Dolar Kuru Gerçeği Ne Kadar Yansıtıyor?
Big Mac Endeksi, Temmuz 2026 sonunda Türk Lirası’nın dolar karşısındaki satın alma gücüne dayalı kurunun yaklaşık 65 TL olduğunu gösteriyor. Piyasa kuru ile bu hesap arasındaki 17,50 TL'lik fark bize ne anlatıyor?
Bir ülkenin parasının dış
dünyadaki değeri, yabancı paralar karşısındaki değeriyle, yani döviz kuruyla
ölçülür. Uluslararası karşılaştırmalarda ise genellikle ABD doları esas alınır.
Temmuz 2026 sonu itibarıyla 1 dolar 47,50 TL. Ancak bu kur, TL’nin satın alma
gücünü gerçekten yansıtıyor mu?
Döviz kuru yalnızca arz ve talebe
göre oluşmaz. Faiz farkları, risk primi, sermaye hareketleri, merkez bankası
müdahaleleri ve beklentiler gibi birçok faktör kuru etkiler. Bu nedenle piyasa
kuru, bir paranın satın alma gücüne dayalı değerinden farklı olabilir.
Satın alma gücü paritesinin
(SAGP) temel mantığı basit: Farklı ülkelerde aynı veya benzer ürünlerin
fiyatlarını karşılaştırıyoruz. The Economist'in uzun yıllardır yayımladığı Big
Mac Endeksi de bu yöntemi kullanıyor. Big Mac, birçok ülkede büyük ölçüde
standart bir ürün olduğu için ülkeler arasındaki fiyat ve satın alma gücü
farklarını kabaca görmemizi sağlıyor.
30 Temmuz 2026 tarihli verilere
göre Big Mac'in dünya ortalama fiyatı yaklaşık 5 dolar, Türkiye'deki fiyatı ise
325 TL.
Piyasa kuru olan 47,50 TL
üzerinden Türkiye'deki Big Mac'in dolar karşılığı:
325 TL / 47,50 TL = 6,84 dolar
Yani Türkiye'deki Big Mac, piyasa
kuruyla 6,84 dolara denk geliyor. Dünya ortalaması ise 5 dolar. Bu,
Türkiye'deki Big Mac'in dolar bazında yaklaşık %37 daha pahalı olduğu anlamına
geliyor.
Bu karşılaştırmadan hareketle Big
Mac fiyatlarını eşitleyen SAGP kuru ise:
325 TL / 5 dolar = 65 TL/dolar
Dolayısıyla Big Mac Endeksi'ne
göre Türk Lirası'nın satın alma gücünü esas alan dolar kuru, Temmuz 2026
sonunda yaklaşık 65 TL.
Elbette 65 TL, Türk Lirası'nın
“gerçek ve tartışmasız değeri” değil. Bu, yalnızca Big Mac fiyatlarından
hareketle yapılan bir SAGP tahmini. Gerçek döviz kurunu faiz oranları,
enflasyon beklentileri, dış ticaret dengesi, sermaye hareketleri, ülke riski ve
para politikası gibi çok sayıda değişken belirliyor.
Ancak aradaki fark dikkat çekici:
Piyasa kuru 47,50 TL, Big Mac Endeksi'nin işaret ettiği SAGP kuru ise yaklaşık
65 TL. Arada 17,50 TL'lik bir fark var.
Bu fark, kurun yalnızca nominal
değerine bakarak Türkiye'nin uluslararası satın alma gücünü
değerlendiremeyeceğimizi gösteriyor.
Üstelik kurun 47,50 TL yerine 65
TL olması yalnızca dolar cinsinden milli gelir rakamlarını değiştirmezdi.
Türkiye'nin yüksek ithalat bağımlılığı nedeniyle enerji, ara malları ve diğer
ithal girdilerin maliyetleri de yükselir, bu da enflasyon üzerinde ek baskı
yaratabilirdi.
Nitekim 47,50 TL'lik kur
üzerinden Türkiye'nin GSYH'si yaklaşık 1.658 milyar dolar, kişi başına geliri
ise 18.621 dolar. Aynı TL büyüklüklerini 65 TL'lik kur üzerinden dolara
çevirdiğimizde bu rakamlar sırasıyla yaklaşık 1.189 milyar dolar ve 13.745
dolar oluyor.
Asıl soru şu: Bir ülkenin
parasını güçlü göstermek gerçekten o ülkeyi zenginleştirir mi, yoksa yalnızca
dolar cinsinden görünen rakamları mı değiştirir?
Türkiye'nin son dönemdeki kur
politikasını ve bunun milli gelir, kişi başına gelir ve faiz maliyeti
üzerindeki etkilerini anlamak için asıl tartışılması gereken nokta da bu.
Çünkü bir kurun ekonomik
gerçeklikten uzun süre uzak tutulmasının maliyeti, zaman içinde başka
kanallardan ortaya çıkabiliyor.
Siz de Big Mac'e değil ekonomikings endeksine bakın orası gerçek kuru yansıtıyor. Big Mac hamburger yiyebilenin ekonomiye itiraz etmeye hakkı yoktur.
YanıtlaSilNereye bakarsanız bakın kurun olması gereken düzey 1 USD = 65 TL dolayında çıkıyor.
SilSerbest bırakılırsa, bir 100'e çıkıp sanki 70'lerde dengeler gibi geliyor. Serbest bırakılana kadar gerçek değeri kimse bilemeyecek.
SilAdsız11 Ağustos 2026 09:32: Bu düşük IQ arkadaş, anlaşılan o ki, Big Mac ten hamburger yemeyi lüks tüketim olarak görüyor sa, aynı şekilde, binek denen aracı (Amerika 1.4 kişiye bir araba düşen bir istatistiği tam 20 yıl önce okumuştum ben) şu anda ki oran nedir bilmiyorum. Kendi ülke vatandaşlarına peynir ekmekle boğaz tokluğuna yaşamayı layık gören, bu ülkede doğmuş onunda bedelini fazlasıyla ödemiş ve hala ödeyen kendi insanına çok gören insana, beton kafa denmezse başka nedir bulamadım. Hakarete uğradığını düşünüyorsa ADSIZ arkadaş, beni dava edebilir.. Sadece eski bir youtube video paylaşıyorum. Eğer yayınlanırsa, DOLAR BAZINDA NEDEN DÜNYANIN EN PAHALI ÜLKESİ OLDUĞUMUZU GÖSTEREN, ayrıntılı bir tablo da göndericem buraya.. Dünya ticaretinin %80 den fazlası dolar üstünden yapılır.. Dolar kurunun bu seviyelerde olması işte bize bunu da fatura ediyor. Eğer yayınlanırsa, Avurap-ABD-Kanada ve Türkiye en temel bir kaç ürünün o ülkelerdeki dolar bazlı fiyatı ve bizdeki dolar bazlı fiyatıyla yayınlayan bir rapor çıkarmaya çalışıyorum. Eğer yayınlanırsa paylaşıcam.. Şimdilik sadece eski bir youtube videosu : https://www.youtube.com/watch?v=Ojyam-6-oGE kendi yeni güncel listemi de atıcam.. Sayın hocam, dolar kurunun yerlerde gezmesinin, işte böyle bir etkisi de var, dolar bazında dünyanın en pahalı ülkesi olduk bu şekilde, bence bunu da dikkate alın.. Kendi öz vatandaşına bırakın sadece binek aracı bile değil, Big Mac menu hamburgeri bile çok gören anlayışta bir arkadaşa ben ne desem bilemiyorum..
SilChatGPT ilk sonuçlar. Ha bu arada Notebook, Et ve kıyma fiyatları gibi temel gıda ürünleri sokmadım buraya, onlar araç fiyatlarına zaten takıyor.. Kapsamlı düzgün bir rapor çıkarınca yayınlıycam bunu.. Bırakın bir insana temel ihtiyaç binek arabayı bile çok göre, Big Mac hamburgeri bile çok gören arkadaşların yorumlarını yayınlarken, sizde ricam lütfen daha dikkatli davranın hocam. Ben burayı yıllardır 3-5 gözü kör görmez, kulağı sağır duymaz, vicdanı yok karacahil gericilerin yorumlarını okumak için takip etmiyorum. Ben burası bilimsel bir platform olarak tanıdım. Sallamasyon her yorumu da okuyacaksam, burası da kirlenirse, ben artık burayı da takip etmem.. Saygılarımla.. İfade ve Düşünce özgürlüğü değildir bu, ait olmadığın bir yerde çamur yapmak ve suyu bulandırmaktır bana göre.. Başka sözüm yok.. Bu tiplerin bilimsel platformlarda ne işi var, o gitsin tekkesinde vaaz versin ama burada değil.
SilEN BASİT YAPAY ZEKA RAPORU : Ortak, 11 Ağustos 2026 fiyatlarıyla ortaya çıkan tablo bu. Avrupa’yı Almanya, vergi değişkenliği olan ABD’yi New York, Kanada’yı Ontario üzerinden temsil ettim.
SilSon kullanıcı fiyatları — ABD doları
Ürün Almanya / Avrupa ABD Kanada Türkiye
Nike Air Force 1 ’07 $138 $125 $118 $138
MacBook Air 13″ M5, 16 GB/512 GB $1.741 $1.414 $1.459 $1.781
2021 Toyota Corolla 1.8 Hybrid, yaklaşık 50.000 km ≈$24.100 ≈$21.000 ≈$19.500 ≈$34.600
2026 sıfır Toyota Corolla Hybrid ≈$35.300 ≈$27.200 ≈$25.200 ≈$60.900
Kullandığım yerel fiyatlar
Ürün Almanya ABD Kanada Türkiye
Nike Air Force 1 ’07 €119,99 $115 C$145,99 ₺6.599
MacBook Air 13″ M5 €1.509 $1.299 C$1.799 ₺84.999
Corolla Hybrid, 2021 / ~50 bin km ≈€20.890 ≈$19.331 ≈C$24.000 ≈₺1.650.000
Sıfır Corolla Hybrid €30.622 $24.975 C$31.035 ₺2.906.000
ABD fiyatlarına New York’taki %8,875 satış vergisini, Kanada fiyatlarına Ontario’daki %13 HST’yi ekledim. Almanya ve Türkiye fiyatlarında tüketim vergileri zaten etiket fiyatına dâhil.
Dönüşüm kurları:
1 EUR = 1,1540 USD
1 USD = 1,3938 CAD
1 USD = 47,7267 TL
Kurlar 11 Ağustos 2026 tarihli Avrupa Merkez Bankası referans kurlarıdır.
En net sonuç
Türkiye’nin farkı ürün grubuna göre ciddi biçimde değişiyor:
Türkiye’nin ABD’ye göre farkı Sonuç
Spor ayakkabı %10 daha pahalı
MacBook Air %26 daha pahalı
İkinci el Corolla Hybrid %64 daha pahalı
Sıfır Corolla Hybrid %124 daha pahalı
Yani:
Spor ayakkabıda Türkiye artık Avrupa ile hemen hemen aynı.
Notebookta Türkiye ile Almanya birbirine çok yakın; ikisi de Kuzey Amerika’dan yaklaşık %20–26 pahalı.
Asıl kopuş otomobilde yaşanıyor.
Türkiye’de ikinci el Corolla, Kanada’daki sıfır Corolla’dan yaklaşık $9.400 daha pahalı.
Türkiye’de sıfır Corolla fiyatıyla Kanada’da yaklaşık 2,4 adet, ABD’de 2,2 adet Corolla alınabiliyor.
Araç karşılaştırması hakkında önemli ayrıntı
Corolla’nın ülkelere göre kasa ve donanım yapısı tamamen aynı değil:
ABD ve Kanada: Corolla Hybrid LE Sedan
Türkiye: Corolla 1.8 Hybrid Dream Sedan
Almanya: Sedanın birebir eşleniği yaygın olmadığı için en yakın 1.8 Hybrid Corolla versiyonu
Bu yüzden araç satırlarını “matematiksel olarak milimetrik aynı otomobil” değil, aynı model ailesi, aynı hibrit motor sınıfı ve yakın kilometre/donanım karşılaştırması olarak okumak doğru olur.
Kaynaklar: Nike Almanya, Nike ABD, Nike Türkiye, Apple Almanya, Apple ABD, Apple Kanada, Apple Türkiye, Toyota ABD, Toyota Kanada, Toyota Türkiye, Almanya ikinci el, ABD ikinci el, Türkiye ikinci el.
Bakıyorum da bazıları Türkiye'yi Avrupa ülkeleri ile kıyaslama cesaretini gösterebiliyor. Bu özgüven nereden geliyor? Eskiden olsa Türkiye'yi gelişmiş batı ülkeleri ile kıyaslasa ona deli derlerdi!
SilHocam MB faiz indirimi yapınca dolar hızlı yükselecektir bu makas daha da açılacaktır.
YanıtlaSilFaiz indirimi yapınca kur yükselir.
SilHocam ufak ufak salmaya başladılar artık doları yılbaşı 53 civarı olacak.
YanıtlaSilSalmazlarsa sorun giderek büyüyecek.
SilBiraz fazla salarlarsa da carry trade'ler bozulacak.
SilBozulursa bozulsun ülkenin asalakları her şekilde kar ile gidiyorlar. Doları serbest bırakması doğru olandır. Bu kadar baskı bile yıl başından bu güne zoraki artış yaşandı. Bugün 47,75₺ de seyir ediyor. Olması gereken 60-65 iken burada duruyor
Silnas sabiti aşağıdaki sorudan itibaren %8.5 olarak alınacaktır. son soruda servet transferi dikkate alınmayacak, kur rampası grafiğinin müdahalesiz olduğu varsayılacaktır.
YanıtlaSilHOCAM DOLAR YÜKSELİRSE DOĞAL OLARAK ALTINDA YÜKSELİR
YanıtlaSilŞimdilerde o ilişki artık eskisi kadar kesin ve güçlü değil.
SilHOCAM DOLAR BELLİ Bİ SEVİYEDE NE ZAMAN KALACAK SÜREKLİ BÖYLE ARTACAK MI O ARTIKCA HER ŞEY ARTIYOR Bİ SEVİYEDE KALAMAZMI
SilHocam kişi başına düşen milli gelir 18 bin 40 dolara yükselmiş bu orta gelir tuzağından çıkıldığınımı gösteriyor?
YanıtlaSilHayır, dolar kurunun baskılandığını gösteriyor. Yazıda anlattım.
SilNiye Türkiye'ye bakınca gelişmiş bir ülke görmüyor musunuz? Neyimiz eksik gelişmiş ülkelerden?!
SilGelişmiş ülke olsak bu soruyu sormazdınız?
Silhocam tl nin değrli olduğu tartışma götürmez,doğru.Ama big mac endeksindeki hesaplamaya katılmıyorum.Bizde et dünya fiyatının 3 katı,et eğer dünya ile eşit olsa big mac 4 dolara gelir.Etin kur ile bir bağlantısı yok, o işin yapısal kısmında gizli.
YanıtlaSilOrada bir hesap var mı yoksa hesapsızlıkmı var.
SilCeteris paribus, Latince kökenli bir kavram olup "diğer tüm şartlar (veya değişkenler) sabitken" anlamına gelir. Karmaşık olaylarda tek bir unsurun etkisini net bir şekilde görebilmek amacıyla dış etkenlerin değişmediği varsayımını yapmayı sağlar
SilHocam hesaplariniza gore turkiye fiyati (Big Mac ) Dunya ortalamasindan hangi tarihte ayrismaya basladi . ? Bir tablosu var mi?
YanıtlaSilNe yazık ki bunun dökümü yol elimde ama önemli ayrışmanın 2021 sonundan itibaren yani bizim faizleri düşürmeye başlayıp da enflasyonu azdırdığımız tarihlerden itibaren ortaya çıktığını söyleyebilirim.
SilHocam kolonlar tam sigmadi ama genel olarak AI fiyatlari, TL/USD kuru ve Big Mac fiyat karsilastirmasini yillara gore bu sekilde veriyor. Umarim anlasilir sekilde goruluyordur. Saygilar.
Sil"Historical Big Mac Prices: Turkey vs. Baseline (2006–2026)"
Year "Turkey Price (TL)" "Approx. Market Exchange Rate (TL/USD)" "Turkey Price in USD" "World / US Baseline Price (USD)" "Implied Valuation relative to USD"
2006 ~4.40 TL ~1.43 TL $3.08 $3.15 Slight Undervaluation (~-2%)
2008 ~5.20 TL ~1.28 TL $4.06 $3.57 Overvalued (~+14%)
2010 ~5.95 TL ~1.50 TL $3.97 $3.73 Overvalued (~+6%)
2013 ~8.45 TL ~1.90 TL $4.45 $4.56 Fairly Valued / Slight Undervaluation
2016 ~10.75 TL ~3.02 TL $3.56 $4.93 Undervalued (~-28%)
2018 ~10.75 TL ~4.65 TL $2.31 $5.28 Undervalued (~-56%)
2021 (Jan) ~14.99 TL ~7.40 TL $2.03 $5.66 Undervalued (~-64%)
2022 (Jul) ~40.00 TL ~17.50 TL $2.28 $5.15 Undervalued (~-56%)
2023 (Jul) ~110.00 TL ~26.90 TL $4.09 $5.58 Undervalued (~-27%)
2024 (Jul) ~220.00 TL ~33.00 TL $6.67 $5.69 Overvalued (~+17%)
2026 (Jul) ~325.00 TL ~47.50 TL $6.84 $5.00 Overvalued (~+37%)
kamuoyunda mevcut duruma pek itiraz görünmüyor hatta bir mutabakat hakim gibi, yüksek faiz geliri elde eden yurttaş hayatının en güzel günlerini yaşıyor, sefalet çekenlerle artı -eksi birbirini götürüyor, neden dövizi salıp zaten yüksek olan enflasyonu azdırsınlar.
YanıtlaSilGeçtiğimiz günlerde Japonya'ya gidip gelen tanıdıklarım anlattı. Japonya'da elektronik dışında her şey (tekstil ürünleri dahil) Türkiye'deki fiyatların yarısı düzeyindeymiş. Kur 65 - 70 lira olsa böyle olmayacak. Yurt dışına giden Türk turist sayısında patlama var, nedeni bu. 47,5 liraya 1 dolar almak yerine 65 liraya 1 dolar alınsa yurt dışına bu kadar insan gitmez. Sanal bir zenginlik yaşıyoruz. Bakalım bu ne kadar sürecek?
SilHocam Hollanda’da yaşıyorum.
SilBu sene Türkiye’ye gelmedik İsviçre İtalya yapıp geldik.
Türkiye’ye gidip gelsem harcayacağım kadar maliyeti oldu bu gezinin.
Özellikle İsviçre’de Türkiye’den gelmiş çok Türk turist gördüm.
Normalde İsviçre çok pahalı bir ülke olarak bilindiği için bu kadar Türk turist görmek beni şaşırtmıştı.
Demek ki sebebi buymuş.
Her sene Türkiye’ye ailecek tatile giden arkadaşlarım artık gitmiyorlar.
Çünkü “türkiye otelleri artık çok pahalı oldu” diyorlar.
Sebep malum, döviz kuru…
Hocam, bazı ekonomistler faizin yüksek tutulma süresi uzadı fırsatlar kaçtı diyorlar haklılar mı sizce?
YanıtlaSilHaklılar.
SilHocam dış borç ödemeleri dolar kuru üzerinden yapıldığı için, kuru düşük tutuyorlar olabilir mi?
YanıtlaSilEvet ama kuru baskıladıkça ödenen faiz yükseliyor.
SilKur korumalıda bir nevi kuru baskılama operasyonu degilmiydi?maliyeti malüm görüldü.bu baskılamanın doguracagı maliyet
YanıtlaSilDe malesef agır bir fatura doguruyor daha fazlasıda bizi bekliyor
Evet haklısınız.
SilHocam eski kur çıpaları en çok ne kadar dayandı?
YanıtlaSil3 - 5 yıl dayananlar var. Ama süre uzadıkça düzeltme çok daha sert oluyor.
SilHocam çıpa 18 ay daha dayanırmı?
SilHocam çıpa koparsa savrulurmuyuz yoksa piyasa zaten fiyatlarmı?
Sil18 ay daha iyi gideceksek bu tantana niye?
SilDolar petrole bağlı artık.
SilYeni bir kur korumalı mevduat uygulaması yine gündeme gelir mi?
YanıtlaSilGelmez zira faizi yüksek tutarak zaten kur koruması sağlıyorlar.
SilHocam, şirketlerin zam yapması ya da savaş/enerji krizleri gibi maliyet şokları fiyatları artırıyor, evet. Ama devlet karşılıksız para basarak ya da kredileri genişleterek bu artışları finanse etmese, bu maliyet artışları tek başına kalıcı bir enflasyon dalgasına dönüşebilir mi? Yani işin amiral gemisi ve asıl sorumlusu her senaryoda yine devlet midir? Bu konuyla ilgili daha önce yazdığınız bir yazı var mı, yoksa detaylandırdığınız bir yazı yazabilir misiniz?
YanıtlaSilDevletin sorumlu olduğundan hiç kuşkunuz olmasın. Sadece para basarak değil yanlış ve eksik politikalar uygulayarak da sorumlu devlettir. Ya da daha doğrusu devleti yönetenler.
SilBig mac endeksinin de cok sağlıklı bi oranti olduğunu düşünmüyorum maalesef hocam...Sanirim hükumet doları bıraksa nerde son bulabileceğini sadece tanrı bilebilir...
YanıtlaSilMuhtemelen daha da yüksek olacaktır.
SilBir ülkenin parasını güçlü göstermek gerçekten o ülkeyi zenginleştirmez.
YanıtlaSilBir ülkenin parasını güçlendirmek gerçekten o ülkeyi zenginleştirir.
Teşekkürler
Tam özeti bu. 👍
SilHükümet de bunu başardı zaten. O yüzden serbest piyasada dolar artmıyor.
SilPiyasa serbest olsa artacak ama serbest değil.
SilDövizin fiyatı belli. Döviz almak isteyenin elini tutan yok!
SilDevlet kuru baskılıyor bu gerçek, Devletin kuru baskılaması sadece sabit gelirlilerin kazançlarına uygulanan bir argüman, serbest piyasa bu dolar baskılamasını hiç de hesaba katmıyor. Kendi satış döngüsü içerisinde bazı tüccarın hesabında dolar serbest bırakılsa 65 TL. oluyorsa, bazı tücar bunu 70 TL. bir diğeri de 100 TL olarak uyguluyor. Ülkemizdeki hayat pahalılığının Avrupa ülkelerini bile geçmesinin nedeni de bu uygulama. Devletimizin bu konuda herhangi bir tedbiri de yok. Olmaz da, Sayın hocam siz ekonomistler bu konuları biraz da vatandaşın anlayacağı dilden yazsanız,,,,,,Saygılarımla,,
YanıtlaSilBen elden geldiğince vatandaşın anlayacağı dilde yazdığımı sanıyorum.
SilEkonomiyi anlatmaktan öte, ekonomik düşünmeyi öğreten yazınız için baştan teşekkür etmek gerekiyor. Detaylı yazının asıl değeri, kurun kendisinden kurun ardındaki ekonomik gerçekliğe bakmaya yöneltmesidir.
YanıtlaSilYıllar evvel bir ekonomi dergisinde;
Ekonomi rakamlardan oluşur ama, o rakamların hiçbiri aynı gerçeği anlatmaz, “döviz kuru/ enflasyon/milli gelir/satınalma gücü… herbiri bambaşka pencereyi gösterir “ ifadesini okumuştum.
Devamında ise;….Ekonomiyi anlayabilmek ,tüm sayılan pencerelerden aynı manzaraya bakmak gerekir. yazıyordu.
Bilgilendirmeye tekraren teşekkürler.
Teşekkür ederim ama gelen yorumlardan anlamayan daha doğrusu taraf tuttuğu için anlamak istemeyen o kadar çok insan var ki bunların hepsini yayınlasam cehaletin daha doğrusu tarafgirliğin yaygınlığına şaşarsınız.
SilHocam en basit gözlemleme ile de usd'nin gerçek şuan ki değerini şöyle de görebilir miyiz?
YanıtlaSilDünya genelinde petrol varil fiyatı dolar üzerinden fiyatlandırılmakta ve ülkemizde de şuan için benzin lt fiyatının satış fiyatına baktığımızda usd'nin tl karşılığı şuan için gerçek değeri de bu aslında diyebilirmiyiz?
İlginç bir bakış açısı. Tesadüfen o da aynı düzeyde görünüyor.
Sililginç tesadüf
SilTürk lirasının değerinin baskılanarak kontrol edilmesinde yönetimin motivasyonu yalnızca carry trade kaynaklı kısa vadeli döviz girişleri midir, yoksa bu politika tercihinin arkasında daha geniş kapsamlı ekonomik ve siyasi nedenler de bulunmakta mıdır?
YanıtlaSilBirçok nedeni var. Ama sanırım en önemlisi böyle olması durumu olduğundan iyi gösteriyor.
SilSeçimlere kadar bu rakamsal illizyon devam edecek. Bir daha nas dönemi olmaz zira bu faiz oranına herkes alıştı. Hatta kendi tabanlarının büyük çoğunluğunun faizden haberi bile yok. Haberi olan da parası olan zaten faizden en çok nemalanan kesim.
YanıtlaSilKuru baskılamanın onlar için en güzel tarafı özellikle bitirilen tarım ve hayvancılığı yani gıda erşimini mümkün olduğunca ucuz tutmaya çalışmak. Kur patlarsa zaten zor olan gıda erişimi imkansıza sıçrayacak ve esas yardımlarla ayakta duran kendi tabanlarında isyan patlayacak. Bu da seçime kadar ki olursa kur/faiz bu şekilde iki aşağı üç yukarı devam eder. Asıl tehlike ekonomimin gölgesi altındaki ülkenin bütünlük sorunu.
Çok tehlikeli günlere girdik.
NATO, Mekke Anlaşması, Çerçeve yasa.
Artık dönüş kalmadı.
Ekonomi konuşmanın anlamı da..!
Saygı ve sevgilerimle.
Cem
Haklısınız ama sonunda hepsi gelip ekonomiye bir çarpar biliyorsunuz.
SilMahfi Bey, Türkiye’de Big Mac üç harfli indirim marketlerin (indirim marketlerin olduğu da meçhul) sattığı bir ürün haline geldi. Normal bir restoranda big mac içeriğine sahip hamburger 750 liranın altından satılmıyor. Şahsi fikrim gerçek dolar kuru 65 de değil, en az 90 lira. Çünkü gıdamız artık o kadar pahalı ki yurtdışından getirip burada satarsak (birkaç kamuda görev alan kişilerin ortağı olduğu firmalar hariç) daha uyguna satarız.
YanıtlaSilHocam, yine çok yalın ve anlaşılabilir bir şekilde genel durumu ve olması gerekenleri listelemişsiniz. Bu durum sürdürüldükçe gelecekten çalıyoruz sanırım. 100% ihracat yapan bir firma olarak Türkiyede kaldığımız her gün gelirimiz daha elimize geçmeden %25 kati vergi veriyor gibiyiz ve ülkemizi ne kadar sevsek de süreç sürdürülebilir olmaktan git gide uzaklaşıyor. Umarım en kısa sürede mantıklı bir çerçeveye döner ekonomik tablo. Yazını için çok teşekkürler
YanıtlaSilSağ olun.
SilYazınız için teşekkür ederim.
YanıtlaSilSağ olun.
SilHocam
YanıtlaSilİsrail,ingiltere ve euro bölgesinde big mac 7 doların üzerinde onlarda mı kuru baskılıyor ? Onların gelişmiş ülke olması dışında etmenler var mı?
Kuru baskılamakla gelişmişliğin pek bir ilgisi yok. Bazen koşullar kuru baskılar mesela Japonya da böyledir. O zaman oturup uygulanan ekonomi politikasının doğru olup olmadığını düşünmek gerekir. Bizdeki mesele 2021 sonunda başlayan ve tarihe geçen faiz indirimi hatasının sonucudur.
SilYıllık carry trade miktarı ortalama 50 milyar dolar oldugunu varsayarsak dövizin yıllık değer kaybı kabaca %20 tl faizi %40 dersek yıllık carry trade ile 50 milyar dolara yaklaşık 10 milyar dolar faiz
YanıtlaSilödüyoruz ihracat-ithalatta eksi 70 milyar dolar turizmle +50 milyar dolar olarak hesap edersek cari açığımız 20-25 milyar dolar ve buna ilave carry trade için de 10 milyar dolar eksi yazıyor toplam - 35 milyar dolar borçlanma gereği ortaya çıkıyor yani 25 açığımızın %40 ı kadarda döviz faizi ödüyoruz bu durum altın satışı yada altının onsundaki deger artışından gelen ek kazançla sürdürülebilir denebilir ancak şubat sonundan beri ülkemiz için enerji maliyeti kabaca %50 ye yakın artmıştır bu dış ticarette döviz açığını arttırmakta hem de içerde devletin vergi gelirlerinde oransal azalmaya hem de enflasyonda yükselmeye yol açmaktadır.Uygun şartlarda yıllık 25+10 milyar dolar tolere edilebilirken enerji fiyat artışı ile ve dış ticaretteki daralma nedeni ile cari açık belki 25 yerine 35 ?45?milyar dolara çıkacak hem enflasyonun katılaşması faizlerin düşürülememesi kredilerin zorlaşması ihracatın yerinde saymasına ve cari açıgın daha da artmasını getirecektir.Sonuç olarak kamunun hem içerde yüksek faizli tl ile borçlanması hem de dövize yüksek faiz ödemesi bütçenin kontrol edilemez noktaya gitmesini getirecektir siyasi olarak seçim dönemine girildiğinde oluşacak mali genişleme ile bu iş patlama noktasına varacaktır.Eger mevcut sistem yürütülebilir bir yapı olsaydı geçmiş iktidarlar hiç devalüasyona gitmezler ve seçim kaybetmezlerdi ?
Saglık esenlikler dilerim
Okadar faiz ödedik, enflasyon gene düşmüyor gene düşmüyor. Artık tekstil için araplar çine gidiyor. Biz bu kadar faizi niye ödedik?
YanıtlaSilÇünkü 2021'den 2023 Haziranına kadar faizi bilimle değil nasla yönetmeye kalkıştık. Ekonomide her hatanın bedeli vardır ve önünde sonunda ödenir.
SilBu hesaplama big Mac’in shrinkflasyona uğramadığı var sayılarak yapılmış hali. Shrinkflasyon dikkate alınsa durum bambaşka olacak muhtemelen.
YanıtlaSilBig Mac bütün dünyada aynı standartta üretiliyor. Yani eğer shrinkflasyona uğramışsa her yerde uğramıştır o zaman da sonuç değişmez.
SilMahfi bey, maalesef aynı standartta üretilmiyor. Türkiye'de bir Big Mac içinde 62 gram et var. Big Mac Endeksi'ne dahil ülkelerin hemen hepsinde bu miktar 90 gram ve üstü. Yapılan hesaplamalara göre az et kullanımı (Türkiye'de et fiyatlarının astronomik boyutu da dikkate alındığında) Türk hamburgerinin fiyatını yaklaşık 30 sent düşürüyor.
SilTürkiye bu faizi ABD ile birlikte ödüyor bence bu da benim düşüncem big mac bahane ortadoğu şahane
YanıtlaSilABD başka hatalarının bedelini ödüyor. Türkiye ise yanlış ekonomi politikasının bedelini inanılmaz yüksek faizlerle ödeyerek ekonomisini dengede tutmaya çalışıyor. Ekonomide her yanlış uygulamanın bir faturası vardır ve bu er geç çıkar.
SilFaturayı zaten ödüyor ama enflasyon düşünce fatura da kademeli olarak düşecek!
SilBig mag endeksine değilde çok da basit bir şekilde 1 doların olması gereken fiyatının 1 litre Cola fiyatına göre bakarım. Cola pahalı ve 1 dolarse artacaktır TL olarak
YanıtlaSilAslınca Cola da standart bir ürün o da endeks olarak alınıp karşılaştırmalarda kullanılabilir. An itibarıyla 70 TL ve Big Mac endeksindeki sonuca yakın.
Sil24lü paket cola teneke 10 dolar kaliforniya.
SilUzun yıllar boyunca anlamam ve yorumlamam kolay olsun diye insan sağlığı üzerinden modellemeye çalıştım. Mesela dolar kuru = ateş, faiz = antibiyotik olacak şekilde. Bu değişkenlere göre bir çok tedavi üretmek mümkün. Ama en büyük çıkarımım şu oldu. En iyisi hiç hasta olmamak.. Her tedavinin birtakım yan etkileri oluyor, bundan kaçış yok. Sanırım en doğru strateji; hasta olmamak, ama bir kez hastalanınca da hızla iyileşmeye çalışmak... Ve bir daha hasta olmamak için koruyucu sağlık önlemlerini öğrenip uygulamak. "Ne olacak canım, antibiyotik alırım geçer" dememek... Bunlar da yapısal reformlara denk geliyor galiba.
YanıtlaSilEvet gerçekten de öyle.
SilHocam sabaha kadar analiz yapsak da gerçeklerden uzak bir matematik algısı oluşturup piyasaları allak pullak etmelerinin faturasını çalışan ve vergi veren insanların üzerinden karşılamaya çalıştıkları için her geçen gün aşağı yönlü giden piyasaları görmek şaşırtcı gelmiyor.Sonuçta konkordata ilan eden firmalar,çalışan sayısında küçülmeye gitme sonrasında iflas gibi konular gündeme geliyor.TR piyasasından çekilen firmaları saymıyorum bile .dolar 47,5 olmasına rağmen artan işçilk maliyetleri çalışanların ucuza çalışması dedğin senoryada yani 65 tl olması doların herkesde soğuk duş etkisi olurdu ama şunu anlıyorum zaten 47,5 tl dolar ama sanki 65 tl gibi yaşıyoruz .bunu saklamaya gerek yok.
YanıtlaSilİşin özeti bu. Güzel olmuş.
SilSelamlar, devalüasyon beklentisi konusunda ne diyorsunuz ? Bir çok firma bu beklenti de şuan 65'den de yukarı gider düşüncesi var.
YanıtlaSilKuru baskılama süresi uzadıkça daha yukarıda denge oluşur. Bu tıpkı bir yayı iyice bastırıp bırakılmaya benzer. Bırakıldığında oldukça yukarı gider sonra biraz iner ama eski durumunun oldukça üzerinde bir yerde durur.
SilHükümetin optimizasyon yapması gerekiyor bence Fayda zarar durumuna bakılıp. Kur artmalı, faiz biraz düşmeli ki sanayici, turizmci, ihracatçı nefes alsın. Denge kurulmalı. Sadece kuru hunharca baskılamak faizleri sürekli yüksek tutmak bazı kesimleri memnun ediyor. Akıl dışı Nas politikasının bedeli işte. Döviz kurunu bence ağırdan ağırdan salacaklar günden güne. Yapmak zorundalar
YanıtlaSilHükümetin yapması gereken tek şey enflasyonu düşürmek. Bunun yolu da kamu israfını azaltmak ve yapısal reformları yapmaktan geçiyor. Bunlara girişmeden faizi düşürmek, kuru serbest bırakmak işe yaramaz.
SilHocam, ben de 2003 yılından bugüne aylık bazda dolar ve enflasyon indekslerini dikkate alarak yaptığım çalışmada (Ağustos ayı enflasyonunun %1,70 olacağı varsayımıyla) doları 70,93 olarak hesapladım. Bu sonuç, mevcut kurun %49 üzerinde bulunduğunu göstermektedir.
YanıtlaSilAslında bir izleyicim "ben colanın litre fiyatına bakarım" diye yazmıştı. O da 70 liraya denk geliyor e sizin hesabınızı doğruluyor.
SilHocam konudan ayrı bir soru sormak istiyorum. Halihazırda yazmış olduğunuz yeni bir kitabınız var mı ? Var ise konusu nedir ? Saygılarımla,
YanıtlaSilBir roman üzerinde çalışıyorum.
SilDolar 65'e çıksa hamburger fiyatı da maliyet artışından aynı orana yakın bir seviyede artmayacak mı? Yine Türkiye'de Big Mac endeksine göre kur 65'e çıkınca, hamburger fiyatı yine dünya ortalamasından yüksek olunca kurun yine %30 artması gerektiğini mi söyleyeceğiz? Bu bir kısır döngü. Bu şekilde yorumlamak bana mantıklı gelmiyor. Burada asıl bakılması gereken şey reel efektif kur. MB'de 1994 ocak ayından beri 2025=100 endeksine göre veriler var, son 391 ayda, 32 yılda endeks ortalaması 128. Temmuz 2026 itibariyle ise 106. Yani reel efektif kur endeksi 32 yılın ortalamasından %17,2 daha düşük. Yani dolar enflasyonu da dikkate alındığında Türkiye'de son 32 yılda döviz bazında fiyatlar dünyaya göre pek artmamış. Yani reel efektif kur endeksine göre mevcutta TL yeterince değerli değil. TL 32 yıl ortalamasına göre değerli değil ise neden kurun düşük olduğunu düşünüyoruz? Neden 32 yıl ortalamasını değil de endeksin en düşün olduğu 2021 sonunu (endeks 70) zimmi olarak referans kabul ediyoruz? Big Mac endeksi reel efektif kur verisine göre çok daha sığ ve yüzeysel bir değerlendirme. Diyebilirsiniz, TÜFE doğru hesaplanmadığından reel efektif kur endeksi de olması gerektiğinden daha düşük çıkıyor. Bunu iddia edebilmek te o kadar kolay değil. O zaman bunun da somut gerekçelerde ortaya konması lazım.
YanıtlaSilEnflasyon arttığı sürece Big Mac fiyatı zaten artıyor. Buradaki sorun dolar kurunun gerçeği yansıtmaması.
SilSingapur'da big mac endeksine göre hamburger $5.77, burdan Singapur türkiyede daha ucuz sonucu mu çıkar? Big mac endeksine göre kur değerlemesi yapılması doğru değil. Türkiye'de Anadolu şehirlerinde ekmek 10 lira örneğin, Singapur'da bunun 3-4 katıdır basitçe. Zaten çeşitli sitelerdeki cost of living endekslerine bakılınca Singapur'un çok daha pahalı olduğu anlaşılır. Türkiye'de hizmet sektöründe çok fiyat artışı yapılmasının ülke ekonomisine genellemesi doğru değil. Reel efektif kur endeksine bakıp ta bunun tam tersi yönde döviz kurunun düşük olduğunu iddia edebilmek için daha somut verilerin ortaya konması lazım.
SilSorun şu enflasyon neden dolardan daha hizlitartıyor. Bu eşyanın tabiatına aykırı! Tek sebep greedflasyon!
SilGreedflasyon da sonuç aslında. Temel neden yanlış politikalar ve geleceğe ilişkin olumsuz beklentiler.
SilHocam peki, doların yükselmesiyle birlikte altının yükselmeme durumunun nedeni nedir? Öğrenmek için soruyorum.
YanıtlaSilFaizin artacağı beklentisi.
SilHocam sistem fena sıkıştı
YanıtlaSilSistem filan yok bu garabet.
SilBig Mac veya herhangi bir endekse baksak sonuç aynı. Kendime neden diye çok sordum, neden yapılıyor? 4 yıl önce seçim dönemlerine girmeden, inanılmaz ücret zamları ile insanlara bir sanal refah yüklemesi yapıldı. Herkes zenginleştiğini zannetti. Kur baskılandı sanayi ve üretim çıkmaza girdi. Firmalar vergi veremedi ama sorun değil, ithal mallar ucuzladı. İthalat vergileri ile gelir sağlandı. Bütçe denklendi, işler tıkırında. Sonra sıkıntılar başladı, özellikle imalat sanayi önce yatırımı kesti sonra kapasite küçültmeye gitti. Sorun sadece maliyetler değildi, insanlar aynı refahını devam ettirmek için haklı olarak işletmelerden daha yüksek ücretler talep etti. Maliyetleri daha da artan işletmeler daha çok küçüldü. Bugün geldiğimiz noktada sanki kusursuz fırtına hazır gibi. İmalat sanayi endeksi 28 aydır 50 değerinin altında, ihracat ithalat dengesi her geçen ay daha da büyüyor.işsizlik ciddi boyutlara geldi. Tarımdan sanayiye üretici yorgun ve elindekileri paraya dönüp üretmeyi bırakıp faiz ve rant peşine gidiyor. Üretim daha da düşüyor, işsizlik daha da artıyor. Ekonominin can damarı KOBİ ler her geçen gün daha da azalıyor. Tüm bunların ne uğruna olduğu da belli. Halen kendi kendime cevap bulamadığım tek soru kaldı: tüm bunlara değer mi?
YanıtlaSilTeşekkürler Hocam. Yıllardır ilgiyle ve bilgilenerek takip ediyoruz. Selamlar ve Esenlikler..
YanıtlaSilMahfi hocam yazınızı Yapay zekaya verip "bir dedenin genç torununa anlatışı gibi özetle" dedim. Güzel sonuç verdi. Paylaşmak istedim.
YanıtlaSilBak evladım, gel şöyle yanıma otur da sana şu gazetelerde gördüğün karmaşık ekonomi laflarını bizim köyün pazarı gibi tane tane anlatayım.
🍔 Köfte Ekmeğin (Big Mac) Öğrettiği Ders
Bak güzel torunum, The Economist diye bir gazete var. Bunlar Akçaabat köftesi gibi dünyada her yerde aynı standartta satılan Big Mac adında bir hamburgeri teraziye koymuşlar.
Dünyada Durum: Elin adamı bu hamburgeri ortalama 5 dolara yiyor. Bizde Durum: Bizim dükkanda aynı hamburger 325 lira. Hesap Ortada: Hamburgerler aynıysa, 325 lirayı 5 dolara böldüğünde 1 doların aslında 65 lira etmesi lazım. Buna "satın alma gücü" diyorlar.
Ama bankaya, televizyondaki ekrana bakıyorsun; orada 1 dolar 47,50 lira yazıyor. İşte bütün mesele bu iki sayı arasındaki 17,50 liralık farkta saklı!
🎩 Aynadaki Makyaj: Zengin miyiz, Bize mi Öyle Geliyor?
Doları tabelada 47,50 lira gösterdiğin zaman, cebindeki lirayı dolara çevirince ortaya parlak bir tablo çıkıyor:
Tabeladaki Kurla (47,50 TL): Kişi başı gelirimiz kağıt üzerinde 18.621 dolar görünüyor. Masal gibi, değil mi? Gerçek Satın Alma Gücüyle (65 TL): Hakiki gelirimiz aslında 13.745 dolar civarında kalıyor.
Yani evladım, üzerine pahalı bir ceket giyince bir anda zengin olmuyorsan, doları tabelada düşük tutunca da ülke bir gecede zenginleşmiyor. Sadece vitrindeki rakamlar öyleymiş gibi duruyor.
⚠️ Dedenin Ağzından Çıkarılacak Hisse
"Bak evlat, faturayı makyajla saklayabilirsin ama günü geldiğinde o hesabı birileri mutlaka öder. Doları baskılayıp olduğundan ucuz gösterirsen, tarladaki gübreden fabrikadaki enerjiye kadar her şeyin maliyeti yarın bir gün karşına daha büyük bir zam dalgası ve enflasyon olarak çıkar."
Özetle deden diyor ki; bir ülkenin parasını kağıt üzerinde güçlü göstermek vatandaşı zengin etmez, sadece rakamlarla göz boyar. İktisadın kurallarından uzun süre kaçamazsın; gerçekler er ya da geç kapıyı çalar!
Türkiye'de fiyatı en ucuz kalan Dolar oldu. Fiyatların sürekli yükseldiği bir ekonomide (doların böyle ucuz kaldığı zamanlarda üretim maalesef artmadı) dolar en parlak en cazip "şey" haline geliyor.
YanıtlaSilHocam Asgari Ücret aylık ortalamayla 600 dolar desek yıllık kazanç 7200 dolar yapar kisi basi 18 600 dolardan 7200 ü çıkarınca 11 400 gibi bir rakam çıkıyor ortaya bu fark kimlerin cebine gidiyor. 65 olursa dolar tl 430 dolar gibi komik bir rakam oluyor asgari ücret cok vahim degil mi?
YanıtlaSilMahfi Bey, ilave olarak ve belki de en az bu kadar onemli olan ulke nufusu kac olarak hesap yapiliyor. sizin verdiginiz rakamlara gore ulke nufusu yaklasik 89M olarak hesap yapilmis. ancak Turkiye'de siginmacilar ve yabancilar da yasiyor sayilari tam olarak bilinmemekle beraber bunlar dahil edildiginde ulke nufusu 100M u gecebilir. nusufu 100M olarak yeniden hesap yaparsak kisi basina gelir yaklasik $12k lara dusuyor.
YanıtlaSilAnalize bir de asgari ücretle kaç Big Mac alınabildiğini ve bu sayının yıllar içinde nasıl değiştiğini eklerseniz, dolar bazında artan milli gelirin vatandaşın gelirine ve satın alma gücüne aynı ölçüde yansımadığı daha net ortaya çıkacaktır. Sorun artık yalnızca bir kur sorunu değil; güven, hukuk, kurumlar, verimlilik ve gelir dağılımı sorunu. Kur bugün serbest bırakılıp 65-70 TL seviyesine çıksa, yüksek ithalat bağımlılığı nedeniyle neredeyse bütün ürünlerin fiyatı artar ve zaten sınırlı olan hanehalkı geliri daha da erir. Mevcut kuru bu seviyelerde tutmak insanları zenginleştirmiyor; yalnızca fiyat artışlarını ve fakirleşmenin hızını bir ölçüde baskılıyor. Bu nedenle bir anda değil, yavaş yavaş fakirleşiyoruz. Ülkeye ve ekonomi politikasının öngörülebilirliğine duyulan güven ortadan kalktığı için uzun vadeli ve üretken yeni yatırımlar gelmiyor. Yatırım gelmeyince verimlilik, istihdam ve reel ücretler kalıcı biçimde artmıyor; kuru tutabilmek için yüksek faiz ödeniyor ve sistem giderek daha maliyetli hale geliyor. Ortaya da bu sekilde ilginc bir tablo cikiyor, herkesin daha fakir hissetigi ancak dolar bazinda milli gelirin arttigi.
YanıtlaSilSayın Hocam, Big Mac endeksi üzerinden yaptığınız analiz, reel efektif döviz kurundaki aşırı değerlenmenin sahadaki yansımasını çok net ortaya koyuyor. Ancak izninizle konuyu biraz daha yapısal bir zemine taşımak istiyorum.
YanıtlaSilBugün sahaya baktığımızda; otomotiv, gıda ve özellikle cep telefonu gibi kalemleri dışarıda bıraktığımızda, Avrupa menşeli sanayi ve tüketim ürünlerinin (yapı malzemeleri, hırdavat, dekorasyon vb.) iç pazarda neredeyse yerli üretimden daha ucuz ve cazip hale geldiğini görüyoruz. Adeta baskılanmış kur üzerinden ithalat sübvanse ediliyor. Benzer bir anomali turizmde de var; vatandaş yurt içindeki yüksek maliyetler yüzünden harcanabilir gelirini (dövizini) artık yurtiçinde değil, yurtdışındaki seyahatlerde harcamaya yöneldi ve görünmez bir döviz çıkışı ivme kazandı.
Merkez Bankası'nın enflasyon raporlarında nötr kalamayıp yukarı yönlü revizyonlar yapmak zorunda kaldığı bu tabloda, sormak istediğim temel soru şu: Acaba ekonomi yönetiminin ısrarla sürdürdüğü bu kur politikasının arka planında, sadece enflasyonu dizginleme maskesi altında Türkiye'yi Avrupa ve küresel üreticiler için bilinçli olarak bir 'ithalat ve tüketim pazarı' haline getirme stratejisi mi yatıyor? Yoksa bu durum; sıcak para (carry trade) akışını ürkütmemek adına kontrolsüzce sürüklendiğimiz ve yerli üretimi boğan modern bir 'Hollanda Hastalığı' sarmalı mıdır? Bu yapısal hasar ileride nasıl onarılacak? Değerli yorumlarınızı bekliyorum.
Yok bu Hollanda Hastalığı değil bu faiz takıntısının sonucu. Tedavisi çok daha zor.
SilSayın hocam yazınız için teşekkürler. Elinize sağlık .Ekonomik verileri yakından takip ettiğinizi biliyoruz. .Mevcut ekonomik veriler ve politikalar dikkate alındığında, Kamunun döviz rezervi ve faiz maliyeti yükü ne zaman sürdürülemez noktaya geleceğini öngörüyorsunuz.?
YanıtlaSilBunu tam olarak bilmek mümkün değil. Şimdilik yüksek faiz vererek sistem sürüyor ama yay da iyice geriliyor.
Silhocam 65. lira yanlış bir değerlendirme . örnek de vereyim. 2020 de dünya hamburger endeksi 3.5 usd iken bize bu değer 2 dolarmış. şimdi dünya ortalamasın 5 dolar ve siz bu değeri almışsınız, neden ? aynı paralelde dünya ortalamasının altında kalmalıydık. bu da bugün bu değeri türkiye için 3.2 dolar yapar. bu da 100 tl üstü bir değer yapar.
YanıtlaSilNe anlatmaya çalıştığınız anlaşılmıyor.
SilHocam, kur serbest piyasa koşullarına göre belirlenseydi, şu an 65 TL olması gerekiyordu. Ancak şimdi bir kısa sürede bir devalüasyon olsa, USD, 65 TL 'ye çıksa, Big Mac fiyatı da bundan nasibini alıp TL bazında artacak, Big Mac'e göre 65 TL hesabını tekrar güncellemek gerekmeyecek mi?
YanıtlaSilHayır Big Macin TL fiyatında sorun yok o zaten enflasyona göre artıyor. Sorun dolara çevrilince çıkıyor. Kur 65 TL olsa o da normale dönecek.
Sildolar 65 olursa bigmac olsun herşey olsun bi daha artacak içerde.
Silüretim/tüketim profili değişmedikçe dolarak yapışkan bir sistem var.
hocam
YanıtlaSilx = (usd cinsinden) ortalama emlak fiyati.
devlet dovizi salarlarsa, x'e ne olur?
Normal olarak Xe bir şey olmaz. TL değişmez dolar karşılığı düşer ve normale gelir. Ama burada normal dışı işler olabiliyor.
Silhocam ne onguruyorsunuz? sizce "yumusak" bir gecis mi planlanacak yoksa bir gun muzik mi duracak?
YanıtlaSilPlan olsa geçişe ihtiyaç kalmazdı.
SilMüthiş soru müthiş cevap.ben birgün müziğin planlı degil ama !aniden durmak zorunda kalacagını düşünüyorum.
Silİngiltere fiyatların yüksek olduğu bir ülke... Aldi UK ... Dana kıyma güncel fiyatı 6,50 GBP/KG.. Migros TR de 850 TL/KG... ve 1GBP 64,5 TL... farzedinki cüzdanınızda hem GBP hem TLniz var... ve Migros ve Aldi girişleri yanyana iki market... 1 kilo kıymayı Migrostan 13,15 GBP mi... Aldiden 420 TL yemi alırsınız... ayvaz kasap hep bir hesap derler... siz cüzdanınızda paranızı hangi cinsten tutarsanız tutun et ülkemizde 2 misli fiyata satılıyor... ya da paranızın alım gücü Ülkemizde İngilterenin yarısı...
YanıtlaSilEvvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal iken, pireler berber iken… “Faiz düştü, kel göründü.”
YanıtlaSilMasallarımızda bile liyakatsizlik var. Pireyi berber yaparsan kel görünür; “Kral çıplak” demezsen faiz düşürür.
Sayın Eğilmez,
YanıtlaSilEnflasyonu düşürmek bir dert;
Enflasyonu düşürdükten sonra, tekrar yükselMEmesini sağlamak başka bir dert!
"Tansiyon hastalığı" gibi bir şey bu!
Ne çileli bir hayatımız var Mahfi bey!
Lütfen dikkat ediniz:
https://t24.com.tr/yazarlar/haluk-tukel/enflasyon-artik-bir-oran-degil-bir-duzen-manset-dusuyor-cekirdek-direniyor-hizmetler-kopuyor,56606?_t=1786604541027
Türkiye yalnız yüksek enflasyon yaşayan bir ekonomi olmaktan çıkmış; kararlarını "yüksek enflasyonun devam edeceği varsayımı"na göre alan bir ekonomiye dönüşmüştür.
Enflasyonla mücadelede asıl zor aşama şimdi başlamaktadır; çünkü artık yalnız fiyat artışını değil, "fiyat artışını sürekli yeniden üreten davranışı" değiştirmek gerekmektedir!
Peki bunu nasıl yapacağız?!
Halûk Tükel (iktisatçı)
Bunların hiçbiri dert değil. Dert bunları dert edinmeyen politikacılarda.
SilDert hukukta, dert yapısal reformda.
SilEvet tabii de onları düzeltecek olan da politikacılar. Ama tabii halkın da bir talebi olması gerek.
Sil