KENDİME YAZILAR

Çarşamba akşamı Fed’in kararı belli olacak. Beklentiler Fed’in faizi 0,25 puan artırarak mevcut 0,50 – 0,75 aralığından 0,75 – 1,00 aralığına çıkaracağını işaret ediyor. İşin bu tarafı neredeyse beklenti olmaktan çıktı ve artık gerçekleşmiş gibi kabul edilmeye başlandı. Piyasalar bu artışı çoktan satın almış durumda. İşin bilinmeyen tarafı bizim Merkez Bankası’nın ne yapacağı. Kimileri hiçbir şey yapmayacağını, kimileri geç likidite penceresi faizini artıracağını öne sürüyor. Son anketlerde ağırlık; normal olarak istisnai hallere özgü olması gereken ama artık neredeyse politika faizi konumuna geçmiş bulunan geç likidite penceresi faizini 0,50 puan artıracağı beklentisinde yoğunlaşıyor. Ben, Merkez Bankası’nın ne yapacağını tahmin etmekle hiçbir zaman uğraşmıyorum. İki nedenle uğraşmıyorum: (1) Merkez Bankası Para Politikası Kurulu’ndaki kişilerin hangi verilere baktığını iyi kötü bilsem ve aynı verilere baksam bile onların hangi baskılar altında karar verdiğini bilmiyorum. Bu bask...

Bir Osmanlı Rüyası, Osman Tunaboylu, İmge Kitabevi, 2017 Osman Tunaboylu’nun daha önce iki kitabı yayınlandı (Babama Anlattığım Bürokrasi ve Bankacılık Hikâyeleri ve Rumeli’den Esen Yel.) Her ikisini de okudum ve çok beğendim. Ama ne yalan söyleyeyim bu son kitabı beni hepsinden çok etkiledi. Tunaboylu, bu kitabında Osmanlı Hazine’sinde görev yapan Hayrullah Nami’nin ağzından 19. yüzyılda Osmanlı ekonomisinin ve maliyesinin gidişatını iç içe öykülerle anlatıyor. Bir rüya ile adeta masal kıvamında başlamış olsa da olayları anlatan Hayrullah Nami ile giriş ve sonuçtaki kısa öyküler dışında öyküleştirilerek anlatılan her şey gerçek. Hayrullah Nami adıyla yazarın anlattığı bütün kişiler, olaylar, imzalanan anlaşmalar, Osmanlının içine düştüğü bunalımlar hepsi gerçek kişiler ve gerçek olaylar kullanılarak kurgulanıp öyküleştirilmiş. Osmanlı Maliyesinin nasıl çöküp gittiğini, vatansever birkaç kişinin bu çöküşe nasıl direndiğini bir roman çerçevesinde okuyorsunuz. Osmanlı’nın 19. yüzyılda...

Kur rejimleri esas olarak sabit ve dalgalı kur rejimi olarak iki başlıkta toplanır. (1) Sabit kur rejiminde merkez bankası yerli paranın çeşitli yabancı paralara karşısında kurunu belirler ve ilan eder. Bu kurlar, merkez bankası bunları değiştirinceye kadar bu şekilde devam eder. Eğer ekonomide yaşanan çeşitli gelişmeler sonucunda yerli paranın dış değerin düşürmek gerekirse o zaman merkez bankası yeni ve daha yüksek bir kur belirleyip ilan eder. Buna devalüasyon deniyor. Eğer tersi söz konusu olmuşsa o zaman da yerli paranın değerini yükseltir ve daha düşük bir kur belirleyip ilan eder. Bun da revalüasyon denir. (2) Dalgalı kur rejiminde kurlar serbest piyasada belirlenir. Kurlar hiç kimsenin onayını beklemeden piyasadaki arz ve talebe göre sürekli değişim gösterir. Burada merkez bankasının kurla ilgili bir karar alması gerekmez. O nedenle dalgalı kur rejiminde yerli paranın değer kaybına devalüasyon veya değer kazanmasına revalüasyon denmez, değer kaybı veya kazancı denir. Bazı ülk...

İlk kitabım yayınlandığında 33 yaşındaydım. Oradan buralara gelene kadar bir o kadar daha zaman geçmiş. Hiç usanmadan yazmaya devam ettim. Sadece kendime yazdım. Yazmaya başladığımda amacım öğrendiklerimi, bildiklerimi ifade edebilmek ve daha iyi anlamak için yazmaktı. Çünkü insan yazarken öğrendiği kadar başka bir şekilde öğrenemiyor. Bildiğinizi sandığınız şeyleri yazmaya başladığınızda o kadar da iyi bilmediğinizi görüyor ve araştırmayı derinleştiriyorsunuz. Bu daha çok öğrenmenize yol açıyor. Çoğu kez "acaba yazmaktan vaz mı geçsem" diye düşündürüyor insanı. Ama devam ettiğinizde çok şey öğreniyorsunuz. Yazmaya başladığım her kitabımda yazmaya başladığım durum ile yazmayı bitirdiğim durum arasında ikincisi lehine dağlar kadar fark oluyor. Bazen bir kitabı yazarken başka bir kitabın konusu da çıkıyor içinden. 

2002 yılının sonundan itibaren geçen 14 yıllık dönemde Türkiye ekonomisi AKP’nin tek parti olarak kesintisiz iktidar yönetimiyle biçimlendi. Bu 14 yılın makroekonomik göstergelerle kuşbakışı bir değerlendirmesini yapalım. Son 14 Yılda Türkiye’nin Borçlarında Olağanüstü Artışlar Ortaya Çıktı Aşağıda sunduğum ilk tablo Türkiye’nin ele aldığımız 14 yılda borçluluğunun nereden nereye geldiğini gösteriyor. Bu tabloda Hazine borcu, KİT’lerin borçları, belediyelerin banka borçları, özel kesimin ve hanehalkının borçları yer alıyor (bu tabloyu değerli meslektaşım Hakan Özyıldız’dan aldım. Hakan Özyıldız’ın bu tabloyu da içeren analizi, diğer yazılarıyla birlikte kendi bloğunda yer alıyor: http://www.hakanozyildiz.com/2017/02/borcluyum-kederliyim-her-ne-desen-haklsn.html)

Merkez Bankası Ne Yaptı?   2017 yılbaşından itibaren USD/TL kuru yükselmeye başladı. Bunun dış ve daha çok iç nedenleri vardı. Merkez Bankası 10 Ocak’tan başlayarak TL likiditesini sıkıştırmaya ve döviz likiditesini gevşetmeye yönelik çeşitli adımlar attı. 12 Ocak’tan itibaren haftalık repo ihalelerini iptal etmek suretiyle bankalara verdiği borcun vadesini gecelik vadeye çekerek iyice kısalttı. Bir yandan da bankaları geç likidite penceresi imkânını kullanmaya teşvik ederek borç verme vadesini kısaltırken faizi de bu yolla yükseltmeye yöneldi. Haftalık repo ihalelerini kaldırınca politika faizi adını verdiği faiz sadece bir isim olarak kaldı. Ya da piyasaya yön verdiği faiz geç likidite faizi olduğu için politika faizi de aslında bu faiz oldu. Böylece Merkez Bankamız istisnai bir imkânın faizini politika faizi haline getirerek dünyada bir ilke imza attı.  

Net Hata ve Noksan Nedir ve Nereden Doğar? Ödemeler dengesi tablolarında yer alan net hata ve noksan kalemi, kaynağı belirlenemeyen döviz giriş veya çıkışlarını ifade eder. Ödemeler dengesi, toplamı sıfıra eşit bir dengedir. Dış dünyadan mal ve hizmet satın alınır, gider yapılr ve dış dünyaya mal ve hizmet satılır, gelir sağlanır. Bu alım - satım ve gelir - giderin oluşturduğu dengeye cari denge denir. Cari denge, açık vermişse finansman dengesinde bu açığın nasıl karşılandığı (borç, sermaye girişi, hisse senedi satışı vb) yer alır. Bu ikisi arasında bir tutarsızlık varsa bu fark net hata ve noksan kalemine yazılır. Net hata ve noksan kalemi kaynağı bilinmeyen bir döviz girişi veya çıkışı olduğu anlamına gelir.     Net hata ve noksan kalemi, genel olarak, ölçüm hataları ve tablodaki verilerin eksik veya fazla derlenmesinden kaynaklanır. Net hata ve noksan kaleminin oluşmasının nedenleri arasında şunları sayabiliriz: (1) Zaman uyumsuzlukları (İhraç edilmiş malı...

Nutuk: Mustafa Kemal Atatürk (çeşitli yayınevleri) Nutuk; Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı olan Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın (o zaman soyadı kanunu çıkmadığı için henüz Atatürk değildi) 15 – 20 Ekim 1927 tarihleri arasında 36,5 saat süreyle TBMM’nde, yerli ve yabancı basın temsilcilerinin de katılımıyla yapılan oturumlarda yaptığı tarihi konuşmaya ve onun metnine verilen addır. Kimi yayınlarda metin içinde geçen belgeler kitaba ek olarak verilmektedir. Nutuk, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışıyla başlar. Özgün hali şöyle başlıyor: “1335 senesi Mayısının 19’uncu günü Samsun’a çıktım. Vaziyet ve Manzara-i Umumiye:” (1919 yılı Mayısının 19’uncu günü Samsun’a çıktım. Durum ve genel görünüm:) Nutuk, 1919 ile 1927 yılları arasında Atatürk ve silah arkadaşlarının yaptıkları kurtuluş savaşını, yeni bir cumhuriyetin kuruluşunu, yaşanan kahramanlıkları ve karşılaşılan ihanetleri anlatır ve Atatürk’ün cumhuriyeti gençliğe emanet ettiği gençliğe hitabesiyle biter. Nutuk, kurtuluşun ...

Tanımlar, Sayılar ve Oranlar İstihdam anketinin uygulandığı gün ve önceki hafta içinde kâr karşılığı, yevmiyeli, ücretli ya da ücretsiz olarak hiç bir işte çalışmamış kişilerden son 4 hafta içinde iş arama kanallarını kullanmış ve 2 hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda bulunan 15 ve daha yukarı yaştaki kişiler işsiz sayılıyor. 2014 yılı öncesinde iş arama kriterinde referans dönemi olarak “son 4 hafta” yerine “son 3 ay”  kullanılmaktaydı. Ayrıca, üç ay içinde başlayabileceği bir iş bulmuş ya da kendi işini kurmuş ancak işe başlamak ya da işbaşı yapmak için çeşitli eksikliklerini tamamlamak amacıyla bekleyenler de işsiz nüfus kapsamında sayılıyor. İşsiz sayısının toplam işgücüne bölünmesiyle işsizlik oranı bulunuyor. Buna literatürde resmi işsizlik oranı deniyor. Kasım 2016 sonuçlarına göre resmi olarak işsiz kabul edilenlerin sayısı 3.715 bin ve işsizlik oranı da yüzde 12,1.

Cezayir’in Oran kentinde önce bir iki tane derken giderek artan sayıda ölü farelere rastlanmaya başlanır. Apartmanların merdivenlerinde, sokaklarda her yerde fare ölüleri çıkar ortaya. Başlangıçta bunun bir veba salgını olduğuna inanmaz Oranlılar, çünkü bu yüzyılda artık veba olmayacağını düşünürler. Zaman geçtikçe gerçeği kabullenmeye başlarlar çünkü insanlar da ölmeye başlamıştır artık. Hiç kuşku kalmamıştır, bu vebadır ve yirminci yüzyılda burada hortlamıştır yeniden. Olaylar, Oran kentinin karantinaya alınmasına kadar varır.