Paradan Para Kaybetme Dönemi

Yakın zamana kadar çok yaygın kullanılan bir söylem vardı: “Paradan para kazanmak.” Sanırım önce siyasetçiler kullanmaya başladı bu söylemi sonra bütün topluma yayıldı. Bu söylemle kastedilen şey parasını bir üretim işinde kullanmak yerine mevduata yatırıp faiz elde etmeyi tercih etmekti. Ekonomi bilimi açısından tamamen boş bir söylemdi bu aslında. Çünkü parayı eğer yastık altına döviz, altın vb. formlarında saklamamışsanız bir üretim işinde kullanmanızla bankaya mevduat olarak yatırmanız arasında bir fark yoktur. Banka, o parayı yemez, yırtmaz, yok etmez. Ya üretim yapmak isteyen ya da tüketim için kullanmak isteyen birisine kredi olarak vermek zorundadır. Aksi takdirde zarar eder. Krediyi üretim amacıyla alan üretim yaparak ekonomiye katkıda bulunur. Tüketim amacıyla alan da harcayarak talebi artırır, bir süre sonra talep artışı arzın da artmasına yol açar. Yani bankaya yatırılan para bir yandan sahibine faiz kazancı sağlarken bir yandan da üretim – tüketim – üretim zinciri yoluyla üretim artışı yoluyla ekonomiye katkı sağlar. Bu zincirde faiz geliri elde edilmesi reel faizin (yani enflasyondan arındırılmış faiz gelirinin) pozitif olmasına bağlıdır.

Eğer bankaların mevduata verdiği faiz, enflasyonun altındaysa o zaman negatif reel faiz söz konusu olur ve tasarruf sahibi bir getiri elde edemez hatta kayba uğrar. Her ne kadar reel faiz hesabı asıl olarak bugünkü nominal faiz ile gelecekteki (beklenen enflasyonu) esas alırsa da biz aynı formülü kullanarak bir yıl öncesinden bugüne gelen yapıya bakalım. Formülümüz şudur:

Şubat 2024’de Gerçekleşmiş Reel Faiz = (1 + Şubat 2023’deki Nominal Faiz) / (1 + Şubat 2024’deki Enflasyon) – 1

Şubat 2023’de bankaların verdiği nominal faiz yüzde 20 idi. Bugünkü enflasyon da yüzde 65 olduğuna göre bu değerleri yerlerine koyalım:

Şubat 2024’de Gerçekleşmiş Reel Faiz = {(1 + 0,20) / (1 + 0,65)} – 1 = - 0,27

Buna göre parasını bir yıl önce bankaya mevduat olarak yatıran kişi, yüzde 27 eksi faiz almış yani satın alma gücünü enflasyona göre koruyamamış demektir. Bir başka ifadeyle paradan para kaybetme olgusu yaşamıştır. Bu dediklerimizi sayılara dökelim. 2023 Şubat başında 100 TL’sini bankaya yüzde 20 faizle bir yıllığına yatıran bir kişi düşünelim. Bu kişi 2024 Şubat başında bankadan anapara + faiz olarak 120 TL alacak demektir. Aynı dönemde enflasyon yüzde 65 olduğuna göre bu kişinin eline geçen paranın değeri şöyle hesaplanabilir:

{(1+ 0,20) / (1 + 0,65)} x 100 = 72 TL.

Demek ki bu kişi bir yıl önce 100 TL olan satın alma gücü yerine bugün (faiz aldığı halde) yalnızca 72 TL’lik satın alma gücüne sahiptir. Yani satın alma gücünün yüzde 28’ini kaybetmiştir.

Buna karşılık aynı tarihte aynı bankadan kredi almış bir kişinin durumu farklıdır. 2023 Şubat ayında bankadan yüzde 30 kredi faiziyle bir yıl vadeli 100 TL kredi alan ve bu parayla 100 TL değerinde bir mal satın alan kişi 2024 Şubat ayında bankaya faiziyle birlikte 130 TL ödeyecek demektir. Satın aldığı malı fiyatı enflasyon nedeniyle 165 TL olmuşsa bu malı kredi kullanarak almak suretiyle 100 TL yerine (130 – 65 =) 65 TL’ye almış olmaktadır.  

Bu durum bize bankaya para yatıranın zararlı, bankadan kredi kullananın kazançlı çıktığını açık biçimde gösteriyor.

Burada kullandığımız enflasyon verileri TÜİK’in verileridir. Bunların yerine gerçeğe çok daha yakın olan ENAG verilerini koyduğumuzda durum çok daha feci çıkacaktır.

Paradan para kazanmanın paradan para kaybetmeye dönüşmesi son üç yılın olgusudur. Enflasyonun hızla yükselmesi, buna karşılık faizlerin ve kurun baskılanması böyle bir olgunun ortaya çıkmasına yol açmış bulunuyor. 

Bu uygulamanın sonucu tasarruf sahibinden borçlulara servet aktarımı olarak kaşımıza çıkıyor.


Yorumlar

  1. Elinize sağlık hocam,
    Bu durumda Enag enflasyon verilerini dikkate alırsak(ki cebimize yansıyan bu) bu durumunun halen devam ettiğini söyleyebilir miyiz?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Buna BORÇTAN PARA KAZANMA DÖNEMİ de diyebiliriz. 😊

      Sil
    2. Piyasada bu anomalite ile kim para kazanıyor? Üretici mi? Ticaret mi? Finans mi? Emek mi?

      Sil
    3. Bu insanlar kazaniyor, kredi kartina 12 taksit ile isciliksiz yatirimlik 14 ayar bilezik alanlar, kredi karti borcunun asgarisini ödeyenler, parasini mevduatta degilde yatirim fonlarinda tutanlar, 1+0 vs demeden kümes kadar bile olsa konut kredisi ile ev alip kiraya verenler kazandi, kazanmaya devam ediyor

      Sil
  2. Çok güzel anlatım, iyi ki varsınız hocam. Sağlık ve huzur dilerim

    YanıtlaSil
  3. Özellikle parasını değerlendirme aşına sadece mevduat faizini bilen emekli kesim çok zarar etti maalesef. Düşük gelir grubu ise parasını kazandıkça harcadı ve M. Şimşek’ten önceki kredi kartı faizlerinin düşüklüğünden yararlanıp görece karlı çıktı.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hoca ben 44 irtayıldır piyasad olan biri olarak.boyle bir dönem gormedim. Siz çok güzel izah ettiniz.ama alınan krediler taksitli olduğundan.otnek olarak aylık %2 olan faizin maliyeti 24 değil yıllık ortalama 48 dir.!! asagi yukarı

      Sil
  4. Teşekkürler hocam, iyi ki varsınız.

    YanıtlaSil
  5. Üstadım kendimi gördüm
    Teşekkürler emeklerinize sağlık

    YanıtlaSil
  6. N'olacak bilmiyorum ama iyi birşeyler olmuyor gibi benim gördugum tarım ve eğitime acil büyük dokunuslar lazım birde çok fazla sosyal konut lazim

    YanıtlaSil
  7. Günaydın Hocam. İşe gelir gelmez Resmi Gazate'den sonra yazılarınızı okuyorum emeğinize sağlık. "Paradan para kazanmanın paradan para kaybetmeye dönüşmesi son üç yılın olgusudur." örneğiniz yalnızca mevduatlar için geçerli diye anladım. Bunun yanında kur korumalı mevduat ve Borsa yatırımcıları içinde ayrı bir yazı hazırlarsanız aynı zevkle okuruz. Tekrardan emeğinize sağlık ve iyi günler dilerim hocam.

    YanıtlaSil
  8. Bilerek yapılan absürt bir ekonomi politikasının sonuçlarını yaşıyoruz ne yazık ki hocam.

    YanıtlaSil
  9. Hocam 2022-2023 yerine 2023-2024 olacak sanırım. Ya da ben yanılıyorum.

    YanıtlaSil
  10. %65 enflasyonla 165 fiyat olur
    100 lira da %20 faizle 120 lira olur
    Alım gücü 120/165 ten %72 olur hesap tamamen yanlış

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Düzelttim, teşekkür ederim.

      Sil
    2. iktisatçıların fiyat mekanizmasından başka birşeye kafaları basmaz , varsa yoksa fiyat zamazingosu ; ))

      Sil
  11. Sayın hocam gayrimenkul ve araç fiyatları da uzun süredir sabit. Enflasyonla paralel bir artış yok o cephede.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet oralarda fiyat artış hızı düşmüş görünüyor.

      Sil
    2. Seçimden sonra ne olur hocam,kur ne kadar gider acaba?

      Sil
  12. Enflasyonun yüksek olduğu dönemde tasarruftan ziyade harcamaları artırmak daha mantıklı görünüyor gibi hocam. Tabii ki bunu çok açılmadan yapmak lazım. Pandemi sonrası biraz da şansı olanlar 300-400 bin TL ödeyerek güncel fiyatı 2.5-3 milyon TL olan evleri aldılar. O dönemde çekilen kredi ödemesi maaşa göre yüksekken şu an çerez parası durumunda.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. çerez de pahalı artık başka metafor bulmak lazım

      Sil
  13. Satın alma gücü hesaplamalarınızı gözden geçirmelisiniz. 120/165*100=72 yani sene başının 100 lirasıyla 72 liralık mal ve hizmet alınır, 55 değil.

    YanıtlaSil
  14. Halk bunu istiyor hocam maalesef. Siyaset ne isteniyorsa onu veriyor. Gerçeklikten kopmuşuz.

    Teşekkürler

    YanıtlaSil
  15. açıklayıcı ve sade bir yazı, teşekkürler

    YanıtlaSil
  16. Hocam o kadar güzel anlatmışsınız ki Okurken kendimi buldum. Tasarruf sahibi biri olarak her geçen gün fakirleştiğimi gördüm. Hocam peki seçimden sonra parası olanın değerli olacağı bir dönem yaşar mıyız?Azıcık bizde havamızı atalım istiyorum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Eğer döviz bulunamazsa dediğiniz olur.

      Sil
    2. Hocam döviz bulunsada bu verimsizlikle bir kaç zaman sonra aynı oluruz gibime geliyor.

      Sil
  17. Çok teşekkürler Sayın hocam

    YanıtlaSil
  18. Murat DAĞLIOĞLU12 Şubat 2024 09:48

    Yazınız için teşekkürler, elinize sağlık.

    YanıtlaSil
  19. Hocam vatandaşların satınalma gücünü koruması için ne yapması dogrudur bu ortamda?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Vatandaş eline geçen parayı mal stoklamaya harcayarak kendisini koruyor.

      Sil
  20. Paranın diğer paralar karşısındaki değeri ile oynanmış, enflasyon bilerek yanlış açıklanmış ve faiz de buna göre belirlenmiş ise doğru bir hesap yapmak mümkün değildir. Hırsızlık ve Talan Ekonomisi kurulmuş ve bu sürdürülüyor. Yani ne yaparsanız yapın kaybedeceksin.

    YanıtlaSil
  21. Hocam selamlar, öncelikle yazınız için teşekkürler. Yalnız şu kısmı anlayamadım, formüldeki sayılar rastgele sayılar mıdır? Şubat 2023 enflasyonunu araştırdım fakat %65 bulamadım. Hata yapıyor olabilirim, şimdiden kusura bakmayın. :)

    Şubat 2023’de Gerçekleşmiş Reel Faiz = (1 + Şubat 2022’deki Nominal Faiz) / (1 + Şubat 2023’deki Enflasyon) – 1

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. 2022 ve 2023'ü yanlışlıkla yazmışım, 2023 ve 2024 olarak düzelttim. Sevgiler

      Sil
    2. Hocam Merhaba, kaleminize sağlık. Şöyle bir şey sormak istiyorum, önümüzde 4 yıllık bir süreç seçimsiz geçecek.
      1 - ekonomi politikasını bu düzen devam ettirirlerse, neler olur, sanayi üretim iş gücü olmaz, ülke batmaya doğru mu gider? olabilecek en kötü senaryoyu merak ediyorum
      2 - tam tersi sizin söylemiş olduğunuz yapısal reformlar yapılırsa, dışardan yatırımcı neden gelir? bu durumla oluşabilecek en iyi senaryoyu merak ediyorum.
      teşekkür ederim.

      Sil
  22. yazınız için teşekkürler

    YanıtlaSil
  23. Hocam,1999 yılında babam kamudan emekli oldu ve aldığı ikramiye ile bir ev aldı.O zaman da enflasyon şu an ki gibi çok yüksekti.Bugün babamla aynı görevden emekli olan birinin aldığı ikramiye,bahsettiğim evin ancak yüzde 40 kadarına yetiyor,bu durum şu an konut piyasasında ki anormalliği göstermiyor mu?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hayır konut piyasasındaki anormallik değil gelirler düşürüldü toplu ikramiye enflasyona eritildi mesele bu o zaman aldığjnjz gram altın miktarı zamanla düşürüldü rakamlar çok gibi ama alım gücü yok oldu. Ayrıca çalışırken kesilen fiili hizmet birikimleri kasada bile tutulmadı kağıt olarak tutulsa idi zaten çöp olacaktı o para ile altın alıp karşılık tutulmadı yenildi bitirildi emeklilik fonları ortada yokkkk. BES ler hikaye neden eriyen tl tl nasıl erir matbaa da bolca basarsan erir. Olay bu enflasyona sebep karşılıksız tl basmak sınırsız basmak

      Sil
    2. Çünkü konut ve araba piyasası dolar bazında da pahallı. Hatta turizm de dolar bazında pahallı olmaya başladığı için turistler başka ülkelere yönelmeye başladılar.
      Neden? Çünkü açgözlü satıcılar var.
      Ama bu piyasanın düşeceği anlamına gelmez. 10 larca yıl böyle devam edebilir. Etmeyedebilir.

      Bütün sorunların ana kaynağı budur: "Açgözlülük"

      Sil
  24. Hocam insanların umudu tükendi gençler asgariye çalışıyor evlilik zaten hayal ötesi ne olacak varmı sizce tünelin ucunda ışık

    YanıtlaSil
  25. Elinize ağzınıza sağlık,sade güzel bir anlatım .

    YanıtlaSil
  26. Basit anlatımla yararlı olmuş hocam

    YanıtlaSil
  27. Hocam bizim millet günah olur diye birikimini bankaya yatırmaz, altına, yastık altına gömer. Maalesef o tasarruftan hiçbir girişimci yararlanamaz. Böylece ekonominin tabutuna da çiviyi çakar. Bunun günah yönünü de zerre düşünmez.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bankaya yatıranlar yastık altına koyanlardan fazla.

      Sil
    2. Belki sisteme inat yastık altı yapıyordur. Bitcoin nedir peki

      Sil
  28. Hocam selamlar, muazzam anlaşılır şekilde bir sadelikle, vatandaşın kıt kanaat yaptığı nakit birikimlerinin nasıl talan edildiğini çok güzel anlatmışsınız. Bilal diye bir arkadaşım var o bile anlar umarım.. Sağlık ve başarılarınızın devamını diliyorum.

    YanıtlaSil
  29. Merhaba,

    Oncelikle yaziniz icin tesekkurler.

    Yazinizda belirttiginiz uzere borclanmak tasarruf etmeye gore pozitif sonuc veriyor. Ancak bildigim kadariyla son donemde ticari bankalar ev/ihtiyac kredisi vermiyor ve hatta kredi kartina borclanma konusunda da pek cok kisitlama getirildi. Kisacasi tasarruf sahipleri acmaza girdi diye dusunuyorum.

    Saygilarimla,

    YanıtlaSil
  30. Hocam yüksek enflasyon unun olduğu yerde düşük faiz döneminde borca girdim . İkinci ev sahibi olduk. Fonlarla tasarrufa devam ediyor um. Her sene eksi yazacak vatandaşa bundan sonra...

    YanıtlaSil
  31. Sayın hocam, öncelikle güzel yazınız için teşekkürler.
    Prof. Dr. Cevdet Akçay "Biz yedi aydır kopan linkleri tekrar ihdas ediyoruz. Bu bağlar tekrar ihdas edilecek. Veriler birikecek. Alan verileri kullanacaksınız, modelleme yapacaksınız. Oradan da 36’dan 38’e çıkma ihtiyacı duyacaksınız, çok zor. Modelleme bilen arkadaşlar beni çok iyi anlayacaktır ki bu çok zor ve hatta imkânsıza yakın." şeklinde bir açıklama yaptı.
    Hoca modelleme yaptığından bahsediyor. Hangi veriyle modelleme yapıyor acaba? Eğer TÜİK verileriyse bu veriler o modelin çalışmayacağı çok açık.
    Ölçmediğiniz veya yanlış ölçtüm yaptığınız bir sistemi kontrol etmeniz imkansızdır.
    Acaba hoca doğrudan söyleyemese de böyle bir imkansızlığa mı işaret ediyor.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bilemiyorum, başka birinin açıklamasını yorumlamak bana düşmez. Herkes kendi söylediğini açıklamak zorunda.

      Sil
  32. Bütün ekonomik iktidar uygulamalarının iş bilmezlikten değil , belli bir hedefe hizmet adına yapıldığı gün geçtikçe daha iyi anlaşılıyor. Varlık transferi belli bir kitleye başarı ile aktarıldı, iktidarın şu ara yaptığı tek icraat değeri her gün düşen Türk lirasını bol bol basmak.Bence seçim sonrası kasırga kopacak..

    YanıtlaSil
  33. hocam her yazınız halka ışık tutup anlatmaya yönelik ve net anlatımlı niye kimse anlamak istemiyor zara etmelerine ramen niçin acı çekmek ister ler anlamıyorum bu nasıl bir pisikoloji saygılılar

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok teşekkür ederim.
      Bizden farklı düşündükleri kesin.

      Sil
    2. Neden guvenmiyorlar neden güvenmiyoruz. 1 yıl öncesine gidin ve siyasilerin yaptıklarını krolojik olarak takip edin neden guvenmedigimizi anlarsınız. Cevdet akçay mb toplantısında açıklama yaptığında herkes alkışladı. X' te bir paylaşım okudum. Sorun cevdet akçay bulmakta degil. Sorun sistemde olduğu için sistem düzelmeden birşey çözülmez.

      Sil
  34. 2021 Eylül- 2023 Haziran arasında bu politikanın en abartılı örneği maalesef ülkemizde uygulandı. Negatif reel faizli krediye erişim imkanı olanlar servetlerine servet katıp borçlarını da enflasyonla eritirken; sabit gelirliler, küçük birikim sahipleri ve dar gelirliler bu politikanın sonucu olarak günden güne fakirleşti. Son yıllarda gini katsayısındaki bozulmada bunun en bariz örneği.

    YanıtlaSil
  35. Hocam çizdiginiz gunçel para politikası ya da piyasadaki mevduat eğiliminin sürecini ifade eden açık, anlaşılir şekilde yazmişsınız.
    Ve aynen işledigi gibi de.

    Yalnız konuya istinaden ekonomimizde bir de belirli belirsizlik fonksiyonu var ve belirsizlik fonksiyonu en güçlü fonksiyon.
    Şöyle ki, yonca kavşak istikametine doğru ilerleyen bir araç düşünün bu aracın hızını tesbit edebiliyorsunuz ancak, istikametini bilmeniz olanaksız.
    Böyleyken enflasyonun izlediği seyir çok daha yükselebilir ya da dovüz kurları anı yukselme /dövalüasyon yaşana bilir ki o zaman hiç hesap kitab yapamaz bir belirli belirsizlik faktörünü de gözardı etmemeliyiz gibi.
    Ekonomide bu durumu aut, Açık pozisyon olarak tanımlayabilir miyiz?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim.
      Çok doğru belirsizlik bir numaralı sorun.

      Sil
  36. Hesapların yazımında yanlışlar var. Şöyle düzeltelim:

    Şubat 2024’te gerçekleşmiş reel faiz: [(1 + 0.2) / (1 + 0.65)] – 1 = –0.27

    Bu kişinin şubat 2024’te eline geçen para:

    [(1 + 0.2) / (1 + 0.65)] = 72

    Kredi çeken kişi örneğine gelirsek, bu kişi kredi çekip 100 liraya mal satın alıyor. Bu kişi bankaya bir sene sonra 130 liralık borcunu ödediğinde aslında o malı bir sene sonra 130 liraya satın almış gibi olur. Oysa o dönemde malın esas fiyatı 165 lira. Dolayısıyla malı gerçekte 35 lira ucuza almış oluyor. Bunu bir sene önceye uygularsak: 100 – 35 = 65. Yani bir sene önce bankadan kredi çektiğinde malı 65 liraya almış oluyor.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkürler. Yazıyı biraz aceleye getirince bazı atlamalar oldu. Hepsini düzelttim. Sevgiler.

      Sil
  37. Çok karmaşık gözüken enflasyon etkisini, yalın, basit, anlaşılır dille ve örnekle anlatımınız değerli. Gönülden teşekkürler

    YanıtlaSil
  38. Değerli yazılarınız ve uyarıcı bilgileriniz için teşekkürler hocam (13:05)

    YanıtlaSil
  39. İnat ve kötü yönetim, dünyada da kötü olan durumu bizde daha da berbat bir hale getirdi. Burdan çıkış çok zor gibi.

    YanıtlaSil
  40. bankaya para yatıranın zararlı, bankadan kredi kullananın kazançlı olduğu dönem.

    YanıtlaSil
  41. Çok iyi yazı, eline sağlık hocam. Böyle bilgilendirici yazılar daha cok yazmanızı rica ederim!

    YanıtlaSil
  42. Konyada 250 dönüm(500 dekar) yerde mısır bitkisi üretiyoruz.250 dönümü noksansız yetiştirmek için dap-üre-tohum-ilaç-mazot-işçilik-elektrik en az 3 milyon gerekiyor kredi çekersen 3e 5 ödersin nakit kullanırsak 3ün hasat zamanı 5 olur 3ü bankaya korsan 3ün5 oluyor tarlayıda kiraya veriyorsun ek gelir işin içinden çıkmamız için mısırın 8-9 lira olması şart olursa enflasyon tekrar patlar çünkü herşeyin girdisi biizm mısır gelde işin içinden çık bunu devlet yaptı enflasyonu düşüreceğiz diye mısıra geçen sene hiç zam yapmadı girdiler yüzde 50 arttı şimdi işin içinden çıkamıyor buyrun 1 yanlışı 10 doğru adım düzeltemiyor biz çiftçiler olarak faiz tam olarak budur bırakın faiz ne olması gerekiyorsa o olsun

    YanıtlaSil
  43. En çok borçlu iktidarlar eliyle idare edilen devlet olduğuna göre bu dönem de devlet te borçlu olmanın cazibesini yaşamış diyebilir miyiz. Aynı durum enflasyon muhasebesine geçişte borçlu olan şirketler içinde (kaydi anlamda) cazip bir 2024 olacak diyebilir miyiz hocam. Saygılar

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Borçluluk devletler için iyi bir şey değildir. Politikasını bağımsız saptayıp uygulayamaz hale gelir.

      Sil
    2. Devletin borcu dolar cinsinden.

      Sil
  44. NAS politikası tamamen emlak/inşaat sektörünü zenginleştirmek için yapıldı AKP tabanı 11 milyon kişi çoğunluğu emlak/inşaat dan nemalanıyor AKP iktidara geldiği zaman biz emlak/inşaat dan anlarız diye ne yapacağını açıkladı bu açıklama ve tüketim çılgınlığı toplumun hoşuna gitti devamlı AKP yi seçdiler bu NAS politikası varlıksız kesimden varlıklı kesime servet transferidir bu işin hazırlayıcısı ise TUİK dir.
    Aslında yapılan iş hırsızlıkla eşdeğerdir verilerle oynanmış bilime karşı gelinmiş TUİK ve İktidar yargılanmalıdır verilerle oynayan manipülasyon yapan bir kurum ve iktidar halkı ikiye bölmüş durumda kazıklanan ve kazıklayan kesim olarak.

    YanıtlaSil
  45. Vatandaşlar açısından durumu çok iyi özetlediniz de peki devletin bu yüksek enflasyondan karını neden yazmadınız?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok açık görünüyor diye düşünüyorum da ondan.

      Sil
  46. Hocam günümüzde ekonomi batsa bile iktidar araçları sayesinde sıradan vatandaş farkına varmadan hayatını sürdürebilirmi?

    YanıtlaSil
  47. Sayın Mahgi hocam...
    Sizesorum şu; peki bu durum (paradan para kaybetme ve borçlanarak karlı çıkma) daha ne kadar sürebilir yada sürdürülebilir ? Seçim sonrası değişiklik bekliyormusunuz ?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bir süre daha idare eder. Seçim sonrası çok ağır vergiler gelmesini bekliyorum.

      Sil
  48. Hocam merhabalar yine her zamanki gibi bilgili ve müthiş bir yazı .

    YanıtlaSil
  49. Hocam, 10 euro alacak kadar para artırabilirsem ya da 1 gram altın alacak kadar ek gelir elde edebilirsem, döviz ya da altın alıyorum. Bankalar caydırmak için daiz vermiyor. ABzd ve Avrupa'daki enflasyon kadar (yüzde 5-6) zarar ediyorum..😀

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yatırım için yıllardır emlak alım satımı yapan ailemden payıma düşen 20 daireyi bu yüzden satıp, yurtdışında emlak yatırımlarına başladım. Parayı çıkardığımda, 2013 yılı idi, Euro ve dolar 2TLnin az altındaydı. aileden gördüğüm baskıyı anlatamam, kovid bahanesiyle üç yıl ülkeye bile girmediydim. şimdi portföyüm hepsinin toplam değerini geçti.

      TL yatırımları, aynen yazdığınız gibi, yüzde 2 ile 8 arasında her sene değer kaybediyor, bileşik faiz etkisi; kiracılar ile düzgün kira sözleşmesi yapabilmenin getirdiği nakit akışı gücü ve sözleşme dışında hukukun kiracı ve ev sahibi arasında adil, hızlı çözüm üretmesi ile birleşince türkiyede kat be kat büyük sermayeden daha güçlü oluyorsunuz.

      Yüzde 25 yasası herkese kan kusturuyor. kiracılar şimdilik rahatlar, hükümet enflasyon etkisini ev sahiplerinin sırtına atıp, kiracıların enflasyonu az hissetmesini sağlıyor.

      Sil
    2. Evet btün ekonomide enflasyonla mücadele denilen şey kiraya % 25 sınır konulması ve faizi enflasyonun çok altında tutulmasına dayanıyor. Gerisi yalan

      Sil
  50. Merhabalar döviz bazlı çevremizden borç alıp emlağa vs yaıtmak mantıklımı. Acaba

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Döviz bazlı geliriniz yoksa döviz bazlı borçlanmayın.

      Sil
  51. Hocam, bu döngü eninde sonunda tersine dönmüyor mu? Yani söz gelimi para basma sonucu gerçekleşen bir ödemeler dengesi krizi, kur ve faizlerin artması sonucunu doğuruyor ve süreç tersine işlemiyor mu?

    YanıtlaSil
  52. Mahfi Hocam Merhaba, Oncelikle yazınız icin tesekkur ederim. Yurtici yerlesik olmadıgımız durumda( Avrupa-Amerika) yasadıgımızı dusunursek bu tespitleriniz gecerlimidir? Sonucta yasamadıgımız yerdeki enflasyonda etkilenmemis oluyoruz diye dusunuyorum. Simdiden geri donusunuz icin cok tesekkur ederim

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Türkiye'de yatırımlarınız, Türkiye'den elde ettiğiniz gelirleriniz yoksa etkilenmezsiniz. Hatta yurt dışında gelir elde ediyorsunuz orada elde ettiğiniz para daha değerli hale geleceği için Türkiye'de harcarken kazançlı çıkarsınız. Bulgarların, Yunanlıların gelip burada alış veriş yapması da bundan zaten.

      Sil
  53. Merhaba,
    Ben, genç yaşta hayat sigorta poliçesi yaptıranlara hep acımışımdır. Bu hesap orada da geçerli diye düşünüyorum. Yanılıyor muyum?

    MEHMET KAYA

    YanıtlaSil
  54. Emeğinize kaleminize sağlık. Mutlu sağlıklı günler dilerim

    YanıtlaSil
  55. Hocam,
    Yazılarınızla bizleri bilgilendiriyor aydınlatıyorsunuz. Sizi takip ederek kendimizi kollamaya çalışıyoruz.
    Çok teşekkürler.

    YanıtlaSil
  56. sadece tasarruf sahipleri mi hocam, bankalarda zararda özsermayeleri reel anlamda zarara uğradu. yoncalı banka dan açıklama yapılmıştı Türkiye operasyonumuzdan reel anlamda zarara uğradık diye

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bankalar zararda değil. Bankalar ve sanayi şirketleri kâr rekorları kırıyor.

      Sil
  57. Sağolun hocam. 20203 temmuz vakıfbank 500 bin TL 10 yıl vade 1.99 oranla konut kredisi aylık taksit 10980 tl. Enflasyon sebebiyle 2024 ocak ta maaşa gelen%50 artış ile 6 ay da toplam borç ve aylık taksit %50 ucuzlamış oluyor. Paranın zaman değeri açısındsn. Ayrıca enflasyon sebebiyle konutun değeri yukarı kiraya verilecekse kira artışı yukarı gelirler yukarı borçlar aşağı ters oranla kaldıraçlı kazandırıyor. Ne dersiniz

    YanıtlaSil
  58. cevdet akçay, söz verilmeden gündem dışı niye konuştu anlamadım?
    herkes kendisinin bilgisini ve katkısını biliyor.

    orduda saha ile ilgili özet bilgiyi eğer binbaşım albayıma veya generalime yaparsa,
    ben söz verilene kadar durur dinlerim, detay bir soru olursa binbaşım bana sözü verir.

    iş dünyasında, çalıştığım bankada üstüm, kendi üstüne bilgiyi aktarır. o bilgiyi benden almıştır. bunu herkes bilir. üstümdekini niye atlayıp konuyu anlatayım? bu bir kurum görgüsüdür. kim bilir belki 6 ay sonra üstümdeki gidecek yerine ben geleceğim.

    ben, durumu Cevdet beyin bilgisini aktarmasından ziyade, Merkez Bankasının kurum kültürünün kaybolması olarak yorumladım. oryantalist bir hamle oldu.

    benim yönettiğim birimde, iç toplantılarda, herkes düşüncelerini dile getirir, dile getirmeyenleri ben dürter düşüncelerini alırım. üst merci veya halka açık görüşmelerdeki konuşma metnini de ekibimle ortak hazırlarım. ancak, üst merciye veya kamusal açıklamalarda, beni aşan kişiyi seviyesine bakmadan görevinden alırım, ondan kuruma hayır gelmez. ya da tersini düşünelim, ekibinin görüşünü almadan metin aktaran yöneticiden de hayır gelmez.

    uluslar arası yatırımcı gözüyle baktığımda, MB kurum olarak güvenirliğini kaybetmişti, yıpranmışlığın etkisi devam ediyor. neticede kimse bu eften püften ayrıntılarla uğraşmaz, ama olumsuz algıyı bilinçaltında güçlendirir.

    kaç tane başkanın kovulduğu, kaç tane başkan yardımcısının kovulduğu kurumdan bi başkan yrd daha kovulursa itibar filan daha da bozulmaz. kim bilir belki Cevdet bey bunu düşündü, bulunduğu ortamdan bunaldı, atılmak istediği için öyle konuştu.

    b#0@nu&TK@JyM$fM

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu konuda yorum yapamayacağım. Ne düşündüğünü bilmiyorum.

      Sil
    2. Ya da güzide memleketimizde çokça karşılaştığımız durum olan " beklediği pozisyonu alamayan, o pozisyonu alanı zor duruma düşürür" gerçekleşmiştir. Son 5 senedir, devlette yer verilenlerin, o pozisyonları kişisel çıkar için kabul ettiklerini kabul edelim artık.

      Sil
    3. Değerli hocam, o yorumu yazarken de Cevdet Hocanın saygınlığını aklımda tuttum.

      Esas konu sizin hep bahsettiğiniz gibi, kişilerden bağımsız olarak kurumların/sistemin sorunu. Bu sistem her kişiyi iş yapamaz hale getiriyor, kişiden bağımsız olarak, kişinin yaptığı her hareket kurumun çürümüşlüğünü vurguluyor.

      Yorum sonuna doğru Cevdet Bey in de bulunduğu ortamdan duyduğu rahatsızlıktan dolayı böyle bir çıkış yapma ihtimalini düşündüm. Dediğiniz gibi kendisinin ne düşündüğünü bilemeyiz. Bildiğimiz tek şey kurum güven vermiyor.

      Düşünemiyorum bile, Hazine Müşteşarı olarak bakan veya başbakana bir konuda brifing verdiğinizde, soruları cevaplayıp, önerilerinizi sunduğunuzda, toplantıda yardımcınız veya teknik bir bürokrat sizin sözünüz üstüne, efendim Ege bölgesi verilerimiz sorunlu, ilgili KİT'in de yaptığı çıktılar şüpheli, KİT yönetiminin raporladıkları ile benim topladıklarım birbirini denklemiyor, demesi gibi bir durum oldu. Ne yeri yer, ne içeriği içerik, ne zamanı zaman.

      (İş veya siyaset dünyasında böyle politik konuşmalar yapılır ancak, öncesinde müsteşar zamanı, içeriğini belirler, yardımcı ve kadrolar ile gündem planını paylaşır, ilgili kişiye söz verilince o da açıklar. )

      Yorumum Cevdet beyin artık o ortamda çalışmak istemediği için bu tavrı yaptığı yönünde oldu.
      Bilenler ve anlayanlar için ne kadar acı bir kurum çürümüşlüğü.

      @V5qgIR^^^0SxB!v

      Sil
    4. Konu ile ilgili son söz olarak da şunu diyebilirim.

      Türk basınında bu konu, MB Başkanının yardımcılarıyla dayanışma içinde olduğu şeklinde halka aksettirildi. Olayın özü şudur.

      MB Başkanı Sn Karahan, başlangıç (Junior ) seviye dediğimiz yönetici kademesinden gelme uzman (senior) teknik birisi. Çalıştığım bankada yönetimim altında, iki veya daha fazla çalışandan sorumlu 200 civarı yöneticim var. Bu seviyedeki çalışanların mutlaka insiyatifi yardımcı ve eş-yöneticileri ile paylaşmasını isteriz. Niye? Alt seviyede hem yönetişimi öğrensinler, hem kurum içi kararlar ortak alınsın, hem sorumluluk, hem yetki, hem hesap verilebilirlik paylaştırıldın, bu insanlar yükselirken kurum kültürünü taşısınlar diye. Karahan da bu tip yöneticilerden biri. Fed ve diğer kurumlardan aldığı "Junior" yönetici saiki ile, basın karşısında bu tutumu sergiledi.

      Kariyerlerinin bu aşamasında uzman araştırmacı, gözlemci, alt kademe yönetici olarak katkı sunacak bireylerin en tepeye gelmesi malesef kurum çürümesidir, bir süre sonra yönetemezler. Batı gözüyle bakan bunu düşünür, ama söylemez, hatta umursamaz.

      Farklı misal verirsem, Gaye Hanım'ın eş başkanlık yaptığı bankanın kurucusu Jim Herbert, bankasının iflas edeceğini 2018-2019 döneminde anlamış olmalı. Şahsi hisse hareketlerinden ve yönetici seçimlerinden anlıyoruz. Gaye Hanım gibi kolay manipüle edebileceği birini, ucuza getirmiş, (bir de o dönemde görev vermek istediği iki tecrübeli bankacının görevi kabul etmemesi var, son 4 yıldır Herbert in piyasa hareketleri ise resmen bağırmış, gelsin büyük biri bankayı yutsun).

      Yönetici tecrübesi böyle zamanlarda ortaya çıkar, bazen kabul ettiğiniz değil, reddettiğiniz görevler kariyerinizi yükseltir. (Sizin Müsteşarlıktan istifanız bence sizin tecrübe ve işinize olan saygınızın en büyük göstergesi).

      First Republic'e hayır diyen kişilerden birisi ki -sanırım o dönem Gaye hanıma önerilenin dört katı maddi imkan önerildi kendisine-, 10-15 yıl sonra önemli bir banka müdürü veya Fed başkan adaylarından olacak.

      Sevgiler
      @fajT90q&kS!&HQn

      Sil
    5. Sevgili eski asker kardeşim. Neden istifa etmiyor o zaman? Mahfi Hoca neden uzak duruyor sosyopolitik ortamdan? Merkez Bankası işlev, itibar ve bilgelik ortamını kaybedeli 5 sene oldu. Bu ülkenin gerçekleri içinde yaşamaya mahkum bizler artık laf çakana itibar etmiyoruz. Yahu mayfa babasına bile muhtaç olduk gerçekleri duymak için. Bile bile lades derdik eskiden. Gaye Hanım, okuyamadı gerçekleri, görgüsü ve deneyimi de yetmedi. Çok sayın Cevdet Bey'imiz
      burada yaşıyor, burada çalışıyordu. O da mı görmüyor olanları. IMF olmadan IMF şartlarını vatandaşa yüklemenin bedelini, genel seeçimden sonra yapılanların bir dahaki seçime kadar görüntü kurtarmak için olduğunu gerçekten okuyamıyorlar mı? Bu oyunun parçası olmayı kabul eden hiç kimse makbul olamaz ve bence ne düşündüğü de önemli değildir.

      Sil
  59. Ya hesap öğreneceğiz ya dayak yiyeceğiz, malesef ikincisi bize kolay geliyor. Kronik umutsuzlukla ömür tüketiyoruz

    YanıtlaSil
  60. Parasını dövizde tutup kredi kartı ile alışveriş ve hatta ay sonunda tüm kart borcu yerine asgari mikarı ödeyenler kredi kartı faizine rağmen daha avantajlı oldular. Faizlerin artması ile bu yıl avantaj kayboldu gibi görünse de beklenen kur artış seviyeleri yine aynı kazancı sağlama ihtimallerinin yüksek olduğunu gösteriyor.

    YanıtlaSil
  61. Bu süreç hala devam ediyor.Gerçek enflasyon rakamlarına göre ihtiyaç kredisi ve kart faizleri hala çok uygun.

    YanıtlaSil
  62. Bundan sonra kredi alacaklar için durum pek de öyle olmayacak. Faizler düşmedikçe.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Gerçek enflasyonun % 130 olduğu yerde faizler o noktaya gelene kadar kredi kullanmak kârlı, mevduat tutmak zararlıdır.

      Sil
    2. Hocam kredi faizi reel enflasyon altında bu durumda kredi çekip mevduat faizi ile bu krediyi ödeyen kişi ne oluyor mevduattaki parası erirken aldığı ürününün fiyatı artıyor , yatırım mı yapmış oluyor para mı kaybetmiş oluyor :)

      Sil
  63. Hocam merkez bankası'nın enflasyon hedefi tutarlımı'dır ben sene sonu en az %50 bekliyorum buna göre malın değeri %50 artacak demektir ne dersiniz ?

    YanıtlaSil
  64. Hocam üretici olarak bir sorum olacak 2023 net getirimiz %30 civarı idi şu an banka %45 veriyor ve piyasada berbat halde bizde işi yavaşlatma kararı aldık hammadde hergün zamlanıyor ön ödeme yapsak dahada zarar ediyoruz banka faizleri karşısında sizce planımız doğrumu saygılar hocam

    YanıtlaSil
  65. paradan para kaybedenler varsa o kaybedilen para birilerinin cebine gidiyordur.Burası Türkiye herşey serbest herşeyi yapabilirsin Türkiyede demokrasi var.

    YanıtlaSil
  66. Değerli Hocam Türkiyenin eğitimli insan sermayeside dahil her varlığı göz göre göre eriyor seçenler eğitimsiz yönetenler liyakatsiz bu girdaptan kurtulmamız gergeçen gün olanaksız hale geliyor.

    YanıtlaSil
  67. Sizin gibi değerli vatansever insanlar ile tanışmak benim için onur vericidir.

    YanıtlaSil
  68. Sanırım Enflasyonun belirsiz olduğu ve yükseleceği beklentisinin olduğu dönemde en kârlı şey tüketim yapmak! Bu süreçte ne aldıysanız 6 ay sonra "iyi ki almışım" dedirtiyor. Almadığınız şeylerin artan fiyatlarını görünce de "keşke alsaymışım" diyorsunuz. Mesela ben geçen yıl kredi çekip aldığım yeni aracım için bugün iyi ki diyorum, çünkü bugün alamam. Ama iki sen önce konut almaya cesaret edemediğim için pişmanım :)

    Enflasyon denen canavar da zaten bu duygularla beslenmiyor mu?

    YanıtlaSil
  69. Hocam, kaleminize ve fikirlerinize sağlık. Çok büyük firmalar hala çok yüksek montanlı kredi kullanımına devam ediyor. Sanırım gelecek olan zaman dilimindede anlattıklarınız devam edecek gibi geliyor. Syg.

    YanıtlaSil
  70. Sn.Hocam,
    Pandemi sonrasında ertelenen talep,parasal genişleme,yanlış uygulanan kur ve faiz politikası sonucu oluşan 3 haneli enflasyon ortamı,şu an birçok kesim için müthiş bir para kazanma fırsatına dönüşmüştür. Özellikle perakende ve hizmet sektöründe maliyet-fiyatlandırma arasındaki makas 1’e 3’den 1’e 5’e çıkmış durumda,adeta parasını “enflasyona yatıran” kazanmaktadır.
    Bundan tam 15 yıl önce,1 $ 1 TL olacak diye konuşuluyordu.Dünyada dolar yağmuru varken,insanlar düşük kur -enflasyon-faiz ortamında hayal bile kuramadıkları hayatı yaşadı,yurtdışı tatiller, yeni otomobiller,peynir ekmek gibi satılan ithal ürünler ile sanal bir refah ortamı oluşturulurken,hiçkimse geleceklerini ipotek altına aldırdığının farkında bile olmadı.Düşük kur ortamının keyfi sürülürken para betona yatırıldı,üretme ithal et mantığı ile hareket edildiği gibi,hiçbir yapısal sorunun çözümüyle de uğraşılmadı.İşte son 5 yıldır da o dönemin,üretmeden tüketme kültürünün faturası ödeniyor.
    Yaşadığımız yüksek enflasyon dönemi sona erdiğinde hayat pahalılığı gibi kalıcı bir “sekel” bizi bekleyecek ne yazık ki.İstanbul’da yaşamak Londra’dan pahalı,Antalya’da tatil yapmak İspanya’dan masraflı,veya Ankara’da üniversite okumak Berlin’de okumaktan zor hale gelmiştir gelecektir.Burada kritik konu yıllardır dünyanın en güzel coğrafyasında “ucuza” yaşayan insanların,oluşan yeni düzene adapte olamamasıdır.Büyük kitlelerin hızla fakirleştiği,küçük kesimlerin daha hızlı zenginleştiği bir servet transferinin zamana yayılmış şeklini yaşıyoruz sadece.Oluşan bu olumsuz durumu düzeltmek istiyorsak ekonominin gerçek verilerle yeniden “set” edilmesi gerekiyor.
    Kısaca,gerçek enflasyon oranı ve gerçek kur değerine geçmeden,sizin de yıllardır bahsettiğiniz yapısal reformlar gerçekleştirilmeden ekonomide hiçbir şey düzelmez.En önemli soru da şu; ekonomi gerçekten kötü mü, yoksa belli bir kesim mi kötü olarak hissediyor?
    Saygılarımla..

    YanıtlaSil
  71. Emeğinize sağlık

    YanıtlaSil
  72. Hocam tşkr ederim değerli bilgilerinizi bizle paylaştığınız için.Ben ticaretle uğraşıyorum ticari krediler enflasyona göre gayet uygun doğrudur fakat biz işssizlikten korkuyoruz ve kredi almakta çekiniyoruz.Seçimlerden sonra bir durgunluk bekliyoruz,şuan seçimlerden sonra herşey pahalanılacağı düşünülüyor ve şuan herkes malzemeye saldırıyor,piyasada onun hareketi var die düşünüyorum.Seçimlerden sonra işssizlik ve durgunluk olma ihtimali var.Ozamanda nakitte kalan insanlar için ciddi fırsat olacaktır die düşünüyorum.Çek ödemesi olan bankaya borcu olan elindeki mülkü ve malzemeyi çok ucuza verecektir.Sizin yorumunuz benim için önemli siz bu konuda ne düşünüyorsunuz.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kredi almaktan çekinmekte haklısınız çünkü bu durum hep böyle gidemez. Seçimden sonra vergi ve zam tufanı olması bekleniyor. Çünkü mesela bütçe açığı ikiye, nakit açığı üçe katlanmış görünüyor.

      Sil
  73. Hocam diyelim ki aylık %2 faizle kredi çektik, maliyet yıllık %24 gibi görünüyor ama gerçekte maliyet farklı ve daha fazla, bu durumu biraz açıklar mısınız?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. paranın maliyeti de var TL faizleri arttırdığı zaman mevduat faizleri arttığı zaman paranın maliyeti de artar bu ne demek 10 bin lira çektin %2 faiz ile 12 bin küsür ile geri ödemesi var 1.ay taksidi geldi 1000 tl ödedin ama o 1000 tl yi borcuna ödemeyip faize yatırsaydın 1000 tlden ayda %4 faiz getirisi elde edecektin yani sen 1000 tl ödemiş olurken aslında 1040 lira ödemiş gibi oluyorsun paranın maliyeti böyle bir şey tabi faizler %45 iken kim %20 ile borç veriyor onu da merak etmiş oldum şimdi :)

      Sil
  74. Emeğinize sağlık hocam

    YanıtlaSil
  75. Mahfi Hocam,

    Dolar enflasyonunu dikkate alarak USD/TRY kurunu baz aldığımızda bile, TL bazında enflasyon uyguladığımızda Türkiye, USD olarak bile bayağı pahalanmış durumda olduğunu gözlemlemekteyim ve bu sorunun ithalat artışı olarak yansıyacağını ve cari açığı artıracağını düşünmekteyim. Dışarıdan USD temininde zorlandığımız bu dönemi sürdürmek ne kadar sürebilir veya bunu nasıl başarabiliriz.

    Yönetim bu konuyu nasıl yürütebileceğini hesaplamaktadır ?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Böyle bir sistem sürdürülemez ama ben yönetimin bir hesap yaptığını sanmıyorum.

      Sil
  76. 2023 de 100 tl ile dolar aldım.

    YanıtlaSil
  77. Çayın taşıyla çayın kuşunu vurmak da diyebilirmiyiz

    YanıtlaSil
  78. Hocam bu az faiz alma durumu bankaya para yatıran mevduat sahiplerinin kızmasına ve mevduattan çıkmasına sebep olmaz mı? Bir süre sonra bankalar mevduat bulmakta zorlanacaklardır, bu durum kredilerin kısılmasına sebep olacaktır. (Çünkü artık özsermayeyi besleyen mevduat müşteri gelmeyecek) Mevduat müşterileri tüketime yönelecek ve enflasyonu daha da arttıracaklardır. Ama artan enflasyondan dolayı üretim maliyetini karşılayamayan çiftlikler, fabrikalar krediye yönelecek ama bankadaki kredilerin kısılmasından dolayı kredi bulamayacaklardır. Para bulamayan çiftçi, fabrika ya üretimi düşürecek veya işini döndüremeyerek kapanacaktır. Bu durumun sonucu da, hem piyasa da mal bulamayacaz, bulsak da fahiş fiyat olduğu için alamayacaz demektir.
    Talep enflasyonu aşırı fırlayacak ama enflasyonu durduracak arzı yaratacak kurumlar da parasızlıktan iş görmez hale gelecek, mal arzı azalacak ve en sonunda ekonomi duracak resmen para dönmeyecek.

    Hocam bu çok kötü bir durum değil mi ya?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. bankalar merkez bankasından borç alır, mevduat sahiplerine ihtiyacı yok ama onlar olsa daha iyi kar ederler çünkü merkez bankasından %45 ile alıyorsa mudilerden %43 ile para toplayabiliyor

      Sil
  79. yazın FED parasal genişlemeye başlayacağını umuyorlar yaza kadar böyle idare edecekler zaten borsada FED faiz indirimi söylemleri ile yükseliyor dikkat ederseniz hep haziran diyorlar FED de haziranda faiz indirimi başlıyacağını söylüyor.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hocam hesapta hata yok mu? Kredi taksiti her ay ödenir, vade sonunda değil. Bu da hesabın yanlış olduğunu göstermez mi?

      Sil
    2. Fed faizi bu sene indiremez 2025de indirim olur ancak

      Sil
  80. Kanayan yaraya, absürd ekonomi yönetiminin en büyük gaflarından birine parmak basmışsınız hocam.
    TL tasarrufa eksi reel faiz vermekle hükümet herkesi tasarruflarını döviz yada döviz türevi enstrümanlarda tutmaya itiyor.
    Sanıyorum talep azalışını halkın birikimlerini erozyona uğratarak ve ücretleri enflasyon karşısında eriterek sağlamayı bir strateji olarak benimsediler. Yani senaryo yoksulluğu arttırma üzerine kurulu.

    Halbuki okuduğumuz , duyduğumuz ekoller pozitif reel faiz vererek halkın harcamaya değil tasarrufa yönlendirilerek talebin kısılması şeklinde.

    Not : 100 tl lik malı bir yıllık %30 faizli kredi ile 130 tl ödeyerek alırsak , bir yıl sonra ödenen 130 tl %65 enflasyon oranı ile islonto edilirse NPV’si 78,8 tl olmaz mı ?
    Yani maliyetten kaçınma avantajı 65 tl yerine 21,2 tl diye düşünüyorum.
    Ne dersiniz ?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. NPV hesabınız doğru olsa da insanların çok büyük çoğunluğu bu karışık hesabı bilmiyor. Öte yandan bu uygulamanın yani faizi düşük tutarak tasarruf sahibinden para aktarmanın bir gaf mı tercih mi olduğu konusunda tereddütlerim var. Gaf olsaydı görülür ve düzeltilirdi. Bir gaf 3 yıl sürmez diye düşünüyorum.

      Sil
  81. Hocam gene bilgilendirdiniz biz çok güzel yazı olmuş. Bu aralar para arzı işine taktım. Ekonomistler %65 para arzı var buda enflasyona sebep olur diyorlar.avrupa devletleri para basarken hangi kurala uyuyor da enflasyonları düşük çıkıyor merak ediyorum

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim.
      ABD ve Avrupa'nın parası rezerv para yani dünyanın her yerinde geçer para olduğu için onların bastığı paraları fonlar bankalardan alıp getirisi yüksek ülkelere yatırıyorlar. Böylece parayı basan ülkede değil paranın gittiği ülkede enflasyon oluşuyor. Bu paralar oralardan çekilip ülkelerine geri dönünce bu kez enflasyon oralara taşınıyor. Tabii bu dönüş toplu olmadığı için yönetmek de çok zor olmuyor ve enflasyon artışı sınırlı kalıyor. Onu da faizi artırarak çözebiliyorlar.

      Sil
  82. hocam enflasyon geçmişi faiz geleceği gösteriyor, yani faizin 45 olduğu yerde insanlar 1 yılda %45 den fazla enflasyon olacağını düşünüyorsa ve faize parasını yatırmıyorsa ortada faizden ziyade güven sorunu var diye düşünüyorum

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İnsanların çoğu geçmiş ve bugünkü politikalara, uygulamalara ve alınan sonuçlara göre karar verir. Onları geleceğe bakarak karar vermeye taşıyacak tek şey güvenlerini kazanmaktır. Hükümet son yıllardaki uygulamalarıyla bu güveni kazanmaktan çok uzak. O nedenle de insanlar Merkez Bankası'nın verdiği % 36'lık tahmine inanmıyorlar.

      Sil
  83. Mahfi Bey merhaba, yazınız için çok teşekkür ederim. Yazınızda kredi çekerek yatırım yapma hesaplaması kafamı karışıtırdı. 2023 Şubat ayında, bir kişi bankadan yüzde 30 faiz oranı ile 1 yıl vadeli 100 TL tutarında bir kredi kullanmış. Bu kişi, aldığı krediyi kullanarak 100 TL değerinde bir mal satın almış. Kredi sözleşmesine göre, bu kişi 2024 Şubat ayında ana para ve faiz toplamı olan 130 TL'yi bankaya geri ödemekle yükümlü.

    Bu süre zarfında, satın alınan malın fiyatı, enflasyon nedeniyle artış göstermiş ve 165 TL'ye yükselmiş. Eğer kişi bu malı kredi kullanmadan doğrudan nakit olarak satın almak isteseydi, 2024 Şubat ayında 165 TL ödemesi gerekecekti.

    Ancak kredi kullanarak malı 100 TL'ye satın alan kişi, bir yıl sonra bankaya 130 TL ödeyerek malın sahibi olmuş oluyor. Bu durumda, malın piyasa değeri 165 TL olduğundan, kredi kullanarak malı satın alan kişi aslında malı 165 TL yerine 130 TL'ye almış oluyor. Yani, 165 TL - 130 TL = 35 TL kar elde etmiş oluyor. Siz burada 65 TL olarak hesaplayınca yaklaşımı anlayamadım. Belki ben yanlış yorumluyorumdur. Eğer detaylandırabilirseniz çok sevinirim. Teşekkür ederim. Ersin Üstsoy

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu da bir hesap biçimi tabii. Bütün mesele faizi işin içine katıp katmamakta farklılık çıkması. Yoksa iki yaklaşım da doğru.

      Sil
  84. hocam her şeyi çok güzel anlatıyorsunuz, o yüzden bütün kitaplarınızı aldım

    YanıtlaSil
  85. HOCAM DEĞERLİ GÖRÜŞLERİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİZ.SİZE İKİ SORUM OLACAK:SEÇİMDEN SONRA KREDİ KARTI DÜZENLENMELERİ NELER OLABİLİR?
    BANKALAR TÜKETİCİ KREDİLERİ%3,76 KREDİ VERİYOR.BU ORANLAR MANTIKLI MI KREDİ KULLANMAK İÇİN?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kredi kartı konusunda nasıl bir düzenleme yapılacağını bilmiyorum. Tahmini de kolay değil. Çünkü bilgiler ve veriler şeffaf değil.
      Enflasyon beklentinize bağlı. Eğer 1 yıl sonraki enflasyon oranının % 50 ve üstünde olacağını düşünüyorsanız aylık 3,76 ile kredi kullanmak mantıklı.

      Sil
  86. Merhaba Hocam, seçime kadar hatta hazirana kadar fazileri biraz daha yükseltilecek bu arada tüketim kısılarak enf. düşürülmeye çalışılacak, faizlerin yükselmesinden sonra dövizi salacaklar döviz altın yükselecek haliyle ev ve araba fiyatları da ikiye katlanacak, bu arada fazileri kademeli düşecek, bankadan faizden çıkıp emtia, ev ve araba alacaklar her şey ikiye katlandığı için bişey alamayacaklar TL de kalmaya mecbur kılacaklar benim senaryo bu olurmu bilmem ama görüntü bu yolda

    YanıtlaSil
  87. Hocam açıkçası finansal yönetim konusunda biraz tecrübesizim.
    10 milyon TL mevduatım var ve şu an %45 aylık faizde, önümüzdeki ay 6 milyon TL'lik bir yatırım gerçekleştirmem gerekiyor. Yıllık rotatif bir kredi çekecek olsam 6 milyon TL'yi 9 Milyon TL olarak yıllık bazda geri ödeyeceğim. Yıllık enflasyonun hedefinin %36 olarak değerlendirildiği bir ortamda benim krediyi çekmem mi mantıklı, yoksa klasik sağlamcı bir tüccar olarak bu yüksek faiz ortamında elimdeki nakit sermaye ile yatırımı yapmam mı daha doğru olacaktır ? Hesaplama konusunda çok değişken olduğundan dolayı doğru değerlendirmeyi yapmakta zorlanıyorum açıkçası. Fikir verebilirseniz matematiksel olarak çok memnun olurum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Herkesin düşüncesi, yaklaşımı, bakış açısı ve durumu farklı. O nedenle bu konularda tavsiye vermek doğru değil.

      Sil
  88. teşekkürler hocam sade ve yalın anlatımlarınızdan dolayı

    YanıtlaSil
  89. Goldman Sachs'ın eski Başekonomisti tarafından yapılan paylaşımda, dolar kurunun seçimlerin ardından 21 liraya düşeceği iddia edildi.Bu sefer yorum yapan kişi çömez değil tecrübeli fakat bir kurumu temsil etmiyor.
    https://halktv.com.tr/ekonomi/dolar-sahiplerinin-dizlerinin-bagini-cozecek-uyari-akp-dolar-kurunu-9-lira-806245h
    Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Brooks, Türk lirası için adil değerin 21 lira seviyelerinde olduğunu belirterek, ilerleyen günlerde kurun tamamen serbest bırakılacağını ve bu nedenle parite üzerinde ilk aşamada yukarı yönlü hareketlerin gerçekleşeceğini, sonrasında ise çok sert bir düşüşle dolar kurunun 21 liralara gerileyeceğini açıkladı.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Size önerim; portföyüne göre konuşanları dinlerken söylenenleri iskonto ederek dinlemenizdir.

      Sil
  90. Türkiye döviz stoku olmadığı için ve döviz cinsi borç alamadığı için döviz cinsi borçlarını swap ile ödüyor ve yüksek faiz veriyor yani borcu yüksek faizli borçla çeviriyor ve iktidar bir tarafdan çok uzun vadeli amortismanı olan yatırımlara girmek istiyor kanal istanbul gibi ve savurganlığı destekliyor çok fazla borçlanan bir tarzda yönetim uyguluyor bence bu iş sürdülemeyecek noktaya gidiyor çünkü swaplarda faizli döviz v borç gittikçe şişiyor Türkiyenin gelirlerini arttıracak türde bir yönetimi 2001-2012 arasında FED parasal genişlemesinde uygulamadılar betona destek verdiler o zaman herkes söyledi venezuela-arjantin aynini yapdı battı büyüyorum masalı ile tüketim/beton ekonomisine girme dendi şimdi ben durumumuzu mısır a benzetiyorum mısır kasaba sattı bizde sahillerde hep yabancılara konut satıyoruz .
    Akbük isimli bir koy var tabiat harikası sit alanı ben buraya ilk gittiğimde deniz kenarında bir karavanda çay ocağı vardı çay içdim köylülerle sohbet etdim burası bizim köyündü fakat kıymetini bilmedik çok ucuza arsaları sattık şimdi sadece bu karavanın olduğu arsa kaldı dediler Türkiyenin durumu yakında böyle olabilir.

    YanıtlaSil
  91. Hocam malumunuz Türkiyenin swap kanalı kapalı bu durumun ne gibi bir zararı olabilir aydınlatırmısınız

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yeterli rezerv tutamaz ve döviz bulamazsak TL'nin önce dış sonra da iç değerinde çok yüksek değer kayıpları yaşayabiliriz.

      Sil
    2. Hocam Ege Cansen TL de sürekli değer kaybını ve milli gelir düşmedikçe kriz olmayacağını savunuyor?

      Sil
    3. Türk insanı kriz denince gelir düşmesini değil işsiz kalmayı anlıyor.

      Sil
  92. faiz enflasyonun yarısından az olduğu ve kurun kontollü artışda olduğu bir piyasada sadece riskli varlıklardan para kazanılır riskli varlıklar dışındaki yatırım araçları enflasyonla yatırımın arasındaki fark kadar enflasyon zararı verir.
    enag 130% yıllık enflasyonuna göre 130/12=11 ayda 11% üstü para kazanmak için riskli yatırım araçlarına yatırım yapılabilir (hisse senedi,vadeli işlem,emtia, vb.) veya enflasyon artışını takip eden malları alıp satarak enflasyon zararından korunulur.

    YanıtlaSil
  93. 2023 Şubat'ta kamu bankalarında faiz %13,44 idi. Bedava krediler talep enflasyonunu tetikledi. Sonuç ortada.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Haklısınız, düşük faiz, tasarrufu caydırıp tüketimi ve dolayısıyla enflasyonu artıran en önemli unsur oldu.

      Sil
  94. Hocam sizce ileride bu 3 yıl için yargılanabilir mi?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yargılanması gereken çok şey var. Şu son İliç faciası mesela.

      Sil

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Lozan Antlaşması 2023'de Bitecek, Biz de Madenlerimizi Çıkarabileceğiz!

Konut Fiyatları Niçin Eskisi Kadar Artmıyor?

Kapitalizm