1 Mart 2015 Pazar

Enflasyonla Büyüme İlişkisi

Önce tanımları verelim:
Büyüme; bir ekonomide GSYH’nın bir yıldan diğerine reel olarak artmasıdır. Burada reel sözcüğüyle kastettiğimiz konu fiyat etkisinden arındırılmış büyüme ya da fiziksel büyümedir.
Enflasyon; bir ekonomide fiyatlar genel düzeyinin sürekli olarak artış göstermesidir.

Bu iki gösterge aynı yönde hareket edebileceği gibi farklı yönlerde de hareket edebilir. Bu ikilinin hareket yönlerine göre ekonominin içinde bulunduğu durumu tanımlamak mümkün olabilir.

Şimdi bu ikiliyi birlikte bulundukları duruma göre ortaya koyarak kaç çeşit birliktelik içinde olacaklarını tanımlarıyla açıklayacağım. Bunu yaparken de görsel olarak konuyu açıklayabilmek için Çin, Japonya ve Türkiye’nin 2004 – 2013 arasındaki büyüme ve enflasyon göstergelerini alarak karşılaştırmaya tabi tutacağım.    

Enflasyonlu büyüme
Ekonomide enflasyon varken aynı zamanda GSYH reel olarak büyüyorsa enflasyonlu büyümeden söz edebiliriz. Aşağıdaki tabloya ve grafiklere bakacak olursak Çin’in 2011 yılı dışındaki durumu, Japonya’nın yalnızca 2013 yılındaki durumu ve Türkiye’nin 2008 ile 2009 yılları dışındaki durumu enflasyonlu büyümeyi gösteriyor. 

Enflasyonlu küçülme (slumpflasyon)
Ekonomide enflasyon varken aynı zamanda GSYH reel olarak küçülüyorsa enflasyonlu küçülmeden söz edebiliriz. Aşağıdaki tabloya ve grafiklere bakacak olursak Çin’de böyle bir durumun bu on yılda yaşanmadığını, Japonya’nın 2008, Türkiye’nin de 2009 yılında enflasyonlu küçülme yani slumpflasyon durumunu yaşadığını görebiliyoruz.   

Enflasyon içinde durgunluk (stagflasyon)
Ekonomide enflasyon varken GSYH reel olarak büyümüyor, aynı düzeyde kalıyorsa enflasyon içinde durgunluk (stagflasyon) var demektir. Aşağıdaki tabloya ve grafiklere bakacak olursak Çin ve Japonya’nın bu on yıl içinde stagflasyon yaşamadığını, Türkiye’nin 2008 yılında stagflasyon yani enflasyon içinde durgunluk yaşadığını görebiliyoruz.  

Deflasyonlu büyüme
Fiyatlar genel düzeyi düşerken GSYH reel olarak büyüyorsa deflasyonlu büyüme oluşmuş demektir. Çin’de ve Türkiye’de bu tür bir ekonomik durum bu on yıl içinde yaşanmamış, Japonya’da ise 2005, 2010 ve 2012 yıllarında deflasyonlu büyüme olayı yaşanmış görünüyor.

Deflasyon içinde durgunluk
Fiyatlar genel düzeyi düşerken GSYH reel olarak değişmiyor eski düzeyinde kalmaya devam ediyorsa o zaman deflasyon içinde durgunluk yaşanıyor demektir. Çin ve Türkiye’de bu on yıllık dönemde deflasyon içinde durgunluk görülmezken Japonya’da 2011 yılında deflasyon içinde durgunluk var olmuş bulunuyor.
Deflasyonlu küçülme
Fiyatlar genel düzeyi düşerken GSYH reel olarak küçülüyorsa deflasyonlu küçülme oluşmuş demektir. Çin ve Türkiye’de deflasyon içinde küçülme bu on yıllık sürede görülmezken Japonya’da 2009 yılında deflasyonla birlikte ekonomide küçülme olayına da rastlanılmış görünüyor.


Ek: Tablo ve Grafikler


21 yorum:

  1. Bu grafiğe Rusya'yı ekleyebilir misiniz?
    1997 Asya krizinden 2 sene sonra Rusya krize girmişti. Ardından da Türkiye krize girmişti. Şimdi ise Çin eskisi kadar büyüyemeyecek. Rusya'da ruble değer kaybetti. Bu durum Türkiye'yi nasıl etkiler?

    YanıtlaSil
  2. Mahfi bey yazınız için teşekkürler. Ancak tam olarak enflasyon büyümeyi nasıl etkiliyor. Yani sormak istedigim bağlantısı.

    YanıtlaSil
  3. 1997 Asya krizi, 1999'da Rusya'yı krize soktu. 2001'de de Türkiye krize girdi. Çin eskisi kadar büyüyemeyecek. Rusya eski fiyatlardan enerji satamayacak ki bu durum da ruble değer kaybetti. Rusya'nın grafiğini eklersek Rusya'nın grafiğinin aynısı 2 sene sonra Türkiye için geçerli olur mu?

    YanıtlaSil
  4. Hocam petrol fiyatları ne kadar süre böyle devam eder? Bu fiyatların böyle olmasında sanırım suudi arabistanın etkisi var ancak ne kadar süre buna göz yumacaklar tekrar eski değerlerine ulaşması gerekmiyor mu?

    YanıtlaSil
  5. Bir master öğrencisi olarak güzel ve açıklayıcı yazılarınız için teşekkür ederim hocam. Yazılarınızı ilgiyle takip ediyorum. Saygılarımla..

    YanıtlaSil
  6. Hocam normal şartlarda büyümeye odaklı bir ekonomi genişletici para ve maliye politikası uygulaması gerekir ve bu fiyatları yukarı doğru baskılayacak ve enflasyona neden olacak.Yani normal şartlarda büyümenin hızlandığı dönemde enflasyon artacaktır peki Türkiye için durum neden farklı ? Geçmişteki verilere bakıldığı yüksek büyüme düşük enflasyonla geldiği görülüyor.Türkiye'nin bu durumda diğer ülkelerden farkı nedir neden yüksek enflasyonlu büyüme yaşanmıyor ?

    YanıtlaSil
  7. Teoride enflasyonun belli düzeyde varlığının büyümeyi olumlu etkilediği söylenir. Bunu ise şu şekilde açıklıyorlar. Eğer belli düzeyde enflasyon olursa tüketiciler tüketimlerini ertelememeyi tercih ederler, çünkü ilerde satın almaktansa şimdi almak avantajlıdır. Bu durumun getirdiği alış-veriş durumu ise üreticiler tarafında da doğal olarak canlılık yaratacak ve büyüme gerçekleşecektir. Ancak bu enflasyonun tadına olması gerekiyor nitekim amerika ekonomide canlanmayı ve faiz artırımı kararını başka şeyler yanında temelde yüzde 2 üzerinde enflasyona bağlıyor. eğer enflasyon 2 puanı aşarsa faiz artırımı yapacaklar. veya çift haneli enflasyon durumları da insanları kısaca dolarizasyona itiyor. yani değerini kaybetmeyen başka yatırım araçlarına. mesela tr de 90 lı yıllar bu duruma örnektir. 2000 li yıllarda ise konut sektörü enflasyondan kaçışın sığınağı olmuştur. kısaca ülkenin durumuna göre değişmekle birlikte tadında enflasyon büyüme için faydalıdır diyebiliriz.

    YanıtlaSil
  8. Hocam merhaba,

    Grafige gore 100tlnin alim gucu her yil ortalama yuzde 8-9 arasi dusmus. Yani bizim 100 lira kuculmus kuculmus, ufacik olmus. Bu iktidarin ekonomiyi iyi islettigini dusunenler Icin uyanis cok sert olacak.
    Uzuluyorum ulkem adina.

    YanıtlaSil
  9. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkürler. Peki büyümenin enflasyon bağlı olduğu gibi enflasyon büyümeden etkililenirmi ikili bir ilişki varmıdır.

      Sil
    2. Bu yorum yazar tarafından silindi.

      Sil
    3. UHT süt):

      Sil
    4. Teşekkürler.

      Sil
  10. Hocam, Türkiye'de 2008 yılında stagflasyon görüldüğünü yazmışsınız. Grafiğe göre GSYH düşmekte; sabit kalmamakta... Bu durumda stagflasyon var diyebilir miyiz?

    YanıtlaSil
  11. Stagflasyon ile ilgili soru için, grafikte gösterilen değişim (değişim var, evet.) ihmal edilip, sabit olarak düşünülmüş.

    Yazı için çok sağ olun hocam.

    YanıtlaSil
  12. yazı için teşekkürler hocam

    YanıtlaSil
  13. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    YanıtlaSil
  14. Hocam japonya nin buyume oranlarinin bu kadar düşük olmasinin sebebi nedir merak ediyorum sonucta üreten bi millet

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu yorum yazar tarafından silindi.

      Sil
    2. Bu yorum yazar tarafından silindi.

      Sil
    3. Bu yorum yazar tarafından silindi.

      Sil

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...