Küresel Gelir Dağılımı Berbat Durumda
Bir ülkede gelir dağılımını ölçmenin en bilinen yolu, Gini Katsayısı adı verilen bir oranı hesaplamaktır. Bu katsayı 0 ile 1 arasında değişir: 0’a yaklaştıkça gelir dağılımı daha eşit, 1’e yaklaştıkça ise daha adaletsiz hale gelir.
Ülkeler arasında gelir
eşitsizliğini nasıl karşılaştırabiliriz? Bunun için iki temel yöntem var. İlki,
ülkelerin Gini katsayılarını doğrudan karşılaştırmak. Bu sayede hangi ülkelerin
eşitliğe daha yakın olduğunu görebiliriz. İkinci yöntem ise ülkeleri gelişmiş
üleler ve gelişmekte olan ülkeler olarak gruplandırarak küresel gelirin nasıl
paylaşıldığını incelemek.
Ülkelerin Gini katsayılarına
baktığımızda oldukça çarpıcı bir tablo ortaya çıkıyor. Küresel ortalama
yaklaşık 0,33 seviyesinde görünüyor ne var ki bu ortalamanın arkasında ciddi
farklılıklar gizli.
(kaynak: (World Bank, Our World in Data:
Income Inequalty, Gini Coefficient, 2025):
Örneğin, gelir dağılımının en
bozuk olduğu ülkeler arasında Kolombiya ve Güney Afrika (0,54) öne çıkıyor.
Buna karşılık Belarus ve Slovakya (0,24) en eşitlikçi dağılıma sahip ülkeler
arasında yer alıyor. Türkiye ise 0,44’lük katsayısıyla gelir eşitsizliğinin
yüksek olduğu ülkeler grubunda bulunuyor. Benzer şekilde ABD de 0,42 ile bu
gruba dahil. Dünyanın en büyük ekonomilerinden biri olan Çin ise 0,36 ile
küresel ortalamanın biraz üzerinde yer alıyor.
Özellikle Kuzey Avrupa ülkeleri
ve bazı eski sosyalist ülkeler, gelir dağılımında eşitliğe en yakın örnekler
olarak dikkat çekiyor.
Ancak tabloyu yalnızca ülkeler bazında incelemek yeterli değil. Küresel ölçekte gelirin nasıl paylaşıldığına baktığımızda eşitsizlik daha da belirgin hale geliyor (Kaynak: IMF, WEO,April 2026):
IMF verilerine göre, dünya
nüfusunun sadece yüzde 13,8’ini oluşturan 43 gelişmiş ekonomi, küresel gelirin
yüzde 39,6’sını alıyor. Buna karşılık dünya nüfusunun yüzde 86,1’ini barındıran
gelişmekte olan ülkeler, gelirin yalnızca yüzde 60,1’ine sahip.
Üstelik burada önemli bir detay
var: Bu hesaplama satın alma gücü paritesine göre yapılıyor. Bu yöntem,
gelişmekte olan ülkelerin payını olduğundan daha yüksek gösterme eğiliminde.
Yani gerçek gelir eşitsizliği aslında tabloda görünenden daha da derin
olabilir.
Sonuç olarak, ister ülkeler
bazında Gini katsayısına bakalım ister küresel gelir paylaşımını inceleyelim,
ortaya çıkan gerçek değişmiyor: Gelir dağılımı yalnızca bazı ülkelerde değil,
dünya genelinde de ciddi biçimde adaletsiz.
Adalet sadece onu ilan edenler icindir..
YanıtlaSil"Biri yer, bini bakar. Kıyamet orada kopar."
YanıtlaSilGini katsayısı bozuldukça suç oranları artar, yeni liberal mapushane sayısı artar, Adevethanelere(Adalet Sarayı ;)) müracaat artar, Dünyada iç ve dış savaşlar artar.
Gini katsayısı sadece bir katsayı değildir.
Etki-Tepki.
Tez-Antitez-SENTEZ.
Doğrumu anlıyorum ?
Çok doğru
Sil🙏💥🤣
SilHOCAM SAYGILARIMLA.YAZILARINIZLA BÜYÜK BİR ZEVKLE OKUYORUM.TEŞEKKÜR EDERİM.KÜRESEL GELİR DAĞILIMI BERBAT DURUMDA İSE,TÜRKİYENİN GELİR DAĞILIMI NASILDIR?? BU KONU HAKKINDA DA YAZI YAZABİLİRMİSİNİZ? ŞİMDİDEN TEKRAR TEŞEKKÜR EDERİM. BAŞARILARINIZ DAİM OLSUN İNŞALLAH
YanıtlaSilÇok teşekkür ederim. Türkiye'de gelir dağılımının son durumuyla ilgili bir yazım var zaten:
Silhttps://www.mahfiegilmez.com/2025/12/gelir-daglmn-arka-yuzu.html
Sevgili üstat merhaba.
YanıtlaSilGelişmiş ekonomiler içerisindeki Gini katsayısı ile gelişmekte olan ülkeler arasındaki Gini katsayısı ne durumda diye merak ettim. Yorumunuz olursa sevinirim.
Çok selam ve sevgiler.
Gelişmiş ülkeler gelişmekte olan ülkelere göre daha iyi durumdalar. Kabaca gelişmiş ülkelerin 0,35 dolayında bir ortalama Gini katsayısına sahip olduğunu söyleyebiliriz. Buna karşılık gelişmekte olan ülkelerde bu katsayı kabaca 0,43 dolayında görünüyor. Ne var ki iki grupta da bu ortalamadan aşağıya doğru ve yukarıya doğru sağmalar söz konusu. Örneğin gelişmişler arasında en iyiler Kuzey ülkeleri ve eski sosyalist blok ülkeleri. En kötülerden birisi ise ABD. Gelişmekte olan ülkelerde en kötüler Afrika ve Güney Amerika ülkelerinin bazıları.
SilSevgili Üstat,
SilTeşekkür ederim.
Çok selam ve sevgiler
Hocam öncelikle elinize sağlık çok güzel bir yazı olmuş. Şunu sormak istiyorum, Türkiye'deki Gini katsayısının 0,44 olması ortalamanın hayli üzerinde peki bu katsayının gelecekte düşmesini mi yoksa daha da yükselmesini mi bekliyorsunuz? Teşekkürler
YanıtlaSilBozulmasını bekliyorum, çünkü düzeltecek yönde adım atmıyoruz.
SilHocam iyi çalışmalar. Enflasyon konusunda herkes 2003/2006 dönemini örnek veriyor ve 2 senede tek haneye düşmesi yorumu yapılıyor ancak günümüz ile en büyük fark talep noktası olarak düşüyorum. Bugün bir tık ile talep ortaya çıkıyor ve özellikle sosyal medya talep eğilimini artırıyor. Örneğin tabi deneysel olarak düşünüyorum 1 ay Instagram kapatılsa ülkemizde enflasyonun düşüş eğilimine yardımcı olacağını düşünüyorum ne dersiniz?
YanıtlaSilHocam Turkey içinde (urban) yazılması gerekmezmi?
YanıtlaSil?
SilArjantin gibi.
SilŞöyle bir deney yapabilsek sonuç ne olurdu? Almanya, Rusya ve Türkiye'den 1000 tane orta gelirli ve orta yaşlarda Aile seçelim. Bu aileleri 3 adet aynı özelliklerdeki farklı adalara gönderelim. Her bir aileye 3 Milyon Dolar sermaye verelim. Kendi siyasi ve hukuk sisteminizi kurun, ticaretinizi ve üretiminizi yapın. (Ada dışına yatırım yapmak, yatırım almak, borç almak, vermek yasak) Aradan 5 yıl geçince durumlarını analiz edelim. GSMH ne olmuş, gelir dağılımı nasıl, yaşam kaliteleri ne seviyede?
YanıtlaSilBenim tahminim sizin verdiğiniz tablodaki bu günkü sıralama ile aynı olurdu.
😀👍
SilHocam Ege Cansen bugünkü yazısında ''Bazı 'iktisatçılar' hukuk olmadan iktisat düzelmez şeklinde cevap veriyorlar'' diyor ve devam ediyor. Bana kalırsa konuyu soyutlayarak ve biraz da karman çorman hale getirerek hedef saptırıyor (sorunu bütünsellik içinde ele almıyor). Vaktiniz olursa bir göz atın derim.
YanıtlaSilTam olarak öyle demiyor daha çok hukuk olmadan da ekonomi için elden geleni yapmak lazım diyor. Ben farklı düşünüyorum hukuk olmadan elden geleni yapmak pek mümkün değildir. Çünkü hukuk hesap sorar. Hesap sorulmayan yerde kaynaklar doğru kullanılamaz. Kaynaklar doğru kullanılamıyorsa ekonomi de doğru yönde gelişemez.
SilYazısında iktisat uzmanlarına seslenmiş: Hukuk gerekli ama "Hukuk olmadan iktisat düzelmez" demeyin. Siz yine de iktisadi çözümlerinizi üretmeye gayret edin demiş.
YanıtlaSilTamam, iktisadi çözümleri üretmeye devam edelim ama yine de "hukuk olmadan olmaz"🙂
Oluyor gibi görünüyor olsa da bir süre sonra yine bozuluyor. Çünkü hukuk olmadan hiçbir şey tam olmuyor.
SilÇin'de hukuk yok, fıstık gibi ülke. Hukuk hikayesi batı hegemonken geçerliydi. Artık kredi için IMF'ın neoliberal, hukuk şeylerine gerek yok. Hindistin'dan alırsın, Çin'den alırsın. Zaten üretim de doğuya kaymıştı.
SilHukuk yok dediğiniz Çin, hukukun üstünlüğü sıralamasında bizden çok daha iyi bir sırada bulunuyor. Öyle atıp tutmayla olmuyor. Biraz araştırın.
SilÇin'de hükümetin aleyhine konuşabiliyor musunuz?
SilDistopik bir filim hayal edelim:
SilYıl 2035
Dahi bir iktisatçımızın yaptığı bir buluşla ekonomimiz 2026 da şahlanmış olsun.
2035 geldiğimizde kişi başı milli gelirimiz 100 bin Dolar olmuş. Herkesin arabası ve evi var
Dış ticaret fazlası veriyoruz. Üretim, ticaret artmış, taşmış...
Her taraf yol, AVM, köprü, havaalanı, hastane, cami, kültür merkezi dolmuş.
Ama hukuk ölmüş: Güçlü olan güçsüzün malına çöküyor, bütün muhalefet hapishanelerde, muhalif basın yok, biraz farklı bir şey yazanlar sabaha karşı ters kelepçe götürülüyor, ayrıcalıklı bir sınıf oluşmuş bütün ihaleleri alan ve emniyet şeridinden gitme hakkı olan ve her türlü hukuki dokunulmazlığa sahip.
Böyle bir durum sürdürülebilir mi?
Bu zenginlik devam eder mi?
Diyebilirsiniz ki kişi başı gelir 100 bin Dolar olursa Adalet de düzelir hukuk da. Ama Zenginliğin kaynağı otoriterlik ve adaletsizlik olduğu için, zenginleşen kitle adalet talep etmez; aksine, “Aman düzenimiz bozulmasın, altımızdaki lüks arabalar gitmesin” diyerek baskının ve adaletsizliğin daha da artmasını onaylar mı?
Zenginlik sürdürülse bile böyle bir yerde yaşamak ister misiniz?
Çin'de hükümetin aleyhinde konuşabiliyor musunuz bilemem ama Çin hukuk düzeninde bizden çok daha iyi bir sırada yer alıyor onu endekslerden biliyorum.
SilO endeksleri yapanlar tarafsız olabilir mi? Bunlar ideolojik mevzular olduğu için son derece yanlıdır.
SilYZ'ya sordum: Çin, World Justice Project (WJP) Hukukun Üstünlüğü Endeksi 2025'te 143 ülke arasında 92. sırada yer alıyor. Türkiye 118. sırada.
SilEndeksli yapanlar sivil toplum kuruluşları. Türkiye başkanlık sistemine geçmeden önce aynı endekslerde çok daha iyi durumdaydı.
Silİş '' bütün renkler hızla kirleniyordu- birinciliği beyaza verdiler '' durumuna uygun yürüyor. Burada '' beyaz '' biz oluyoruz .. Yazınız için sağolunuz..
YanıtlaSilHocam kaleminize sağlık. Size bununla ilgili danışmak istediğim bir husus var. Gini katsayısının yüksekliği ile enflasyon arasında bir bağlantı olabilir mi? Örneğin bir X ülkesinde ultra zengin, kolay ve haksız kazandığı paranın kıymetini bilmediğinden pahalı demeyip herşeyi tüketen 2-3 milyonluk bir kitle varsa ve piyasa yapıcı olarak markete pazara geri kalan milyonlarla birlikte giriyor ve fiyatları yükseltiyorlarsa. Onlar hapur hupur yediği için mallar alıcı buluyor, yükselen fiyatlara da milyonlar melul melul bakakalıyor olabilir mi? Saygılar
YanıtlaSilEnflasyon yükseldikçe fakirle ve özellikle ücretliler daha çok kaybettiği için yüksek enflasyon gelir dağılımını zenginler lehine bozar.
SilYazınız için çok teşekkür ederim.
YanıtlaSil🙏
SilMahfi bey,
YanıtlaSilABD'de "George Washington'ı anma ve gençlik ve spor bayramı" gibi bir şey var mı?
Evet var:
Silhttps://en.wikipedia.org/wiki/Presidents%27_Day
Sayın Hocam
YanıtlaSilİkinci tablodaki GSYH ifadesi yerine Toplam Küresel Üretim yazılsa daha iyi olmaz mı?
NE
Aynı şey.
SilSayın Eğilmez hap gibi bilgiler için teşekkürler,
YanıtlaSilTabloda bir nokta dikkatimi çekti.
Ekonomi payı/nufus ile ortaya çıkan oran gelişmişlerde 2.3 ile 4.4 arasında değişiyor aynı oran gelişmekte olan ülkelerde ise çoğunlukla 1'in altında kalıyor sadece Rusya ve Türkiye için bu oran 2 civarında ve sanki gelişmiş ekonomilere en yaklaşmış ülkeler gibi görünüyor ?Bizim için kur baskılanması nedeni ile gsmh nın yüksek olması bunda etken olabilir çünki reel kur eğer dolar 80 tl ise doğaldır ki bu oran diğer ülkelerle uyumlu olup 1'in altına düşmüş olacaktır.Burada merak ettiğim Rusya ,orada bu ayrışmanın sebebi hakkında bir açıklamanız var mı?
Çok teşekkür eder saglık ve esenlikler dilerim
Sayın Eğilmez, gelir dağılımı konusu bence çok önemli göstergelerden biridir. Güzel yazınız için teşekkürler. Gelir dağılımını her sene ölçmek değişimler fazla olmayacağı için anlamlı olmayacağından, acaba her 5 senede bir veya 10 senede bir ölçülmesi anlamlı olabilir mi? Ülkemizdeki gelir dağılımının iyiye veya kötüye gittiğini izlemek açısından ne dersiniz.
YanıtlaSil