalar. Bir başka ifadeyle bu bölgeye Çin’den ya da gelişme yolundaki ekonomilerden kaynak girişi olmazsa sıkıntının çözümü kolay olmayacak. Düne kadar bu ekonomilerden gelişme yolundaki ekonomilere kaynak akıyordu şimdi bu akımın tersine dönmesi bekleniyor. Kuşkusuz bunun gerçekleşebilmesi için de faizlerin yükselmesi gerekiyor. 

Euro bölgesi bu açmazdan çıkabilir mi? Bu sorunun benim açımdan yanıtı evet çıkabilir şeklinde. Çünkü bu bölgedeki ülkeler arasındaki ticaret ve finans akımları oldukça eski bir tarihe dayanıyor ve bölgeyi toparlayabilecek kadar güçlü görünüyor. Ne var ki bu durumdan çıkış göründüğünden daha uzun bir süreye yayılabilir. 

Tabloya karşılaştırma amaçlı olarak Türkiye’yi de ekledim. Türkiye, Euro bölgesi ekonomileriyle karşılaştırılamayacak kadar rahat bir görünüm taşıyor. Buna karşılık finansman ihtiyacının önemli bölümünü bu ülkelerden sağlamak durumunda bulunduğu için görünümün rahatlığı kadar da rahat bir konumda olmadığını vurgulamak gerekiyor.  

13 yorum:

  1. Avrupa Birliği konusunda olmazsa olmaz kriterlerden biri ekonomik anlamda Maastricht kriterleri değil miydi? Acaba mevcut durumda Avrupa Birliği'ne bağlı ülkelerden kaç tanesi bu kriteri yerine getirebilmekte? Bir de "Yalan Dünya" yazınızda belirttiğiniz bilanço makyaj hileleri olmasa durum ne olurdu acaba? Avrupa aslında dediğiniz gibi çoğunlukla borç-kredi ilişkisini kendi kıta sahanlığında kurmuş durumda. O yüzden bir nevi krize bu kadar yavaş müdahale etmeleri aslında kendi bacaklarına sıkmaktan farklı olmadı. Gezegenin ekonomik gücü Asya kıtasına kaydığından bu krizin en önemli çıkış ayağını da onları bu krize finansör etme planları oluşturacak gibi. Ancak bu duruma öncelikle ABD'nin de izin veriyor olması gerekli çünkü mevcut durumda Asya ABD'nin tahvillerine bir geri dönüş nakit akışı oluşturmakta. Üstelik oldukça düşük getirisi olmasına rağmen. Yeter ki gezegen yönetimi için bu yol artık uygulanabilir durumda olsun, Arap Baharı ve Gop'larda yaşanan gelişim süreci yeni bir evreye geçiş için hazırlıklı duruma gelmiş olsun.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sanırım yalan dünyanın en az yalan olduğu iki yer ABD ve AB. Onların paraları rezerv para olduğu için GSYH'larını şişiremiyorlar. O nedenle de borç oranları çok yüksek çıkıyor. Yalan dünyanın asıl örneği parası rezerv olmayan gelişme yolundaki ekonomiler.

      Sil
    2. Hocam merhaba, aynı zamanda yıllık enflasyonları ortalama olarak %2 olduğundan ötürü de cari fiyatlar ile hesaplanırken GSYH oranları deflatör anlamında daha az yanılsama yaratıyorlar. Ama rezerv para olmalarının belirttiğiniz dezanatajı yanında karşılıksız rezerv para yaratabilmeleri tarifsiz bir güç aslında. Bu şekilde şirketlerine likidite enjekte ediyorlar ve diğer ülkelerdeki özelleştirmelerden faydalanmak suretiyle küresel hedeflerine erişebiliyorlar. Sanki karşılıksız para basabilmenin verdiği gücün yalan boyutu diğer yalan dünya üyelerine göre daha bir baskın. Maastricht kriterlerine gelince de hatırladığım kamu borcu/gsyh oranı max. %60 oranını geçmemeliydi. Lisetede ben pek göremedim hocam bu oran altında ülke Almanya dahil. Sanki dağılmış da birlik ismi konmuyor gibi. Saygılarımla..

      Sil
  2. Avrupa dağılmaz ama Kuzey avrupa ülkelerinin daha çok söz sahibi olabileceğini düşünüyorum bu ortamda belkide Almanyanın yanında yer alacaklardır..Zaten dağılması özellikle ABD ninde işine gelmez..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Avrupa, birbiriyle çok iç içe ticari ve mali ilişkiler içinde bir bölge. Güney dağılırsa kuzeyin ayakta kalması da kolay olmaz. En sağlam görünen Almanya'nın bir 15 - 20 yıl içinde ne durumda olacağı açık değil. Çünkü büyük ölçüde mekanik sanayiye dayanıyor. Yani elektronikte Japonya, ABD, Çin hatta Kore düzeyinde değiller.

      Sil
  3. borç yükünün fazlalıgı daha fazla kemer sıkma getirir. buda vergilerin yükselmesi refahın düsmesine neden olur. refah seviyesindeki azalma satılalma güçünü etkiler buda özellikle dış ticaretinin(ithalat+ihracat) % 60 ını yanınını AB ile yapan türkiyeyi derinden etkiler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet endişemiz bu yüzdendir zaten.

      Sil
  4. Mahfi Bey Türkiye verilerimiz yalan olabilirmi?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Böyle düşünebilmemiz için devletin yerine üretebildiğimiz kendi verilerimizin olması gerekir. Aksi takdirde hiçbir istatistiği kullanamayız.

      Sil
  5. Degerli hocam
    Euro bölgesindeki krizin TÜrkiye'yi olumlu yönde etkileyecegi yönünde bazi görüslerde var.Örnegin Avrupa daha az adetlerde alımlar yapacagı için lojistik avantajından dolayı ihracat siparişlerinin Türkiye'ye kayması gibi bir görüş hakim.Sizin bu konuda görüşünüz nedir ? Katılıyormusunuz.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu görüşde bir yere kadar haklılık payı olduğunu düşünüyorum. Ama yine de Avrupa'nın ithalatındaki genel düşüşün olumsuz etkisinin bu tür Türkiye'ye yönelişlerden doğacak kazanımlardan daha büyük olabileceği kanısını taşıyorum.

      Sil
    2. Hocam kesinlikle katılıyorum...dahası da var, bir ihracatçı olarak çok korumacı politikalar uygulandığına da bizzat şahit oluyoruz...ki gün geçtikçe o pazarlarda yer almak için yerel ortaklıklar dışında bir çıkış yolu göremiyoruz..ayrıca bu ortaklıklarda maliyetler dikkate alındığında polonya gibi ülkelerde üstlenmek iyi olabilir...bilmem siz ne dersiniz

      Sil
    3. Çok doğru bir gözlem. Özellikle Avrupa'nın yaşadığı bu kriz onları giderek daha fazla korumacılığa ve içine kapanmaya itebilir. En doğrusu yerel ortaklıklar yapmak. Bu tür ortaklıklar yarın öbür gün korumacılık tamamen kaybolsa bile o pazarın içinde daha fazla iş yapabilmek için yararlı olabilir. Polonya doğru bir seçim diye düşünüyorum.

      Sil

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...