Ülkelerin Geliriyle Elde Ettiği Madalya Sayısı Arasındaki İlişki

Tokyo Olimpiyatlarında alınan madalyalar genel olarak ülkelerin spordaki başarısını ölçmekte kullanılan bir ölçü olarak kabul ediliyor. Her ne kadar bir daldaki dünya rekoru, olimpiyat rekorundan önemli olsa da toplu olarak bakıldığında en çok sayıdaki spor dalının temsil edildiği olimpiyatlar toplu başarıyı ölçmekte en önemli ölçü.

Ekonomide de bir ülkenin gücünü gösteren ve en iyi olmasa da en yaygın kullanılan ölçü ülkenin toplam gelirini temsil eden GSYH ve onun nüfusa bölünmesiyle bulunan kişi başına gelir.

Olimpiyatlarda ülkelerin elde ettiği madalya sayısıyla bu ülkelerin GSYH’leri arasında bir ilişki var mı? Bu yazımızda bu ilişkiyi araştıracağız. Bunu 194 ülke için yapmak zor olacağı için dünyanın en yüksek GSYH’ye sahip 20 ülkesini esas alarak yapmaya çalışacağız. Önce eldeki verileri bir tabloya dökelim (Tablodaki verilerden GSYH ve kişi başına gelir miktar ve sıralamaları https://knoema.com/atlas sitesinden, Tokyo Olimpiyatları madalya sayı ve sıralamaları da https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/all-sports/medal-standings.htm sitesinden alınmıştır.)


GSYH ile toplam madalya ve altın madalya arasındaki korelasyon katsayısını ölçerek analize başlayalım. Korelasyon katsayısı değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini ölçmekte kullanılır. -1 ile + 1 arasında değişir. -1’e ne kadar yakınsa iki değişken arasında o kadar fazla bir ters yönlü ilişki var, +1’e ne kadar yakınsa iki değişken arasında o kadar güçlü doğru yönlü ilişki var demektir. Katsayı sıfıra yaklaştıkça değişkenler arasındaki ilişki derecesi de zayıflar.

Yukarıdaki tabloda ülkelerin GSYH’siyle elde ettikleri toplam madalya arasındaki korelasyon katsayısı 0,80 ve altın madalya sayısıyla ilişkiyi gösteren korelasyon katsayısı da 0,82 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar bize GSYH ile toplam madalya ve altın madalya sayısı arasında son derecede güçlü bir ilişki olduğunu gösteriyor.

Şimdi bu tablodaki verilerden yararlanarak bazı grafikler üretelim. İlk olarak GSYH (milyar USD) ile toplam (altın, gümüş ve bronz) madalya sayısını bir grafikte gösterelim (GSYH mavi çubuklarla sol eksende, toplam madalya sayısı kırmızıçizgiyle sağ eksende gösteriliyor.)


Grafiğe göre Hindistan, Meksika, Endonezya ve Suudi Arabistan dışındaki ülkelerin toplam madalya sayısı GSYH’lerinin üzerine çıkmış. Bu dört ülke GSYH’lerinin hakkını sporda verememişler. GSYH’sinin hakkını sporda en çok veren ülke Rusya olmuş, onu sırasıyla Büyük Britanya, Avustralya, İtalya ve Hollanda izliyor. Türkiye, ortalarda yer alıyor.

Bu grafiğe, uluslararası sıralamalarda dikkate alındığı şekliyle yani yalnızca altın madalyalar açısından bakarsak şöyle bir görünüm çıkıyor karşımıza:

Bu grafikte Büyük Britanya GSYH'ye göre başarı sıralamasında Rusya'yı geçiyor. GSYH’sine göre düşük sayıda altın madalya elde edenler grubunda İspanya da yer alıyor. Türkiye burada başa baş noktasında görünüyor.

GSYH’si çok yüksek olduğu için algılamayı bozan ABD ve Çin’i dışarıda bırakıp da seriye kalan 18 ülkenin GSYH’si ve aldıkları toplam madalya sayısı açısından bakarsak şöyle bir grafik çıkıyor karşımıza:  

Buna göre GSYH büyüklüğünü madalya sayısına yansıtamayan ülkeler Japonya, Almanya, Hindistan, Kore, İspanya, Meksika, Endonezya, Suudi Arabistan olarak karşımıza çıkıyor. GSYH’sini madalyalara fazlasıyla yansıtmış ülkeler de Rusya, Büyük Britanya, Avustralya, Hollanda ve İtalya olarak görünüyor. İsviçre, Türkiye ve Kanada GSYH’ye göre madalya almakta az da olsa başarılı olmuş bulunuyorlar.

Yine aynı şekilde ABD ve Çin’i dışarıda bırakıp da geriye kalan 18 ülkenin GSYH’si ve aldığı altın madalya sayısı açısından seriyi ele alırsak grafik şöyle oluyor:   

İş yalnızca altın madalyaları saymaya gelince Japonya başa başın üzerine çıkıyor, bu kez İsviçre ve Türkiye geri düşüyor.

Değerlendirme

Bu analizden çıkan sonuç ülkelerin ekonomik güçlerinin genel olarak spora da yansıdığı şeklindedir. Değişkenler arasındaki yüksek korelasyon katsayısı da bunu doğrulamaktadır. Buna karşılık GSYH büyüklüğü olarak ilk 20 ekonomi arasına giren Hindistan, Endonezya, Suudi Arabistan gibi yüksek GSYH'li ülkeler GSYH'sine göre düşük sayıda madalyayla ve GSYH büyüklüğü açısından ilk 20 ekonomi arasına girmeyen Küba, Macaristan, Polonya gibi bazı ülkeler de GSYH'sine göre yüksek sayıda madalya ile istisna oluşturmaktadır. 



Yorumlar

  1. Cok guzel bir calisma olmus hocam tesekkur ederiz. Benim ilgimi ceken konulardan birisi ise turk toplumunun savasci kimligine paralel olarak kazandigimiz madalyalarin %85 inin dovus sanatlarinda olmasiydi.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sağ olun. Eskiden diğer branşlarda hiç madalya alamazdık. Ayrıca finale kalanlara bakarsak diğer dallarda (yüzme, atletizm vb) iyi durumda sayılırız.

      Sil
    2. Merhaba Mahfi Bey,
      Son 3 Olimpiyat ve o tarihlerde ki GSYİH'larını alarak daha doğru bir sonuç ortaya koyabilirsiniz gibi geldi.

      Sil
    3. Çok bir şey fark etmiyor, şöyle bir göz attım.

      Sil
    4. Eskiden Afrika sahralarında aslanlar yaşarken Afrikalı köylülerin çocukları doğal seleksiyondan mütevellit koşu yarışlarının favorileriydi. Aslan sayısı azaldıkça, Afrikalı madalya alan atlet sayısı da azaldı.

      Ben de Afrika Aslan nüfusu ile Afrikalı atletlerin madalya sayıları arasında doğru bir korelasyon olduğunu düşünüyorum.

      Sil
  2. o zaman tek başına mete gazoz bir pepsi co ediyor,ne uludağ gazozu

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Mete'nin ucuza gittiği konusunda ben de hemfikirim. CocaCola veya Pepsi ile anlaşması olabilirdi. Uludağ gazoz, Mete'yi gazoz yapar.

      Sil
    2. Saçma sapan yorumlar. Mete Gazoz’un o madalyayı almasını sağlayan kapasitenin milyonda birine sahip olmayan bir takım garibanlar öyle takılmışlar işte.

      Sil
    3. Adsız10 Ağustos 2021 19:57 , Uludağ gazoz üst düzey yöneticisi misin?

      Sil
  3. Teşekkürler Mahfi Bey, izninizle birkaç görüşümü paylaşacağım. Madalya sıralamasında sadece altını değil altın, gümüş ve bronz için bir katsayı ile çarpılıp hesap yapılırsa daha iyi olur kanaatindeyim. Örneğin Türkiye örneğinde 2x3+2×2+9×1=19, altın 3 gümüş 2 bronz 1 katsayısı. Bizim devşirme politikamızın yanlış olduğunu düşünüyorum, yani bir kişi bir şekilde yolu ülkemize düşmüşse Türk vatandaşı yapılıp milli sporcu olur ama kendi gençlerimiİ yetiştirmeyip örneğin atletizmde devlet politikası devşirme politikası izlenmesi bence yanlış. Son olarak bence başarılı olmak için ülke altyapımıza uygun olarak tüm branşlarda değil de daha odaklanacağımız branşlara ağırlık verilip enerjimizi ve harcamalarımızı bazı branşlara yönlendirmeliyiz (okçılıkta kore,atletizmde jamaica örneği gibi, amerika gibi çok köklü yüm branşlarda değişim yapamayacağımız için) saygılar

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Tamamen aynı kanıdayım. Madalyalar ağırlıklandırılarak hesaba katılmalı.

      Sil
  4. Spor işlerinde ulkenin toplam nüfusu,insan kaynagida etkili.Liechtenstein gibi 30bin yada izlanda gibi 300bin nüfusa sahipseniz kisi basi gelir yada toplam gelir, pek bir sey ifade etmez

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hindistan, Pakistan, Endonezya, bunlar TR dan daha fazla nüfusa sahip, TR onlardan daha fazla madalya alıyo.

      Sil
  5. Ne demiş yüce Atatürk : "Sağlam kafa, sağlam vücutta bulunur."

    Demek ki, az madalya alan ülkelerde vücut sağlam değil ki kafa sağlam olmamış; kafa sağlam olmayınca da ekonomileri sağlam yapamıyorlar.

    YanıtlaSil
  6. Bence madalya kazanan değerli kardeşlerimiz onlara sıkı sıkı sahip çıksınlar. Özellikle altın madalyalar her an varlık fonuna devredilip ülkemizin gelirine dahil edilebilir, onların yerine sporcularımıza manevi değeri çok yüksek birer paket okunmuş rize keyif çayı verilebilir...

    YanıtlaSil
  7. Du bakalım, reis ne diyecek bu işe? Olimpiyatçılar sıcak altında emek verdi, hararetleri artmıştır, sarayda çay ikram etse bari.

    YanıtlaSil
  8. Hocam niçin kişi başına düşen gelire göre hesap yapmadınız?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çünkü spor devletin ayırdığı bütçeler ve sponsor olan şirketlerle destekleniyor. Onları da en iyi şekilde kişi başına gelir değil GSYH temsil ediyor.

      Sil
    2. Öte yandan merak edip onunla da yaptım karşılaştırmayı çok farklı çıkmıyor.

      Sil
  9. Hocam oldukça enteresan bir bakış açısı olmuş, aklınıza sağlık. Yalnız grafiklerde yaptığınız gibi ABD ve Çin'i uç değer olarak veri setinden de çıkarttığımızda korelasyonlar ciddi düşüyor (0,5 ve 0,6). Ben hesap kitap yaparken pek uç değerleri çıkartma taraftarı değilim, ancak bu iki kocaman ülkenin yadsınamaz bir tuhaflık kattığını görüyoruz. Saçılım grafiği ile incelenince net görünüyor bu etki.

    saygılarımla

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim. Yalnız ABD ve Çin'i uç değer olarak düşünce en düşük toplam madalya veya altın madalya almış olanları da düşmek lazım.

      Sil
  10. Aldığımız madalyalar güzel ancak ülkemize kabul ettiğimiz suriyeli,afgan,afrikalı mültecileri eğitemezsek içimizdeki değerleri de kaybeder hindistan&meksika&endonezya kategorisine düşeriz 2024 te,çok nüfus,az madalya..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Mülteci meselesi spordan çok daha ciddi sorunlara yol açacak çok ciddi bir sorun

      Sil
  11. Sayın Eğilmez, çok güzel bir çalışma yapmışsınız, çok teşekkürler. İnşallah Ülkemizde Spor, Sanat ve Edebiyat alanlarındaki başarılarımız devamlı artış gösterir. Tekrar teşekkürler.

    YanıtlaSil
  12. Turkiyede ben burslu yabanci ograciyim tib fakultesinde okuyotum ekonomi ilgilyim sizi Takib etiyorum
    Ahmed khan Bagdadi

    YanıtlaSil
  13. Var olan ilişkiyi gerekçeleri ile çok güzel anlattığınız için teşekkürler Mahfi bey.. Demek ki neymiş: Makarnayla bulgurla bu iş olmuyormuş...Eskiden kuru fasulye ile başarılamaz mottosu vardı ama o bile hayal oldu...

    YanıtlaSil
  14. Hocam bilginiz olsun diye söylüyorum.

    İktisat mezunuyum.

    Mezuniyetimle ilgili iş bulamadığım için, inşaat malzemeleri üreten bir şirketin deposunda forklift operatörü olarak çalışıyorum. Para kazanmam lazım, aileme yük olmamam lazım.

    Geleceğimi kurabilecek miyim, bilmiyorum hocam.

    İyi günler...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sizin durumunuzda çok kişi var ne yazık ki. Öğrenciliğe başladığınızda sizinle konuşabilseydik durum farklı olabilirdi.

      Sil
  15. Spor yapmak ağırlıklı olarak bir kültür meselesi . Bugün ülke genç nüfusunun sadece yüzde 22 si spor yapıyorsa bu madalya sayısı bu olimpiyata mahsus bir tesadüf olarak tarihe geçer. GSYH dan eğitime ayrılan bütçenin oranı ve madalya sayısı ne olmuş acaba? Bu yönden de bakabildiniz mi? Ülkede artan spor tesisi yatırımı ve madalya sayısı oranı arasında korelasyon var mı? Toplam lisanslı aktif sporcu sayımız nüfusa oranla artmış mı? Bu sporcuların kaçı ülkemizde yetişmiş ve kaçı yurt dışında eğitimine devam ediyor? Spora sponsor desteği geçmiş yıllara göre nasıl değişmiş? Sümerbank Şekerbank Erdemir gibi büyük sponsorların sistemden çıkışı telafi olmuş mu? Gerçekten bakılacak çok parametre var? GSYH da doğru bir parametre ama bakılması gereken ve sporun gelişimindeki etki katsayısı açısından nasıl konumlandırmak gerek onu epey düşündüm bu yazıda

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Spordaki başarıyı ölçmek için tek başına gelir yeterli bir ölçü değil elbette. Birçok parametre var etki yapan ama gelir önemli bir ölçü. Bunların yanında rol modeller de önemli mesela. Kızlar mesela önlerinde iyi rol modeller olduğu için voleybola yakın ilgi gösterir oldular son yirmi yılda.

      Sil
  16. Her ülkenin toplam madalya sayısıyla,altın madalya oranı arasında bizim üfe&tüfe oranımıza yakın bir oran var,benim asıl bu ilgimi çekti 49 toplam üfe ,13 altın tüfe..tüfe altın oran,çünkü haşmetleri cebinden çıkarcağı tüm altınları ona göre hesaplıyor.yani ne kadar az okadar iyi,üfe ise dış mihrapların etkisinde olan tarladaki cahilin kafasından salladığı oran,koy üfe oranına rahvan gitsin..peki sorum şu,toplam madalya sayısının ilerde altına dönüşme geçişkenliği varmıdır?evet vardır,her bronzlu,gümüşlü hırs yapıp sonraki olimpiyatta altın alabilir,hepsi değil ama istatistiklere göre 1/3ünün direkt bunu yapma potansiyeli var,diger bir 1/3ünün çabası yetmez yada şanşta yardım etmez,kalan 1/3ü ise yaş haddinden emekli olur sonraki olumpiyata kadar,şimdi bunu tüükümüzün üfe&tüfe oranlarında yerine koyarsak: 49 üfe,13tüfe diyelim,49-13=36 yapar,1/3 ü 12.13+12=25..bulduğumuz sayı 4 vade sonra ulaşılcak tüfedir,yani aralıkta tüükümüzün bile tüfesi 25 olursa,şaşırmayalım..zaten ozaman gerçekte 100 olmuştur.adamın işi yok zaten enflasyonu kafadan %100 derdi başka bir hocamız da kulakları çınlasın..

    YanıtlaSil
  17. Mahfi Bey. Cok guzel bir analiz olmus. Ellerinize saglik. Tabloda bir duzeltme onerim var. Madalya Sirasi seklindeki sutun basligini Altin Madalya Sirasi olarak duzeltirseniz daha aciklayici olur. Zira Madalya Sirasi denince Toplam Madalya sirasi da anlasilabiliyor. Aslinda cok eskiden beri Madalya Sirasi altin madalya sirasina gore yapilirdi. Ne zaman ki Amerika 2008'de altin sayisinda Cin'in bir hayli gerisinde kaldi, o zaman Amerikalilar siralamayi toplam madalya sayisina gore siralamayi yapmaya basladilar yani olayi sulandirdilar. Dolayisiyla farkli sitelerde toplam madalya sayisi veya altin sayisina gore bu siralama yapilir olmaya baslandi.

    YanıtlaSil
  18. Hocam olimpiyatlar boyunca bende sürekli madalya listesini takip ettim. Bence burada GSYH yerine kişi başına düşen gelir daha belirleyici veyahut populasyondan bağımsız bunu değerlendirmek çok gerçekçi değil. Bence nispeten dusuk nüfusuyla özellikle Avustralya, Hollanda, Ingiltere, Macaristan oldukça başarılı. Küba hem gelir seviyesi hem nüfusu dusuk olmasına rağmen yine spora verilen önem sayesinde oldukça başarılı gorunuyor. Bir diğer husuta Türkiye gibi ülkelerde amatör sporların göz ardı edilmesi. Hersey futbol, biraz basketbol, çok az da voleybol. yanlış hatırlamıyorsam Macaristan sadece Kano'da 3 altın madalya aldı. Sporu cesitlendirmeli ve milli sporcu gençlere spor koleji gibi çözümler gerekiyor. Çünkü sporcu bir gencin iyi bir okul kazanabilmesi veya kazanan bir gencin sporda başarılı olması imkansıza yakın.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. ABD'de iyi üniversiteler öğrenci alırken yalnızca eğitimdeki başarıya değil aynı zamanda hobilere de (spor, müzik, yazma vb) bakarlar.

      Sil
  19. İnşaat sektörü zor durumda. İnşaat maliyetleri %42 artarken, ciroları %29 artmış. Bu inşaat sektörün zor durumda olduğunun göstergesi. Hocam inşaat sektörünün geleceğini nasıl görüyorsunuz? Ayrıca hocam iç borcun ne kadarı döviz ile olduğunu nereden öğreneceğiz. Link verir misiniz? Geçmiş dönemlerle karşılaştıracağım. İyi günler.

    YanıtlaSil
  20. Akp döneminde kamuda çalışan personel sayısı neredeyse 2 kat arttı. Milyonlarca insan kamuda belediyelerde v.b. yerlerde istihdam edildi. Bu durum bir çok olumsuzluğu beraberinde getirdi.

    -Hazinenin bütçe açığı katlanarak arttı. Temmuz 2021de 65 milyar tl ile rekor kırıldı. Temmuz 2020 de açık 30 milyar tl idi. %100 den fazla artış.

    -Kamuda istihdam edilen her bir kişi için Özel sektörde en az 4 kişi işsiz kaldı. Özel sektörün vergi yükü arttırıldı. Gelir vergisi, kdv,stopaj v.b. vergiler artınca, özel sektör patronları gelirlerini korumak için işçi çıkartmak zorunda kaldılar..

    -T.C. vatandaşları, kamuda istihdam edilince ,özel sektör , emek yoğun işlerde çalıştıracak insan bulamadı. İşte burada Suriyeliler devreye girdi. Özel sektör, bu şekilde hem ucuz iş gücü çalıştırma imkanı buldu hem de işçi bulamama sorununu çözmüş oldu.

    Chp-İyi parti koalisyonu iktidara geldiğinde durum çok daha vahim hale gelecek. Çünkü İyi parti-Chp tabanında en az 5 milyon insan devlette istihdam edilmek üzere beklemekte. Bu insanlar devlette istihdam edilecek. Suriyeliler ve Afganlar da gönderilince Özel sektör ciddi bir personel bulamama sorunuyla karşı karşıya kalacak. Ayrıca devlette istihdam edilen personelin maliyeti vergilerle yine özel sektörün üstüne bindirilecek.

    Özel sektör patronları, hayat standartlarını korumak için daha az işçiyle çalışmak zorunda kalacak. Yani gereksiz yere Devlette işe alınan her kişi için özel sektörde 4 kişi işsiz kalacak kuralı en acı haliyle yaşanacak.

    Özel sektör, emek yoğun işler için personel bulamazken, emek yoğun olmayan işlerde çalışanlar işten çıkartılacak.

    Ayrıca Kemal Kılıçdaroğlunun verdiği vaat gerçekleştirilirse, Türkiye ekonomisi asıl açmazını yaşayacak. Eğer 8 milyon göçmenin evi, yolu, okulu,üniversitesi, kreşi, hastanesi v.b. yapılırsa, ve bunun maliyeti Türkiye tarafından karşılanırsa, Türkiye ekonomisi, 50 yıl boyunca belini doğrultamayacağı bir dönem yaşayacak. Türkiye, Göçmenlerin ülkede kalmasından çok daha büyük bir zararla karşı karşıya kalmış olacak.

    Kemal Kılıçdaroğlu, bu haliyle Türkiye’nin geleceği için ümit vermemekte, var olan ümitleri de yok etmektedir. Bu sebeple özel sektörden gelen Mansur Yavaş veya Ekrem İmamoğlu’nun başkanlığa aday olmaları çok önemlidir.

    Özetle ülke ekonomisinin düzelmesi için özel sektör odaklı bir ekonomi yönetimi iktidarda olmalıdır. Devlet, gider yönünden küçülmeli, borçlarını azaltmalı, faizi ve enflasyonu tek haneye indirmelidir.

    Yani Almanya modeli örnek alınmalıdır.

    Giderlerini azaltmış, ama özel sektörü geliştirerek gelirlerini arttırmış güçlü bir devlet haline gelinmesi için devletteki istihdamın özel sektöre kaydırılması şarttır.

    Ancak bu sağlanırsa, Göçmenlerin ülkelerine dönmeleri için gerekli koşul sağlanmış olur. Göçmenlerin ülkelerinde barınacağı evleri okulları kreşleri v.b. yapmak, Türkiye Ekonomisinin bitmesi demektir.Bu tip akıl dışı vaadler, vatandaşın ümitsizliğini arttırmaktadır.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Anketlere bakılırsa vatandaşın ümitsizliği değil güveni artıyor. Ümitsizliği artanlar, iktidarın berbat performansını görmeye başlayan yandaşlar.

      Sil
  21. Hocam Türkiye'ye 9,9 milyar dolar para girişi olmuş. Bu paranın 3 milyar doları borç. Geri kalanı swap mı? Çünkü 2021 haziran ayında 5 milyar dolar swap artmış. 54 milyar dolardan 59 milyar dolara çıkmış.

    YanıtlaSil
  22. Altın madalya sayısında Rusya ve Büyük Britanya arasındaki karşılaştırmanız pek doğru gelmedi. Altın madalya sayıları birbirine çok yakın olmasına rağmen büyük britanyanın gsyh si çok daha yüksek.

    YanıtlaSil
  23. Merhabalar

    Ulkelerin ekonomik verilerinden epeyce isabetli madalya tahmini yapan bir veri analiz sirketi vardi ama tekrar aradigimda bulamadim.

    Soz konusu algoritmada ulkenin "eski sovyet ulkesi olmasi" gibi bazi katsayilar vardi. Hatta Sovyet katsayisinin azalarak azaldigindan bahsediyorlardi.

    YanıtlaSil
  24. Ben bunu yıllar önce F1 takımlarının ve pilotlarının ülkeleri ile o ülkeler arasındaki refah ilişkisini fark etmiştim. Hatta kendimden o kadar emindim ki. Kalkınmanın göstergesi olmalı demiştim kendime. Görüyorum ki yanılmamışım. O zaman iktisat 1. sınıf öğrencisiydim

    YanıtlaSil

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Rezervlere Ne Oldu?

Veriler Kötüyse Piyasa Nasıl Böyle Canlı Olabiliyor?

Faiz Niçin Artırıldı, Şimdi Ne Olacak?